Μελισσοκομική συνείδηση

bees_entrance

Ύστερα από αρκετό καιρό δηλώνουμε παρουσία, δυνατή παρουσία μάλιστα, καθώς συνεχίζονται οι μελισσοπεριπέτειές μας. Το σημερινό μικρό άρθρο μας αφορά κάτι που πρέπει να έχουμε όλοι, ανεξαιρέτως αν είμαστε επαγγελματίες, ερασιτέχνες ή όχι μελισσοκόμοι. Αφορά τη μελισσοκομική συνείδηση, τον τρόπο σκέψης και προσαρμογής της καθημερινότητάς μας προς όφελος των μελισσών και κατ’ επέκταση δικό μας.

Η μέλισσα ανήκει στον κρίκο της αλυσίδας που αν σπάσει, μαζί με το πλαγκτόν των ωκεανών, τότε ο κόσμος θα γίνει αγνώριστος, ο θάνατος θα είναι ολόγυρα, η ζωή σε διάφορα είδη, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου θα κινδυνεύσει και οι συνέπειες θα είναι μη αντιστρέψιμες. Ο λόγος είναι ότι αφενός το πλαγκτόν των ωκεανών αφήνει το 50% του οξυγόνου του πλανήτη, αφετέρου οι μέλισσες είναι ο κύριος επικονιαστής της χλωρίδας του πλανήτη. Το μεγαλύτερο ποσοστό των τροφών που τρώμε βασίζονται στη μέλισσα (εντομογαμή φυτά) και μεγάλο ποσοστό των ειδών του πλανήτη που παρασιτούν ή τρώνε αυτά τα φυτά, κινδυνεύουν. Επομένως έχουμε στο νου μας ότι αν οι μέλισσες χαθούν από τη γη η ανθρωπότητα βρίσκεται σε κίνδυνο, το είπε άλλωστε και ο Αϊνστάιν.

Στον πλανήτη η ζωή έχει κινδυνεύσει πέντε φορές από τότε που εμφανίστηκε πάνω του.

Μελίσσια καταρρέουν ξεκινώντας από χώρες που έχουν απέραντες εκτάσεις σε μονοκαλλιέργειες, οι κίνδυνοι για τη μέλισσα έχουν αυξηθεί καθώς έχει προστεθεί και αυτός του ανθρώπου. Η ανθρώπινη κοινωνία έχει βασιστεί σε έναν τρόπο ζωής που, ενώ κάνουν τη ζωή πιο “ποιοτική”, την καταστρέφουν. Κάθε έκφανση της σύγχρονης ζωής, όπως η μετακίνηση, ο ηλεκτρισμός, ακόμη και η διατροφή βασίζεται σε διάφορες διεργασίες που έχουν ως αποτέλεσμα την έκλυση διοξειδίου του άνθρακα. Η ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο και κάνουν τους επιστήμονες εξαιρετικά ανήσυχους. Η θερμοκρασία ανεβαίνει, λιώνουν οι πάγοι, και ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ότι θα υπάρξουν πλημμύρες, ο πραγματικός κίνδυνος είναι ότι θα υπάρξει έκλυση του μεθανίου που είναι φυλακισμένο στους πάγους των πόλων. Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ  “Racing Extinction” των Mark Monroe και Louie Psyhoyos (2015) μάλιστα αναφέρεται ότι η βιομηχανία τροφίμων και κρέατος παράγει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα απ’ ότι η μετακίνηση των ανθρώπων. Οι πόροι στερεύουν και τα επόμενα πενήντα χρόνια θα είναι κρίσιμα, εκτός αν κάτι να αλλάξει.

Την πρώτη φορά που κινδύνευσε η ζωή στον πλανήτη ήταν για τον ίδιο λόγο: Το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο.

