Μελισσοκομική συνείδηση

bees_entrance

Ύστερα από αρκετό καιρό δηλώνουμε παρουσία, δυνατή παρουσία μάλιστα, καθώς συνεχίζονται οι μελισσοπεριπέτειές μας. Το σημερινό μικρό άρθρο μας αφορά κάτι που πρέπει να έχουμε όλοι, ανεξαιρέτως αν είμαστε επαγγελματίες, ερασιτέχνες ή όχι μελισσοκόμοι. Αφορά τη μελισσοκομική συνείδηση, τον τρόπο σκέψης και προσαρμογής της καθημερινότητάς μας προς όφελος των μελισσών και κατ’ επέκταση δικό μας.

Η μέλισσα ανήκει στον κρίκο της αλυσίδας που αν σπάσει, μαζί με το πλαγκτόν των ωκεανών, τότε ο κόσμος θα γίνει αγνώριστος, ο θάνατος θα είναι ολόγυρα, η ζωή σε διάφορα είδη, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου θα κινδυνεύσει και οι συνέπειες θα είναι μη αντιστρέψιμες. Ο λόγος είναι ότι αφενός το πλαγκτόν των ωκεανών αφήνει το 50% του οξυγόνου του πλανήτη, αφετέρου οι μέλισσες είναι ο κύριος επικονιαστής της χλωρίδας του πλανήτη. Το μεγαλύτερο ποσοστό των τροφών που τρώμε βασίζονται στη μέλισσα (εντομογαμή φυτά) και μεγάλο ποσοστό των ειδών του πλανήτη που παρασιτούν ή τρώνε αυτά τα φυτά, κινδυνεύουν. Επομένως έχουμε στο νου μας ότι αν οι μέλισσες χαθούν από τη γη η ανθρωπότητα βρίσκεται σε κίνδυνο, το είπε άλλωστε και ο Αϊνστάιν.

Στον πλανήτη η ζωή έχει κινδυνεύσει πέντε φορές από τότε που εμφανίστηκε πάνω του.

Μελίσσια καταρρέουν ξεκινώντας από χώρες που έχουν απέραντες εκτάσεις σε μονοκαλλιέργειες, οι κίνδυνοι για τη μέλισσα έχουν αυξηθεί καθώς έχει προστεθεί και αυτός του ανθρώπου. Η ανθρώπινη κοινωνία έχει βασιστεί σε έναν τρόπο ζωής που, ενώ κάνουν τη ζωή πιο “ποιοτική”, την καταστρέφουν. Κάθε έκφανση της σύγχρονης ζωής, όπως η μετακίνηση, ο ηλεκτρισμός, ακόμη και η διατροφή βασίζεται σε διάφορες διεργασίες που έχουν ως αποτέλεσμα την έκλυση διοξειδίου του άνθρακα. Η ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο και κάνουν τους επιστήμονες εξαιρετικά ανήσυχους. Η θερμοκρασία ανεβαίνει, λιώνουν οι πάγοι, και ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ότι θα υπάρξουν πλημμύρες, ο πραγματικός κίνδυνος είναι ότι θα υπάρξει έκλυση του μεθανίου που είναι φυλακισμένο στους πάγους των πόλων. Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ  “Racing Extinction” των Mark Monroe και Louie Psyhoyos (2015) μάλιστα αναφέρεται ότι η βιομηχανία τροφίμων και κρέατος παράγει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα απ’ ότι η μετακίνηση των ανθρώπων. Οι πόροι στερεύουν και τα επόμενα πενήντα χρόνια θα είναι κρίσιμα, εκτός αν κάτι να αλλάξει.

Την πρώτη φορά που κινδύνευσε η ζωή στον πλανήτη ήταν για τον ίδιο λόγο: Το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο.

Σ’ αυτόν τον αφιλόξενο κόσμο η μέλισσα καλείται να επιβιώσει και μαζί της ο άνθρωπος. Υπάρχει μια εκτεταμένη αλόγιστη χρήση νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων που αποδεδειγμένα οδηγούν στην κατάρρευση των αποικιών των μελισσών. Η αποφυγή χρήσης τους και γενικότερα η ορθολογική χρήσης επιτρεπόμενων φυτοφαρμάκων βραδυνές ώρες κάπως περιορίζει το πρόβλημα. Όμως υπάρχουν και πράγματα που μπορούμε να κάνουμε ανεξάρτητα αν είμαστε αγρότες ή όχι. Η  υιοθέτηση ενός πράσινου τρόπου ζωής, φιλικού προς το περιβάλλον, η εκμετάλλευση της πράσινης ενέργειας, η αποφυγή αλόγιστης σπατάλης ενέργειας, η διατροφή που σέβεται το περιβάλλον, η φυτοκομία που μπορεί να αξιοποιηθεί από τη μέλισσα και να γίνει αποδεκτή από τον άνθρωπο, είναι μερικά από κάποιες επιλογές που μπορούμε να κάνουμε ώστε να γίνει η ζωή μας καλύτερη. Ο καθένας βέβαια θα σκεφτεί το βολικό “εγώ θα σώσω τον κόσμο”, όμως αυτή είναι η βάση στην οποία ο καθένας πρέπει να σταθεί, να σκεφτεί και να πράξει ώστε να ξεπεράσει αυτή την θέση. Μια θέση που δεν πρέπει να αφήσουμε αμαχητί. Βέβαια εκεί που βρίσκεται οποιαδήποτε ιδέα, εγκυμονεί το κέρδος, οπότε οι επιλογές θα πρέπει να είναι καλά μελετημένες.

Ο άνθρωπος εμφανίστηκε πρόσφατα σε σχέση με την ζωή στον πλανήτη, και σε απειροελάχιστο χρόνο δρα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να κινδυνεύει η ζωή εξαιτίας του. Σε λίγα χρόνια το 50% των ειδών του πλανήτη θα χαθούν οριστικά.

Ακόμα και στις πόλεις υπάρχουν μέλισσες. Έχω δει σε πολλά πάρκα μέλισσες την άνοιξη να μαζεύουν γύρη από λουλούδια. Είναι γύρω μας και είναι για εμάς. Ας φυτέψουμε όλοι κάποιο λουλούδι φιλικό προς τις μέλισσες στο μπαλκόνι μας, αν ζούμε στις πόλεις. Αν βρισκόμαστε στην επαρχία ας σκεφτούμε την επόμενη φορά που θα κάνουμε χρήση κάποιου φυτοφάρμακου. Ας σκεφτούμε και ας πράξουμε. Για να μην βρεθούμε στην άβολη θέση (που θα γίνει σύντομα, σε αυτή την γενιά) να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο. Ας αποκτήσουμε μελισσοκομική συνείδηση.

Γιατί μελισσοκομία.

Εικόνα από nytimes.com

Εικόνα από nytimes.com

Σήμερα θα ξεκινήσουμε με μια σειρά άρθρων που αφορά την μελισσοκομία με τίτλο “Γνωριμία με την μελισσοκομία” που απευθύνονται σε υποψήφιους, αρχάριους και ερασιτέχνες μελισσοκόμους.Είναι ένα πόνημα που αφορά και τους επαγγελματίες.Εραστές της μέλισσας, σε όλες τις περιπτώσεις, θα έλεγα εγώ. Θα πιάσουμε την μελισσοκομία από την βάση της, όχι τόσο σε τεχνικό επίπεδο,όσο σε θεωρητικό, ώστε να διασαφηνίσουμε και να απομυθοποιήσουμε τί σημαίνει μελισσοκομία και να θέσουμε στην βάσανο της οργάνωσής της σε επαγγελματικό επίπεδο. Τί σημαίνει αυτό; Αν πιάσουμε την μελισσοκομία σε θεωρητικό επίπεδο και αποσυνθέσουμε όλες τις παραμέτρους που την συνθέτουν τότε θα μπορούμε να κοστολογήσουμε αφενός τις ενέργειες της αγροτικής εκμετάλλευσης , αφετέρου θα μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την γνώση των επιστημόνων της μελισσοκομίας δια μέσου των βιβλίων της και να εφαρμόσουμε την μέθοδο που ταιριάζει στην δική μας εκμετάλλευση.

Για να το κάνουμε αυτό θα πρέπει να χωρίσουμε ένα λευκό φύλο χαρτί σε δύο μέρη. Στην πρώτη στήλη θα πρέπει να καθαρογράψουμε τι μελισσοκομική εκμετάλλευση έχουμε, σε τι εξοπλισμό βασιζόμαστε και τι μέσα διαθέτουμε ώστε να έρθει σε πέρας το έργο μας. Στην δεύτερη στήλη θα πρέπει να καθαρογράψουμε τι ζητούμε από την μελισσοκομία μας, από το μελισσοκομικό μας κεφάλαιο και την απόδοσή του και γενικά τι θέλουμε να κάνουμε. Σκοπός μας σε κάθε ενέργεια σχετική με την μελισσοκομία είναι η καταγραφή των πάντων.Η εκ των προτέρων οριοθέτηση των στόχων μας μπορεί με μια σειρά ενεργειών να γίνει εφικτή αφού συνυπολογίσουμε τους εξωγενείς παράγοντες που επηρεάζουν μια αγροτική εκμετάλλευση, όπως είναι η μελισσοκομία. Μόνο τότε θα μπορούμε να θέσουμε ένα βιώσιμο πλάνο με τους στόχους μας και σε βάθος οριοθετημένου χρόνου το πως αυτό μπορεί να γίνει εφικτό. Εκ των προτέρων ξεκαθαρίζω ότι η μελισσοκομία είναι μια απασχόληση, ερασιτεχνική ή επαγγελματική η οποία απαιτεί κεφάλαιο. Η συντήρηση του ζωϊκού πληθυσμού  μοιάζει αρχικά μικρής αξίας, όμως δεν είναι έτσι. Η απόδοση στην μελισσοκομία έρχεται δύσκολα με πολύ κόπο, χρόνο και χρήμα. Ο καθένας από εμάς, σύμφωνα με τις δυνατότητές του και η εν τέλη απόφαση του πόσο κόπο , χρόνο και χρήματα διαθέτουμε παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της εκμετάλλευσης.

Κατ’ αρχήν η μελισσοκομία είναι μια αγροτική εκμετάλλευση. Η απασχόληση με την φύση είναι εξ’ ορισμού μια διακινδυνευμένη υπόθεση. Παρότι η  μελισσοκομία, όπως και κάθε άλλη αγροτική εκμετάλλευση, βρίσκει εφαρμογή στον κύκλο της φύσης, στην ουσία εμπεριέχει πολλές μεταβλητές που δεν μπορούν εξ’ αρχής να συνυπολογιστούν ώστε να κοστολογηθεί με ακρίβεια. Μπορεί κάποιος να αφιερώσει , για παράδειγμα, κάποια από τα παραγωγικά μελίσσια του σε κάποια κύρια ανθοφορία, όπως το έλατο, και λόγω καιρού όχι μόνο να μην αποδώσει , αλλά και να χρειαστεί επιπρόσθετα έκτακτο κεφάλαιο για την συντήρησή τους. Αν δηλαδή βρέξει και συνεχίσει να βρέχει για μια βδομάδα, όχι μόνο δεν θα γίνει μελιτοσυλλογή , αλλά τα μελίσσια θα κλειστούν μέσα και αναλόγως την χρονική διάρκεια της κακοκαιρίας , θα πρέπει πιθανόν να τροφοδοτηθούν με γύρη ή ζαχαροζύμαρο για να διατηρήσουν τον παραγωγικό χαρακτήρα τους, στην καλύτερη περίπτωση, για όσο καιρό κρατήσει η κακοκαιρία. Σε ένα πιο απαισιόδοξο σενάριο, αν τα μελίσσια κλειστούν μέσα λόγο της κακοκαιρίας για αρκετές μέρες και δεν υπάρχουν οι προμήθειες σε γύρη και μέλι ή αντικατάστατά τους, τότε κινδυνεύουν να χαθούν εξολοκλήρου.Αμέσως μετά,στο πρώτο σενάριο θα πρέπει να μεταφερθούν σε γυρεοδοτική ανθοφορία για περαιτέρω τόνωση του πληθυσμού τους, μια και η απόδοση με το έλατο θα έχει χαθεί. Ο καιρός , δηλαδή , παίζει σημαντικό παράγοντα στις ενέργειες ενός μελισσοκόμου, μπορεί να προβλεφθεί σε γενικό επίπεδο και πρέπει πάντα να συνυπολογιστεί.

Όμως το συγκεκριμένο παράδειγμα που προανέφερα αφορά την επαγγελματική μελισσοκομία. Η μελισσοκομία στον κήπο μας μοιάζει να είναι πιο απλή υπόθεση με λιγότερο ρίσκο , αναλόγως πάντα του μεγέθους της μελισσοκομικής μας εκμετάλλευσης. Η επιλογή όμως του κήπου όπου θα βοσκούν οι μέλισσες παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο. Σε αυτό το σημείο κάνουμε λόγο για σταθερή μελισσοκομία. Όμως η ανάγκη των μελισσών σε γύρη και νέκταρ είναι σημαντική για την διαβίωση και την ανάπτυξή τους. Άρα η εκ’ των προτέρων μελέτη του τόπου του μελισσοκομείου μας, του κήπου μας, του τόπου που θα εγκαταστήσουμε την οποιαδήποτε εκμετάλλευσή μας είναι το ήμισυ του παντός. Η μελέτη για τα είδη των ανθοφοριών που υπάρχουν στην ακτίνα δράσης της μέλισσας, τις εποχές που θα πρέπει και αν θα πρέπει να υποστηρίζουμε την διατροφή της με αντικατάστατα ή υποκατάστατα και η γενικότερη διαχείρηση των κενών ανθοφορίας των μελισσοσμηνών μπορεί να μας εξασφαλίσει ομαλή ανάπτυξη στις αποικίες μας και ικανοποιητική απόδοση της εκμετάλλευσής μας.