Σ’ αυτόν τον αφιλόξενο κόσμο η μέλισσα καλείται να επιβιώσει και μαζί της ο άνθρωπος. Υπάρχει μια εκτεταμένη αλόγιστη χρήση νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων που αποδεδειγμένα οδηγούν στην κατάρρευση των αποικιών των μελισσών. Η αποφυγή χρήσης τους και γενικότερα η ορθολογική χρήσης επιτρεπόμενων φυτοφαρμάκων βραδυνές ώρες κάπως περιορίζει το πρόβλημα. Όμως υπάρχουν και πράγματα που μπορούμε να κάνουμε ανεξάρτητα αν είμαστε αγρότες ή όχι. Η  υιοθέτηση ενός πράσινου τρόπου ζωής, φιλικού προς το περιβάλλον, η εκμετάλλευση της πράσινης ενέργειας, η αποφυγή αλόγιστης σπατάλης ενέργειας, η διατροφή που σέβεται το περιβάλλον, η φυτοκομία που μπορεί να αξιοποιηθεί από τη μέλισσα και να γίνει αποδεκτή από τον άνθρωπο, είναι μερικά από κάποιες επιλογές που μπορούμε να κάνουμε ώστε να γίνει η ζωή μας καλύτερη. Ο καθένας βέβαια θα σκεφτεί το βολικό “εγώ θα σώσω τον κόσμο”, όμως αυτή είναι η βάση στην οποία ο καθένας πρέπει να σταθεί, να σκεφτεί και να πράξει ώστε να ξεπεράσει αυτή την θέση. Μια θέση που δεν πρέπει να αφήσουμε αμαχητί. Βέβαια εκεί που βρίσκεται οποιαδήποτε ιδέα, εγκυμονεί το κέρδος, οπότε οι επιλογές θα πρέπει να είναι καλά μελετημένες.

Ο άνθρωπος εμφανίστηκε πρόσφατα σε σχέση με την ζωή στον πλανήτη, και σε απειροελάχιστο χρόνο δρα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να κινδυνεύει η ζωή εξαιτίας του. Σε λίγα χρόνια το 50% των ειδών του πλανήτη θα χαθούν οριστικά.

Ακόμα και στις πόλεις υπάρχουν μέλισσες. Έχω δει σε πολλά πάρκα μέλισσες την άνοιξη να μαζεύουν γύρη από λουλούδια. Είναι γύρω μας και είναι για εμάς. Ας φυτέψουμε όλοι κάποιο λουλούδι φιλικό προς τις μέλισσες στο μπαλκόνι μας, αν ζούμε στις πόλεις. Αν βρισκόμαστε στην επαρχία ας σκεφτούμε την επόμενη φορά που θα κάνουμε χρήση κάποιου φυτοφάρμακου. Ας σκεφτούμε και ας πράξουμε. Για να μην βρεθούμε στην άβολη θέση (που θα γίνει σύντομα, σε αυτή την γενιά) να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο. Ας αποκτήσουμε μελισσοκομική συνείδηση.

Γιατί μελισσοκομία.

Εικόνα από nytimes.com

Εικόνα από nytimes.com

Σήμερα θα ξεκινήσουμε με μια σειρά άρθρων που αφορά την μελισσοκομία με τίτλο “Γνωριμία με την μελισσοκομία” που απευθύνονται σε υποψήφιους, αρχάριους και ερασιτέχνες μελισσοκόμους.Είναι ένα πόνημα που αφορά και τους επαγγελματίες.Εραστές της μέλισσας, σε όλες τις περιπτώσεις, θα έλεγα εγώ. Θα πιάσουμε την μελισσοκομία από την βάση της, όχι τόσο σε τεχνικό επίπεδο,όσο σε θεωρητικό, ώστε να διασαφηνίσουμε και να απομυθοποιήσουμε τί σημαίνει μελισσοκομία και να θέσουμε στην βάσανο της οργάνωσής της σε επαγγελματικό επίπεδο. Τί σημαίνει αυτό; Αν πιάσουμε την μελισσοκομία σε θεωρητικό επίπεδο και αποσυνθέσουμε όλες τις παραμέτρους που την συνθέτουν τότε θα μπορούμε να κοστολογήσουμε αφενός τις ενέργειες της αγροτικής εκμετάλλευσης , αφετέρου θα μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την γνώση των επιστημόνων της μελισσοκομίας δια μέσου των βιβλίων της και να εφαρμόσουμε την μέθοδο που ταιριάζει στην δική μας εκμετάλλευση.

Για να το κάνουμε αυτό θα πρέπει να χωρίσουμε ένα λευκό φύλο χαρτί σε δύο μέρη. Στην πρώτη στήλη θα πρέπει να καθαρογράψουμε τι μελισσοκομική εκμετάλλευση έχουμε, σε τι εξοπλισμό βασιζόμαστε και τι μέσα διαθέτουμε ώστε να έρθει σε πέρας το έργο μας. Στην δεύτερη στήλη θα πρέπει να καθαρογράψουμε τι ζητούμε από την μελισσοκομία μας, από το μελισσοκομικό μας κεφάλαιο και την απόδοσή του και γενικά τι θέλουμε να κάνουμε. Σκοπός μας σε κάθε ενέργεια σχετική με την μελισσοκομία είναι η καταγραφή των πάντων.Η εκ των προτέρων οριοθέτηση των στόχων μας μπορεί με μια σειρά ενεργειών να γίνει εφικτή αφού συνυπολογίσουμε τους εξωγενείς παράγοντες που επηρεάζουν μια αγροτική εκμετάλλευση, όπως είναι η μελισσοκομία. Μόνο τότε θα μπορούμε να θέσουμε ένα βιώσιμο πλάνο με τους στόχους μας και σε βάθος οριοθετημένου χρόνου το πως αυτό μπορεί να γίνει εφικτό. Εκ των προτέρων ξεκαθαρίζω ότι η μελισσοκομία είναι μια απασχόληση, ερασιτεχνική ή επαγγελματική η οποία απαιτεί κεφάλαιο. Η συντήρηση του ζωϊκού πληθυσμού  μοιάζει αρχικά μικρής αξίας, όμως δεν είναι έτσι. Η απόδοση στην μελισσοκομία έρχεται δύσκολα με πολύ κόπο, χρόνο και χρήμα. Ο καθένας από εμάς, σύμφωνα με τις δυνατότητές του και η εν τέλη απόφαση του πόσο κόπο , χρόνο και χρήματα διαθέτουμε παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της εκμετάλλευσης.

Κατ’ αρχήν η μελισσοκομία είναι μια αγροτική εκμετάλλευση. Η απασχόληση με την φύση είναι εξ’ ορισμού μια διακινδυνευμένη υπόθεση. Παρότι η  μελισσοκομία, όπως και κάθε άλλη αγροτική εκμετάλλευση, βρίσκει εφαρμογή στον κύκλο της φύσης, στην ουσία εμπεριέχει πολλές μεταβλητές που δεν μπορούν εξ’ αρχής να συνυπολογιστούν ώστε να κοστολογηθεί με ακρίβεια. Μπορεί κάποιος να αφιερώσει , για παράδειγμα, κάποια από τα παραγωγικά μελίσσια του σε κάποια κύρια ανθοφορία, όπως το έλατο, και λόγω καιρού όχι μόνο να μην αποδώσει , αλλά και να χρειαστεί επιπρόσθετα έκτακτο κεφάλαιο για την συντήρησή τους. Αν δηλαδή βρέξει και συνεχίσει να βρέχει για μια βδομάδα, όχι μόνο δεν θα γίνει μελιτοσυλλογή , αλλά τα μελίσσια θα κλειστούν μέσα και αναλόγως την χρονική διάρκεια της κακοκαιρίας , θα πρέπει πιθανόν να τροφοδοτηθούν με γύρη ή ζαχαροζύμαρο για να διατηρήσουν τον παραγωγικό χαρακτήρα τους, στην καλύτερη περίπτωση, για όσο καιρό κρατήσει η κακοκαιρία. Σε ένα πιο απαισιόδοξο σενάριο, αν τα μελίσσια κλειστούν μέσα λόγο της κακοκαιρίας για αρκετές μέρες και δεν υπάρχουν οι προμήθειες σε γύρη και μέλι ή αντικατάστατά τους, τότε κινδυνεύουν να χαθούν εξολοκλήρου.Αμέσως μετά,στο πρώτο σενάριο θα πρέπει να μεταφερθούν σε γυρεοδοτική ανθοφορία για περαιτέρω τόνωση του πληθυσμού τους, μια και η απόδοση με το έλατο θα έχει χαθεί. Ο καιρός , δηλαδή , παίζει σημαντικό παράγοντα στις ενέργειες ενός μελισσοκόμου, μπορεί να προβλεφθεί σε γενικό επίπεδο και πρέπει πάντα να συνυπολογιστεί.