Επιπρόσθετα θα πρέπει να έχουμε εκ των προτέρων σε πρώτη ζήτηση τον κύριο και βοηθητικό εξοπλισμό μας για να διασφαλίσουμε την έγκαιρη επέμβασή μας όταν αυτό είναι απαραίτητο να γίνει. Άρα εκτός από τον κήπο που θα επιλέξουμε την εγκατάστασή μας, το χωράφι που θα έχουμε τις κυψέλες μας ή τα σημεία που θα τις μεταφέρουμε προσωρινά , θα πρέπει να έχουμε υποστηρικτικά μια αποθήκη, σε μέγεθος ανάλογη με την εκμετάλλευσή μας, ένα όχημα μεταφοράς των αποικιών μας, πάλι ανάλογο με το μέγεθος των μεταφορών μας και έναν χώρο της πρωτογενούς επεξεργασίας των προϊόντων που παράγουμε, αναλόγως της απόδοσης. Επομένως γίνεται ξεκάθαρο ότι ένας μελισσοκόμος έχει ανάγκη εγκαταστάσεων και μεταφορικών μέσων, όπως και του κύριου και βοηθητικού εξοπλισμού για να πετύχει τους στόχους του. Δεν απαιτείται, δηλαδή, μόνο το ζωϊκό κεφάλαιο.

Πάνω απ’ όλα όμως ο μελισσοκόμος πρέπει να πληρεί τα χαρακτηριστικά του φυσιοδίφη και του φυσιολάτρη. Τα πρώτα χαρακτηριστικά του μελισσοκόμου είναι η εξερεύνηση αυτού του υπέροχου πλάσματος, της μέλισσας, του τρόπου επιβίωσης, του κύκλου ζωής της, της κοινωνικής της συμπεριφοράς και της άγριας , μα όμορφης, θέσης της στην φύση. Πάνω απ’ όλα πρέπει να αγαπήσει αυτό το έντομο αφού πρώτα μάθει όσα μπορεί περισσότερα γι’ αυτό. Η αντίληψη του ότι ένας μελισσοκόμος συνεργάζεται με ένα έντομο θα πρέπει να αποτελέσει πυλώνα στην σειρά αποφάσεων που θα πρέπει να πάρει ώστε να γίνει μελισσοκόμος. Όμως δεν είναι ένα απλό έντομο που κεντρίζει μόνο. Η μέλισσα, ως γνωστόν , είναι ο κύριος επικονιαστής των εντομογαμών φυτών, συμβάλλοντας στην αναπαραγωγή των περισσοτέρων φυτών με τα οποία εκματαλλεύεται και τρέφεται ο άνθρωπος. Αποτελεί το κλειδί για την ομαλή λειτουργία της διατροφικής αλυσίδας και το μέλλον του ανθρώπινου είδους είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτό το έντομο. Δυστυχώς, ο αυτοκαταστροφικός χαρακτήρας του ανθρώπου προς τέρψη του κέρδους συνεπάγει την καταστροφή του φυσικού πλούτου που μας χαρίζει η μητέρα Γη. Αυτό έχει άμεσο επακόλουθο στην μέλισσα. Και το μέλλον της φαίνεται να κινδυνεύει. Εκτός από τους εχθρούς και τις ασθένειες που απειλούν την μέλισσα, όχι αμελητέους σε αριθμό, η μέλισσα τελικά απειλείται από τον ίδιο τον άνθρωπο, αφενός με τις φυσικές καταστροφές , αφετέρου με τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα που οδηγούν στο “Σύνδρομο Κατάρρευσης Αποικιών” (CCD) για το οποίο θα μιλήσουμε σε ξεχωριστή ενότητα. Η ενημέρωση στους αγρότες που χρησιμοποιούν αυτά τα φυτοφάρμακα  καθίσταται εξαιρετικής σημασίας και η ευαισθητοποίηση όλων μας, είτε έχουμε άμεση είτε έμμεση σχέση με την μέλισσα έχει να κάνει τελικά με το μέλλον των παιδιών μας. Προσωπικά ανήκω στους ανθρώπους που πιστεύει ότι το ανθρώπινο είδος μπορεί να κινδυνεύει περισσότερο από την μέλισσα, αν τελικά δεν δώσουμε την πρέπουσα σημασία στην καταστροφή των φυσικών πόρων και στην χρησιμοποίηση τέτοιου είδους φυτοφαρμάκων. Η μέλισσα έχει επιβιώσει εκατομμύρια χρόνια πριν τον άνθρωπο , έπειτα από κοσμογονικές αλλαγές στο περιβάλλον της γης. Νομίζω δηλαδή ότι εν’ τέλη η μέλισσα θα επιβιώσει ως είδος. Εμείς κινδυνεύουμε.

Όμως η γνώση που απαιτείται για όλες αυτές τις πληροφορίες απαιτεί συνεχή επιμόρφωση πάνω στον κλάδο της μελισσοκομίας που στην χώρα μας εντάσσεται στις σχολές γεωπονίας, τους κλάδους της φυτικής παραγωγής και της εντομολογίας. Απαιτείται δηλαδή πολυδάπανη αφιέρωση στην γνώση που δεν αποκτάται εύκολα. Η κατανόηση της θεωρίας χρειάζεται και πρακτική. Και δεν σταματά ποτέ. Όμως η ενασχόληση με την μελισσοκομία, σας διαβεβαιώ , μόνο όμορφα τσιμπήματα για την ίδια την ζωή μπορεί να δώσει. Μπορεί να δώσει και γνώσεις που δεν έχουν σχέση με όλα τα παραπάνω, αλλά αφορά εργασίες που γίνονται στην αποθήκη, το μελισσοκομείο ή τις μεταφορές και εσωκλείονται σε αυτό το υπερσύνολο, τελικά, που καλούμε σύγχρονη μελισσοκομία. Ο μελισσοκόμος καλείται να είναι από ξυλουργός και τεχνίτης μέχρι εφευρέτης σε πολλές περιπτώσεις. Να είναι εξερευνητής της φύσης, του τρόπου με τον οποίο ζει η μέλισσα και να εφαρμόζει μεθόδους και πρακτικές που υποβοηθούν το πλάσμα αυτό να κάνει την δουλειά του για εμάς, εξασφαλίζοντάς της ένα υγιές περιβάλλον εργασίας. Μιλάω για περιβάλλον εργασίας καθώς η μέλισσα είναι ένα από τα πιο εργατικά πλάσματα στην φύση. Ένα τέτοιο πλάσμα θα μπορούσε να έχει σπίτι της μόνο ένα περιβάλλον εργασίας.

Σε αυτό το σημείο θα σας θέσω ένα πολύ απλό παράδειγμα το οποίο αναγκάστηκα να εφαρμόσω προκειμένου να προστατέψω τα πρώτα μου μελίσσια. Όταν λοιπόν απέκτησα τα πρώτα μου μελίσσια και επέλεξα τον τόπο προσωρινής τους διαμονής, ύστερα από την μετάγγισή τους στις γονοφωλιές, διαπίστωσα ότι το μέρος δεν ήταν κατάλληλο καθώς μετά από την πάροδο κάποιων ωρών υπήρχε έντονη ενόχληση των αποικιών από την κοινή σφίγγα , έναν θανάσιμο εχθρό της μέλισσας. Δεν είχα προμηθευτεί κάποια μεταλλικά πορτάκια προκειμένου να βοηθήσω τις κυψέλες στην άμυνα των αποικιών και είχα χάσει τα ξύλινα πορτάκια που συνοδεύουν τις κυψέλες στην μεταφορά.Αναγκάστηκα να φτιάξω μόνος μου, εντός λίγων ωρών, ξύλινα πορτάκια που θα περιόριζαν την είσοδο του εχθρού στις κυψέλες, ώσπου να μεταφέρω τα μελίσσια σε άλλη τοποθεσία ή να βρω την πηγή του κακού, τις σφιγγοφωλιές δηλαδή, και να τις καταστρέψω. Μελισσοκομικό κατάστημα με αυτά τα μεταλλικά πορτάκια δεν υπήρχε στην περιοχή μου και αναγκάστηκα με εφαρμογή απλών κανόνων γεωμετρίας και σχεδόν αρχάριας ξυλουργικής χειροτεχνίας να κάνω προσωρινά την δουλειά μου. Αυτή η γνώση δεν διδάσκεται σε κανένα βιβλίο. Η ανάγκη σε κάνει εφευρέτη. Πιστέψτε με, όσοι τελικά ασχοληθείτε με αυτό το επάγγελμα θα έρθετε πολλές φορές και με ποικίλους τρόπους στην θέση μου.