Όμως το συγκεκριμένο παράδειγμα που προανέφερα αφορά την επαγγελματική μελισσοκομία. Η μελισσοκομία στον κήπο μας μοιάζει να είναι πιο απλή υπόθεση με λιγότερο ρίσκο , αναλόγως πάντα του μεγέθους της μελισσοκομικής μας εκμετάλλευσης. Η επιλογή όμως του κήπου όπου θα βοσκούν οι μέλισσες παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο. Σε αυτό το σημείο κάνουμε λόγο για σταθερή μελισσοκομία. Όμως η ανάγκη των μελισσών σε γύρη και νέκταρ είναι σημαντική για την διαβίωση και την ανάπτυξή τους. Άρα η εκ’ των προτέρων μελέτη του τόπου του μελισσοκομείου μας, του κήπου μας, του τόπου που θα εγκαταστήσουμε την οποιαδήποτε εκμετάλλευσή μας είναι το ήμισυ του παντός. Η μελέτη για τα είδη των ανθοφοριών που υπάρχουν στην ακτίνα δράσης της μέλισσας, τις εποχές που θα πρέπει και αν θα πρέπει να υποστηρίζουμε την διατροφή της με αντικατάστατα ή υποκατάστατα και η γενικότερη διαχείρηση των κενών ανθοφορίας των μελισσοσμηνών μπορεί να μας εξασφαλίσει ομαλή ανάπτυξη στις αποικίες μας και ικανοποιητική απόδοση της εκμετάλλευσής μας.

Επιπρόσθετα θα πρέπει να έχουμε εκ των προτέρων σε πρώτη ζήτηση τον κύριο και βοηθητικό εξοπλισμό μας για να διασφαλίσουμε την έγκαιρη επέμβασή μας όταν αυτό είναι απαραίτητο να γίνει. Άρα εκτός από τον κήπο που θα επιλέξουμε την εγκατάστασή μας, το χωράφι που θα έχουμε τις κυψέλες μας ή τα σημεία που θα τις μεταφέρουμε προσωρινά , θα πρέπει να έχουμε υποστηρικτικά μια αποθήκη, σε μέγεθος ανάλογη με την εκμετάλλευσή μας, ένα όχημα μεταφοράς των αποικιών μας, πάλι ανάλογο με το μέγεθος των μεταφορών μας και έναν χώρο της πρωτογενούς επεξεργασίας των προϊόντων που παράγουμε, αναλόγως της απόδοσης. Επομένως γίνεται ξεκάθαρο ότι ένας μελισσοκόμος έχει ανάγκη εγκαταστάσεων και μεταφορικών μέσων, όπως και του κύριου και βοηθητικού εξοπλισμού για να πετύχει τους στόχους του. Δεν απαιτείται, δηλαδή, μόνο το ζωϊκό κεφάλαιο.