Παραπάνω σας έκανα λόγο για κήπο, χωράφι και μεταφορές. Αυτά συνοψίζονται στον καθορισμό του αν η μελισσοκομία μας θα είναι στατική , σταθερή δηλαδή ή νομαδική. Αν τελικά αποφασίσει κάποιος να γίνει μελισσοκόμος θα πρέπει να επιλέξει, όπως είπαμε πιο πάνω τον τόπο διαμονής των κυψελών του και αν θα εκμεταλλευτεί ανθοφορίες σε αυτή την περιοχή ή θα ακολουθήσει κάποιες κύριες ανθοφορίες. Στην σταθερή μελισσοκομία, στην εκμετάλλευση δηλαδή του μελισσοκομικού κεφαλαίου σε σταθερό σημείο, καλό θα ήταν να έχει υπόψιν του την μελισσοκομική χλωρίδα της περιοχής εντός της ακτίνας δράσης των αποικιών του και να προτιμήσει περιοχή με διαδοχικές γυρεοδοτικές ανθοφορίες και μελιτοφορίες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλίσει ομαλή και υγιή ανάπτυξη των αποικιών του χωρίς αντικατάστατα ή υποκατάστατα διατροφής των μελισσών. Είναι δηλαδή σαν να επιλέγεις ένα τόπο όπου θα τάιζες ένα μωρό με μητρικό γάλα και όχι με γάλα κονσέρβα. Αν τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει, τότε θα πρέπει ο μελισσοκόμος να μεταφέρει τις αποικίες του σε κύριες ανθοφορίες διαδοχικά για μια ομαλή εξέλιξη και απόδοση του μελισσοκομικού του κεφαλαίου.Σε κάθε περίπτωση η μεικτή γεωργική εκμετάλλευση, δηλαδή μια εκμετάλλευση του αγρότη όχι μόνο με αγροτική απασχόληση , αλλά και μελισσοκομία, δεν αποδίδει οφέλη προς την διαχείριση των παραγόμενων προϊόντων της μιας εκμετάλλευσης προς την άλλη, παρόλο που υπάρχουν πολλοί αγρότες που είναι και μελισσοκόμοι. Κάποιος δηλαδή που έχει αιγοπρόβατα μπορεί να καλλιεργήσει την τροφή τους. Κάτι αντίστοιχο με την μελισσοκομία δεν συμβαίνει, ούτε τα προϊόντα της κυψέλης μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην γεωργία ή την κτηνοτροφία.

Παρόλα αυτά η μελισσοκομία της χώρας μας παράγει εξαιρετικά προϊόντα κυψέλης που συνεχώς κερδίζουν έδαφος και αναγνώριση στο εξωτερικό. Τα προβλήματα του κλάδου είναι πολλά, με τα οποία θα ασχοληθούμε εκτενέστερα σε επόμενη ενότητα. Αυτά τα προβλήματα όμως δεν αφήνουν την ελληνική μελισσοκομία να κάνει μια στροφή προς την εξωστρέφεια για να πάρει την θέση που πραγματικά της αξίζει. Η μελισσοχλωρίδα είναι από τις πιο πλούσιες στην Ευρώπη και διεθνώς αναγνωρισμένη ανά τον κόσμο. Η παραγωγή είναι περιορισμένη , όμως είναι εξαιρετικής ποιότητας. Ίσως τα δειλά βήματα που γίνονται για την αναγνώριση των προϊόντων κυψέλης της χώρας μας να χρειάζονται υποβοήθηση και τόνωση του επιχειρηματικού προσανατολισμού. Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων , σχεδόν μετρημένων στα δάχτυλά μας, η μελισσοκομία στην χώρα μας χαρακτηρίζεται ως οικοτεχνία. Μεγάλο μέρος των παραγωγών διακινούν τα προϊόντα τους οργανωμένοι σε οικογενειακές επιχειρήσεις. Υπάρχουν και παραδείγματα συντεχνιών, συλλόγων και συνεταιρισμών με όλα τα οφέλη που συνεπάγονται. Όμως τελικά η περιορισμένη παραγωγή και η έλλειψη ταυτότητας στα ελληνικά μέλια και τα άλλα προϊόντα κυψέλης δημιουργούν αυτό το θολό οργανωτικά τοπίο που αντικατοπτρίζει την μελισσοκομική πραγματικότητα. Είμαστε η χώρα που πυκνοκατοικείται από κυψέλες όμως η συγκέντρωση του μεγαλύτερου μέρους αυτών είναι σε λίγους αναλογικά μελισσοκόμους. Πρόσφατα δημοσιεύματα φέρουν την έρευνα ότι πολλοί νέοι μελισσοκόμοι εγκαταλείπουν τον κλάδο και  υπάρχει συσσώρευση μελισσοκομικού κεφαλαίου σε μεγαλύτερες μελισσοκομικές εκμεταλλεύσεις. Αν και υπάρχει ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για την μελισσοκομική τέχνη και την ενασχόλησή της ως διέξοδο από την κρίση, ωστόσο αμφίβολο είναι αν όλες οι προσπάθειες  εξελιχθούν σε υγιείς μελισσοκομικές επιχειρήσεις. Σε αυτό συμβάλει σαφώς και η έλλειψη ουσιαστικού προσανατολισμού στην πολιτική ανάπτυξης του κλάδου.

Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την αξία της παράδοσης που διασώζει την μελισσοκομία στις τρικυμίες των καιρών. Υπάρχουν σε όλη την χώρα διάσπαρτα παραδοσιακές μελισσοοικογένειες δεύτερης και τρίτης γενιάς μελισσοκόμων που συνεχίζουν την ενασχόληση με την μελισσοκομία. Η πολύχρονη απασχόλησή τους με την μέλισσα, η συνεργασία μεταξύ τους , συνήθως, αποδίδει εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα. Η συνέπεια στην μελισσοκομία παίζει σημαντικό ρόλο και ο ορισμός της παράδοσης μέσα από τις πρακτικές και τις μεθόδους που εφαρμόζονται εμπειρικά, πια, όλα αυτά τα χρόνια, εγγυώνται ένα αποτέλεσμα που ικανοποιεί τον καταναλωτή. Αυτό βέβαια δεν αποκλείει την φρεσκάδα των αυτοδημιούργητων νέων μελισσοκόμων, ούτε κλείνει τις πόρτες στις εξελίξεις του κλάδου. Είμαι της άποψης ότι η Ελλάδα παράγει εξαιρετικά προϊόντα και στα κορυφαία της είναι και τα προϊόντα κυψέλης. Όμως η οργάνωση και η διατήρηση της συνέπειας από πλευράς επαγγελματιών του κλάδου μας θα μας οδηγήσει στην αναγνώριση των κόπων μας. Ο καταναλωτής είναι σε θέση πλέον να διαχωρίζει το καλύτερο και το  πιο ωφέλιμο γι’ αυτόν. Η ελληνική μελισσοκομία είναι παραδοσιακά ανώτερη από τις μελισσοκομίες ξένων χωρών και ο μόνος ανταγωνισμός που έχει είναι αθέμιτα τα χτυπήματα “κάτω από την ζώνη”, όπως οι ελληνοποιήσεις προϊόντων τρίτων χωρών από επιτήδειους. Η ταυτοποίηση των προϊόντων είναι ένα σημαντικό βήμα και οι βαθμίδες ελέγχου στα προϊόντα προς πώληση υπόσχεται ένα καίριο χτύπημα αυτού του φαινομένου. Την χρονική στιγμή που γράφεται το παρόν άρθρο δρομολογούνται οι διαδικασίες για την θέσπιση κριτηρίων ποιοτικού ελληνικού βασιλικού πολτού και γύρης , ενώ γίνεται εδώ και καιρό αγώνας για κατηγοριοποίηση προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης μελιών από μοναδικές περιοχές της χώρας μας. Τουλάχιστον στο μέλι υπάρχουν τα ποιοτικά κριτήρια που παρουσιάζουν την ποιότητά του και φανερώνουν τις ενέργειες του παραγωγού και του συσκευαστή μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Σε ξεχωριστή ενότητα θα μιλήσουμε για το ποια είναι τα κριτήρια αυτά. Με όλα αυτά , καταλήγω, ο συγκερασμός της παράδοσης με την σύγχρονη τεχνολογία και την ασφάλεια των προϊόντων υπόσχονται αναβάθμιση της ελληνικής μελισσοκομίας στον παγκόσμιο χάρτη.

Όμως για να φτάσουμε στο σημείο να μιλάμε για προϊόντα , θα πρέπει να περάσουμε το σημείο που ονομάζεται παραγωγή. Και η παραγωγή των μελισσοκομικών προϊόντων αποδοτικά δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ο υποψήφιος μελισσοκόμος πρέπει να έχει κατά νου ότι τις πρώτες χρονιές όχι μόνο υπάρχει η περίπτωση να μην παράγει τίποτα, αλλά ίσως να χρειαστεί να επενδύσει περισσότερο κεφάλαιο μόνο για να μάθει περισσότερα. Η πρακτική μελισσοκομία είναι πολύτιμη υπόθεση και σε αυτήν ο μελισσοκόμος είναι , στις περισσότερες περιπτώσεις, μόνος του. Τουλάχιστον θα πρέπει να έχει κατά νου ότι η απόδοση της μελισσοκομίας του θα έχει την ανέλιξη που επιθυμεί κλιμακωτά. Όσο θα οργανώνει την μελισσοκομία του και στο σημείο που ονειρεύεται να την φτάσει, ξεκινώντας πάντα από το μηδέν, και με μικρά σταθερά βήματα, ο νέος μελισσοκόμος θα έχει την χαρά να απολαμβάνει την επίτευξη των μικρών του στόχων με την πάροδο του χρόνου. Γενικά στην μελισσοκομία απαιτείται υπομονή και επιμονή και επειδή έχει διαστήματα σιγής, εφόσον η ανάπτυξη των μελισσοσμηνών είναι σε μια ορισμένη περίοδο του έτους, ο χρόνος μοιάζει μερικές στιγμές να μην περνά. Αυτό βέβαια έχει θετική επίδραση στην μελισσοκομική πορεία καθώς ο μελισσοκόμος έχει την πολυτέλεια να προγραμματιστεί και να σκεφτεί το πλάνο της εκμετάλλευσής του. Χρονιά με την χρονιά, αν έχει καταφέρει να βγάζει κάποιο κέρδος από αυτήν την ενασχόληση, χρειάζεται να επανεπενδύει στην εκμετάλλευσή του ποσά για να μεγαλώνει το μέγεθός της. Με αυτόν τον τρόπο θα την φτάσει στο σημείο που ήθελε εξαρχής, στο σημείο που αντέχει ψυχικά ,σωματικά και οικονομικά.

Όλο αυτό το διάστημα ο μελισσοκόμος διαβάζει και ενημερώνεται. Όχι επειδή υποχρεούται, αλλά επειδή διψά για περισσότερη γνώση. Δοκιμάζει και πολλές φορές υπό την σκέψη της αποτυχίας επιμένει. Στο τέλος καταλήγει και συνεχίζει. Αυτή είναι οι δουλειά μας. Τα τελευταία χρόνια η μελισσοκομία εξελίσσεται. Πλήθος από νέα προϊόντα που την αφορούν θέτουν τις βάσεις για ανέλιξη και επιτυχία. Όμως κάθε νέα ιδέα απαιτεί χρόνο δοκιμής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τελευταία οι πλαστικές κυψέλες με τις απόψεις να διίστανται. Επειδή είμαστε ένα μικρό χωριό κάποια στιγμή το εκάστοτε προϊόν θα περάσει από το ωριμαντήριο της σκέψης, της δοκιμής και του αποτελέσματος και απαιτεί εκ νέου χρόνο για να διαδοθεί η πληροφορία και να γίνει ευρέως γνωστή. Τότε θα πούμε ότι το εκάστοτε προϊόν θα γίνει αποδεκτό από τους έλληνες μελισσοκόμους.

Όμως σε αυτό το σημείο πρέπει να κάνουμε λόγο για τους κινδύνους και την κινδυνολογία. Κάθε νέο προϊόν , όταν γίνεται ευρέως γνωστό από τις μελισσοσυζητήσεις μας ,είτε ιδίοις όμασι είτε μέσω διαδικτύου εγκυμονεί κινδύνους. Τελευταία , για παράδειγμα, το οξαλικό οξύ κέρδιζε την προτίμησή μας στην μάχη ενάντια στο βαρρόα, έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς των αποικιών μας. Όμως φτάνουν στα αυτιά μας ολοένα και αυξανόμενες περιπτώσεις με απώλειες μελισσοσμηνών χωρίς να γίνεται ξεκάθαρο αν αυτό συμβαίνει από λανθασμένη χρήση του ή από προϊόν που παραπλανά τον καταναλωτή μελισσοκόμο. Και προπάντων βρισκόμαστε σε ένα σημείο που δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε πλήρως την γνώση γιατί δεν είμαστε οι παρασκευαστές του οξαλικού οξέως και αποδεχόμαστε ό,τι μας σερβίρεται και ό,τι ακούμε. Άρα φιλτράρουμε ό,τι μπορούμε να μάθουμε και καταλήγουμε τις επόμενες ενέργειές μας. Όμως η επιλογή μας για το προϊόν αυτό ,παρόλο που έχει οδηγήσει αρκετούς μελισσοκόμους σε απώλεια κεφαλαίου, θα κριθεί με την πάροδο του χρόνου. Γι’ αυτό εγκυμωνούνται κίνδυνοι. Και όλη αυτή η γνώση που απαιτείται , ένας νέος μελισσοκόμος δύσκολα θα την αποκτήσει, έμπρακτα, και πολλές φορές θα χρειαστεί να πληρώσει και το τίμημα, άλλες φορές μικρό και άλλες φορές μεγάλο. Σε κάθε περίπτωση ο υποψήφιος μελισσοκόμος με ένα μόνο απλό σεμινάριο δεν θα του μάθει μελισσοκομία, αφού δεν είναι σε θέση αν αυτό που του δίδεται στο εκάστοτε παράδειγμα είναι σωστό ή λανθασμένο.

Άλλωστε σε κάθε περίπτωση η μελισσοκομία έχει λίγους, απλούς κανόνες. Η πολυσύνθετη εφαρμογή τους όμως μας οδηγεί σε λογικά συμπεράσματα, λάθη, απώλειες ή υψηλές αποδόσεις, σωστούς χειρισμούς και μεθόδους. Όλα ξεκινούν από τους απλούς κανόνες της μελισσοκομίας. Αυτή είναι η βάση. Από κει και έπειτα υπάρχει ένα δαιδαλώδες συγκρότημα χειρισμών για κάθε κατά περίπτωση παράγοντα που επηρεάζει την εκμετάλλευσή μας. Για παράδειγμα η μέθοδος Χαλκιά που προϋποθέτει την κάθετη ανάπτυξη πολύ μεγάλων αποικιών για εντατική μελιτοσυλλογή βασίζεται στην λογική, τους απλούς κανόνες της μελισσοκομίας όμως εγκυμωνεί κινδύνους, δύσκολους χειρισμούς και προ πάντων αποτελεί ένα τόλμημα που θα το επιλέξουν λίγοι λόγω της δυσκολίας της. Η επιλογή δηλαδή της εκάστοτε μεθόδου απαιτεί δοκιμή , αν θέλουμε να είμαστε ακριβοδίκαιοι όμως λίγοι θα θυσιάσουν τμήμα των παραγωγικών μελισσιών του για μια τόσο δύσκολη σε χειρισμό μέθοδο.

Ο νέος μελισσοκόμος, λοιπόν, έχει πολλά να μάθει και πολλές συμπληγάδες να αποφύγει. Γι’ αυτό και η αμφισημία της μελισσοκομίας, που ευδοκιμεί σε συλλογικό επίπεδο, ενώ  είναι και  προσωπική ευθύνη του καθενός, είναι τόσο γοητευτική. Ο καιρός, οι ανθοφορίες, οι γυρεοδοσίες, οι εχθροί και οι ασθένειες, οι οικονομικές δυσκολίες της εποχής μας είναι κάποιοι από τους παράγοντες που θα επηρεάσουν την έκβαση της προσπάθειας. Κάποιος μελισσοκόμος μου είχε πει όταν ξεκίνησα ότι αν ο νέος μελισσοκόμος πάρει μελίσσια υγιή στην αρχή της πορείας του, τότε έχει πολλές πιθανότητες να πετύχει τις πρώτες χρονιές. Μου πήρε αρκετό καιρό να κατανοήσω τί ήθελε να πει. Ο ολοκαίνουριος εξοπλισμός και η όρεξη του νέου μελισσοκόμου για τα πεπραγμένα οδηγούν στην σωστή πορεία προς την επιτυχία. Είναι δηλαδή εξ’ ορισμού ένας πρωτόπειρος μελισσοκόμος απαλλαγμένος από ασθένειες και με μεγάλη όρεξη για να δουλέψει. Είναι γοητευμένος να ανακαλύψει και να κατακτήσει το οικοδόμημα που λέγεται μελισσοκομία. Όμως επειδή όλα έχουν φθίνουσα πορεία , μέχρι το σημείο ισορροπίας όλων αυτών, καλό θα ήταν ο υποψήφιος μελισσοκόμος να κάνει τα πρώτα του βήματα μικρά και δειλά. Άλλωστε η ανακάλυψη και η κατάκτηση θα είναι εκεί για να τον περιμένει.

Οι μετακινήσεις μελισσοσμηνών από την Νότια Ιταλία έχουν σταματήσει.

Το μικρό σκαθάρι, η νέα απειλή της μελισσοκομίας. Εικόνα από την timesofmalta.com

Το μικρό σκαθάρι, η νέα απειλή της μελισσοκομίας. Εικόνα από την timesofmalta.com

Η εφημερίδα Times of Malta, σχετικά με την εμφάνιση του σκαθαριού που προκαλεί μεγάλες καταστροφές στην γειτονική Ιταλία, αναφέρει χαρακτηριστηκά:

Η Ιταλική κυβέρνηση έχει σταματήσει τις εισαγωγές μελισσοσμηνών από την Νότια Ιταλία μετά την ανακάλυψη από το Ιταλικό Κέντρο Αναφοράς για την Μελισσοκομία του σκαθαριού , του πρωτοεμφανιζόμενου, σε Ευρωπαϊκό έδαφος , παρασίτου της κυψέλης, στην Gioia Tauro. Το Κέντρο έχει επιβεβαιώσει την παρουσία τους σκαθαριού σε άλλα 16 μελισσοκομεία εντός 20 χλμ από την ζώνη προστασίας στην Gioia Tauro και πρόσφατα στις Συρακούσες της Σικελίας.

“Αυτό το σκαθάρι αποτελεί σημαντική απειλή για τα μελισσοσμήνη στην Μάλτα. Για αυτόν το λόγο έχουν απαγορευτεί οι εισαγωγές στην Μάλτα ζωντανών μελισσοσμηνών από τις προσβεβλημένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων και των μελισσών για επικονίαση” , είπε το Φυτοϋγειονομικό Τμήμα.

Το μικρό σκαθάρι, με το όνομα Aethina tumida, προερχόμενο από την Αφρική, είναι σκούρο καφέ προς μάυρο, με μήκος περίπου μισού εκατοστού, και μπορεί να παρατηρηθεί οπουδήποτε μέσα στην κυψέλη. Το ενήλικο σκαθάρι εναποθέτει αυγά σε ρωγμές μέσα στην κυψέλη τα οποία εκκολάπτονται και μετατρέπονται σε προνύμφες μήκους 1,6 εκατοστού. Τρέφονται με κερί και γόνο προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές στην κυψέλη. Η αναπαραγωγή επιτυγχάνεται στο έδαφος κοντά στην κυψέλη, ενώ πετάει αρκετά μακρυά μέχρι να βρει άλλη κυψέλη και να αναπαραχθεί.

Φαίνεται ότι απειλούνται όλα τα μελισσοσμήνη που είναι εγκατεστημένα στην Ευρώπη , καθώς είναι μαθηματικά βέβαιο πως υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν, συμπεριλαμβανομένης και την Μάλτας. Οι μελισσοκόμοι και οι ενώσεις τους πρέπει, επομένως, να αναφέρουν αμέσως οποιαδήποτε παρατήρηση του επιβλαβούς αυτού οργανισμού στο κτηνιατρικό και Φυτοϋγειονομικό  Τμήμα  και έχει εγκαταστήσει δωρεάν τηλεφωνική γραμμή γι’ αυτόν το σκοπό. Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος του επιβλαβούς αυτού οργανισμού από μελισσοσμήνη που εισάγονται στη Μάλτα, οι μελισσοκόμοι πρέπει να αποφεύγουν την εισαγωγή εξοπλισμού των μελισσών από την πληγείσα περιοχή, καθώς υπάρχει δυσκολία στον εντοπισμό του μικρού σκαθαριού με αυτά τα στοιχεία.  Ο κίνδυνος αυτός επεκτείνεται και σε προϊόντα κυψέλης, όπως κερί μέλισσας και μέλι χύμα. Οι αγοραστές έχουν καθήκον να αποσαφηνίζουν την προέλευση των αγορών τους καθώς υπάρχει κίνδυνος για την υγεία των μελισσοσμηνών. Οι μελισσοκόμοι κλήθηκαν να προσέξουν την αντικατάσταση των ντόπιων αποθεμάτων σε ζώντα υλικό στην Μάλτα από τυχαίες εισαγωγές βασιλισσών και μελισσοσμηνών από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Αναμετάδοση από timesofmalta.com

 

Η αλλαγή του κλίματος επηρεάζει την επικονίαση των φυτών.

beeee

Η παγκόσμια αλλαγή του κλίματος κάνει τις μέλισσες να ενδιαφέρονται περισσότερο για την αναπαραγωγή απ’ ότι για την επικονίαση των λουλουδιών. Όπως ξέρουμε όλοι η μέλισσα είναι ο συγχρονιστής του βιολογικού κύκλου των άνθεων. Εκείνες είναι που κατά ένα μεγάλο ποσοστό (μεγαλύτερο του 70%) ευθύνονται για την αναπαραγωγή των φυτών, όντας οι κύριοι επικονιαστές. Αναλόγως των μετεωρολογικών συνθηκών τα λουλούδια ανθίζουν υπό συνθήκες ώστε να είναι έτοιμα για αναπαραγωγή μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους. Σε αυτό το σημείο είναι που έρχονται οι μέλισσες και ρυθμίζουν αυτή την διαδικασία με την ανάμειξή τους στην συλλογή της γύρης από τα γυρεοδοτικά φυτά. Με την κλιματική αλλαγή ο συγχρονισμός αυτός μεταβάλλεται και οι κηφήνες αποσπούν τον προσανατολισμό από τις θηλυκές εργάτριες στην συλλογή της γύρης.

Ορισμένα λουλούδια ανθίζουν αμέσως μετά τον χειμώνα , όταν τότε εμφανίζονται και οι μέλισσες μετά την διαχείμαση Η άνοιξη πλέον είναι θερμότερη με τα λουλούδια και τις μέλισσες να εμφανίζονται νωρίτερα χωρίς να συμπίπτουν οι μεν με τα δέ.  Με την άνθιση της επόμενης χρονιάς τα λουλούδια, οι μέλισσες εμφανίζονται να είναι περισσότερο απασχολημένες για αναπαραγωγή, βάζοντας τα μελίσσια στις αναπαραγωγικές διαδικασίες παρά για την συλλογή της γύρης. Σύμφωνα με το πανεπιστήμια East Anglia (UEA) τα ευρήματα θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές συνέπειες για την παραγωγικότητα των καλλιεργειών. Η έρευνα είναι το πρώτο σαφές παράδειγμα των δυνατοτήτων που παρουσιάζονται για την αλλαγή του κλίματος αυτή, η οποία διαταράσσει τις συν-εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών, φέροντας την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου σε χάραξη νέας στρατηγικής για την μέλισσα και την επικονίαση.

Ο επικεφαλής της έρευνας Anthony Davy από το τμήμα των βιολογικών επιστημών του πανεπιστημίου, δήλωσε ότι υπό κανονικές συνθήκες οι αρσενικές μέλισσες έχουν εξαπατηθεί λόγω της μεταβολής του κλίματος μελετώντας την επικονίαση της ορχιδέας, και κατέληξε ότι αυτό οφείλεται στην θερμότερη κλιματική αλλαγή. Δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η θέρμανση της ατμόσφαιρας κατά 2 οC κάνει τους κηφήνες να βγουν γρηγορότερα από την κυψέλη αναφερόμενος στην εποχή του χρόνου που κανονικά θα έπρεπε να εκκολαφθούν και οι αποικίες είναι λιγότερο συγχρονισμένες με την άνθιση της ορχιδέας. Αυτό σημαίνει ότι οι κηφήνες αποδιοργανώνουν την αποικία ετοιμάζοντας το μελίσσι για αναπαραγωγή αντί του να συλλέγεται γύρη όπως κανονικά θα έπρεπε εκείνη την εποχή. Αυτό σημαίνει ότι η συν-εξέλιξη των ειδών, όπως των άνθεων και των μελισσών  καταρρέει , εκπέμποντας στην ουσία διαφορετικά εποχικά συνθήματα, ή συνθήματα με διαφορετικούς ρυθμούς.

Οι ερευνητές μελέτησαν τις ιστορικές τάσεις για την αναπαραγωγή των φυτών που υπάρχουν σε αρχεία από το 1948. Μουσιακά δείγματα αναλύθηκαν για την “μοναχική μέλισσα” και συγκρίθηκαν με τα αρχεία της άνθισης της πρώιμης ορχιδέας και τα αρχεία του κλίματος των ανθοφοριών. Οι θηλυκές μέλισσες (αναφερόμενοι στις solitary bees) εμφανίζονται λιγότερο στις κορυφές των άνθεων απ’ ότι οι αρσενικές. Η συγκεκριμένη μελέτη δείχνει ότι οι αρσενικές μέλισσες πετούν περίπου εννέα ημέρες νωρίτερα απ’ την κανονική περίοδο για κάθε αύξηση ενός βαθμού Κελσίου στην θερμοκρασία του κλίματος νωρίς την άνοιξη.

Ο ερευνητής Karen Robbirt δήλωσε ότι οι ορχιδέες έχουν εξελιχθεί ώστε να είναι διαθέσιμες για αναπαραγωγή την ίδια χρονική περίοδο που εμφανίζονται οι “μοναχικές μέλισσες” (solitary bees) νωρίς την άνοιξη, καθιστώντας δυνατή την επικονίαση. <<Έχει αποδειχθεί ότι οι επικονιαστές και τα φυτά έχουν δείξει διαφορετική συμπεριφορά στην κλιματική αλλαγή, και η αύξηση της θερμοκρασίας θα διευρύνει το χρονοδιάγραμμα μεταξύ της “μοναχικής μέλισσας” και των λουλουδιών>>, δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η Γραμματέας Περιβάλλοντος Elizabeth Truss  εγκαινίασε την έναρξη της κυβερνητικής στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου για την επικονίαση νωρίτερα έχοντας ως στόχο την αντιστροφή της κατάστασης αυτής επενδύοντας 430 εκατομμύρια λίρες σε αυτόν το σκοπό. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει περισσότερα κονδύλια για την αντιμετώπιση του φαινομένου ξεκινώντας εκτενείς έρευνες σχετικά με αυτό , όπως επίσης και την δημιουργία μιας  ιστοσελίδας όπου συγκεντρώνει πληροφορίες για το φαινόμενο αυτό σε κάθε τόπο.

 

Αναμετάδοση από http://www.westernmorningnews.co.uk/

(Για τον βιολογικό κύκλο της solitary bee θα επανέλθουμε με άρθρο.)

Bee’s manifest.

If bees.hasQueen(true).collectPollen(Autumn,FLOWERING_TRUE) then storeFood();

Η παραπάνω έκφραση θα σας θύμιζε κάτι εάν και εφόσον ήσασταν πχ Java Developers, κοινώς προγραμματιστές. Ναι, θα σας θύμιζε ότι εάν το φθινόπωρο οι μέλισσες μαζεύουν γύρη και υπάρχει ανθοφορία στο μέρος που βρίσκονται τα μελίσσια, τότε αυτά θα αναπτύξουν γόνους και θα αποθηκεύσουν γύρη για να ξεχειμωνιάσουν με ανεπτυγμένους πληθυσμούς. Σωστά;

Όμως γιατί έγραψα την παραπάνω προγραμματιστική έκφραση, που θυμίζει bytecodes και συναρτήσεις; Για να τονίσω ότι και στην μελισσοκομία χρειάζεται προγραμματισμός στους χειρισμούς του μελισσοκόμου ώστε να έρθουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ναι, μπορεί οι μέλισσες να είναι άγρια ζώα, τα οποία πετούν ελεύθερα στην φύση, όμως τα μελίσσια , σαν ανώτεροι πολυπληθείς οργανισμοί που είναι, ίσως η σωστότερη ακριβοδίκαιη λέξη παραφραστικά να ήταν “πολυμερείς”, μπορούν να γίνουν διαχειρίσιμα ώστε αυτά να αναπτυχθούν και να επιβιώσουν και εν τέλει να κομίσουν μέλι στον μελισσοκόμο, αναλόγως τους χειρισμούς που πρέπει να κάνει. Ο μελισσοκόμος, καταλήγω, είναι ένας προγραμματιστής. Επικοινωνεί με την φύση, το μελίσσι, λαμβάνει μηνύματα και εκτελεί διεργασίες και εντολές στο μελισσοκομείο του ώστε να φέρει εις πέρας το έργο του. Το input / output της μελισσοκομίας βρίσκεται εκεί, στα μελίσσια, όπου λαμβάνει όλα όσα πρέπει να ξέρει και ακολούθως εκτελεί τις εντολές που πρέπει να εκτελέσει ,  ώστε να λάβει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα αυτό πρέπει να περιμένει για να διεκπεραιωθεί, πολλές φορές κάνει και μήνες, όμως αυτό είναι που χρειάζεται στην μελισσοκομία, δηλαδή υπομονή.

Στην πληφοροφική, οι μηχανές επικοινωνούν με τους ανθρώπους μέσω κάποιων πρωτοκόλλων που έχουν γράψει οι προγραμματιστές για να έρχονται εις πέρας όλες οι διεργασίες που επιμέρους ζητούνται. Τα πρωτόκολλα επικοινωνίας αυτά είναι οριοθετημένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε και η παραμικρή λεπτομέρεια να μην ξεφεύγει από την κατασκευαστική νοημοσύνη του προγράμματος. Στον αντίποδα του εν λόγω κειμένου μας λοιπόν, οι μέλισσες, ευφυής και σκεπτόμενος οργανισμός, ένα πολύ έξυπνο και εργατικό έντομο, έχει δικούς τους κώδικες επικοινωνίας με το περιβάλλον της μέσω του χορού των μελισσών , των φερομονών , και κάθε άλλου κώδικα επικοινωνίας που έχουν αναπτύξει με το πέρασμα των αιώνων στις κοινωνίες τους. Ο άνθρωπος, θέλοντας να εκμεταλλευτεί τα υπέροχα αγαθά που μας προσφέρουν, παρεισφρύει στις κοινωνίες τους, και αφού τις έχει μελετήσει όσο μπορεί καλύτερα, τους αλλάζει τους κανόνες δίνοντάς τους νέα δεδομένα για να εργαστούν σύμφωνα με αυτά. Για παράδειγμα, αν δεν υπάρχει γυρεοδοσία στην φύση σε απόσταση κάποιων χιλιομέτρων, οι μέλισσες και δη η βασίλισσα, μητέρα όλων, ελαττώνει τον γόνο της που αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα σε λίγους μήνες να μειωθεί ο πληθυσμός της αποικίας. Σε αυτό το απλό παράδειγμα , έρχεται ο μελισσοκόμος και τις τροφοδοτεί με γύρη, φέρνοντας στην ουσία στην κυψέλη την ανθοφορία από έξω μέσα. Οι μέλισσες, κινούμενες από το ένστικτο της επιβίωσης, και γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι πολυπληθείς αποικίες έχουν πολλές πιθανότητες να επιβιώσουν τον χειμώνα, μαζεύουν την γύρη, ταΐζουν τους γόνους και ότι περισσεύει το αποθηκεύουν. Οι μέλισσες δεν επικοινώνησαν με τον άνθρωπο. Ο μελισσοκόμος , εκ του αποτελέσματος είδε την έλλειψη της γύρης και ενήργησε αναλόγως. Επομένως υπάρχει ένα μανιφέστο στο οποίο η βούληση των μελισσών οριοθετεί την συμπεριφορά της αποικίας για να αντεπεξέλθει στα “σημεία των καιρών”. Το μανιφέστο αυτό μελετά από αρχαιοτάτων χρόνων ο άνθρωπος, προσπαθώντας να ενεργεί βελτιώνοντας τους όρους διαβίωσής τους.

Όμως, όπως κάθε μανιφέστο καθιστά σαφές κάθε ρήτρα για τυχόν παρεκκλίσεις, έτσι και στην μελισσοκομία, οποιοδήποτε λάθος , ακόμη και καθυστέρηση, μπορεί να αποβεί μοιραία για την επιβίωση της αποικίας. Για αυτό τον λόγο ο άνθρωπος πρέπει να είναι ακριβής στους χειρισμούς του και να έχει τον νου και την γνώση ώστε οι χειρισμοί του να είναι οι σωστοί κάθε εποχή και σε κάθε περίσταση.

error

 

Το περιβάλλον αλλάζει. Ο σύγχρονος άνθρωπος, μια έκφραση που δικαίως είναι ανούσια, καθώς πάντα ήταν αυτοκαταστροφικός   με τον τρόπο ζωής που έχει αναπτύξει, έχει μεταβάλλει και εν τέλει καταστρέψει τόσο πολύ το περιβάλλον που βρίσκει αντίκτυπο και στις μέλισσες. Και ως γνωστόν , οι μέλισσες βρίσκεται σε ζωτικό σημείο για την ισορροπία της τροφικής αλυσίδας. Αν σπάσει αυτός ο κρίκος τότε το μέλλον είναι ζοφερό. Οι άνθρωποι, οι οποίοι δεν έχουν την γνώση για τις μέλισσες, μεταβάλλουν τόσο πολύ το περιβάλλον που στο μανιφέστο της , η μέλισσα, έχει γραμμένο τις λέξεις “THE END”. Με ότι και αν ισοδυναμεί αυτό. Οι μέλισσες έχουν προειδοποιήσει. Τώρα είναι η σειρά του ανθρώπου να ενεργήσει αναλόγως. Άλλωστε οι μέλισσες επέζησαν από κατακλυσμιαίες καταστροφές. Θα επιζήσουν πάλι. Όμως είναι η σειρά του ανθρώπου να αντιληφθεί ότι το να σώσεις την μέλισσα αφορά πάνω απ’ όλα τον εαυτό του.

bees.GetManifest(RETURN_ERROR);