Πάνω απ’ όλα όμως ο μελισσοκόμος πρέπει να πληρεί τα χαρακτηριστικά του φυσιοδίφη και του φυσιολάτρη. Τα πρώτα χαρακτηριστικά του μελισσοκόμου είναι η εξερεύνηση αυτού του υπέροχου πλάσματος, της μέλισσας, του τρόπου επιβίωσης, του κύκλου ζωής της, της κοινωνικής της συμπεριφοράς και της άγριας , μα όμορφης, θέσης της στην φύση. Πάνω απ’ όλα πρέπει να αγαπήσει αυτό το έντομο αφού πρώτα μάθει όσα μπορεί περισσότερα γι’ αυτό. Η αντίληψη του ότι ένας μελισσοκόμος συνεργάζεται με ένα έντομο θα πρέπει να αποτελέσει πυλώνα στην σειρά αποφάσεων που θα πρέπει να πάρει ώστε να γίνει μελισσοκόμος. Όμως δεν είναι ένα απλό έντομο που κεντρίζει μόνο. Η μέλισσα, ως γνωστόν , είναι ο κύριος επικονιαστής των εντομογαμών φυτών, συμβάλλοντας στην αναπαραγωγή των περισσοτέρων φυτών με τα οποία εκματαλλεύεται και τρέφεται ο άνθρωπος. Αποτελεί το κλειδί για την ομαλή λειτουργία της διατροφικής αλυσίδας και το μέλλον του ανθρώπινου είδους είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτό το έντομο. Δυστυχώς, ο αυτοκαταστροφικός χαρακτήρας του ανθρώπου προς τέρψη του κέρδους συνεπάγει την καταστροφή του φυσικού πλούτου που μας χαρίζει η μητέρα Γη. Αυτό έχει άμεσο επακόλουθο στην μέλισσα. Και το μέλλον της φαίνεται να κινδυνεύει. Εκτός από τους εχθρούς και τις ασθένειες που απειλούν την μέλισσα, όχι αμελητέους σε αριθμό, η μέλισσα τελικά απειλείται από τον ίδιο τον άνθρωπο, αφενός με τις φυσικές καταστροφές , αφετέρου με τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα που οδηγούν στο “Σύνδρομο Κατάρρευσης Αποικιών” (CCD) για το οποίο θα μιλήσουμε σε ξεχωριστή ενότητα. Η ενημέρωση στους αγρότες που χρησιμοποιούν αυτά τα φυτοφάρμακα  καθίσταται εξαιρετικής σημασίας και η ευαισθητοποίηση όλων μας, είτε έχουμε άμεση είτε έμμεση σχέση με την μέλισσα έχει να κάνει τελικά με το μέλλον των παιδιών μας. Προσωπικά ανήκω στους ανθρώπους που πιστεύει ότι το ανθρώπινο είδος μπορεί να κινδυνεύει περισσότερο από την μέλισσα, αν τελικά δεν δώσουμε την πρέπουσα σημασία στην καταστροφή των φυσικών πόρων και στην χρησιμοποίηση τέτοιου είδους φυτοφαρμάκων. Η μέλισσα έχει επιβιώσει εκατομμύρια χρόνια πριν τον άνθρωπο , έπειτα από κοσμογονικές αλλαγές στο περιβάλλον της γης. Νομίζω δηλαδή ότι εν’ τέλη η μέλισσα θα επιβιώσει ως είδος. Εμείς κινδυνεύουμε.

Όμως η γνώση που απαιτείται για όλες αυτές τις πληροφορίες απαιτεί συνεχή επιμόρφωση πάνω στον κλάδο της μελισσοκομίας που στην χώρα μας εντάσσεται στις σχολές γεωπονίας, τους κλάδους της φυτικής παραγωγής και της εντομολογίας. Απαιτείται δηλαδή πολυδάπανη αφιέρωση στην γνώση που δεν αποκτάται εύκολα. Η κατανόηση της θεωρίας χρειάζεται και πρακτική. Και δεν σταματά ποτέ. Όμως η ενασχόληση με την μελισσοκομία, σας διαβεβαιώ , μόνο όμορφα τσιμπήματα για την ίδια την ζωή μπορεί να δώσει. Μπορεί να δώσει και γνώσεις που δεν έχουν σχέση με όλα τα παραπάνω, αλλά αφορά εργασίες που γίνονται στην αποθήκη, το μελισσοκομείο ή τις μεταφορές και εσωκλείονται σε αυτό το υπερσύνολο, τελικά, που καλούμε σύγχρονη μελισσοκομία. Ο μελισσοκόμος καλείται να είναι από ξυλουργός και τεχνίτης μέχρι εφευρέτης σε πολλές περιπτώσεις. Να είναι εξερευνητής της φύσης, του τρόπου με τον οποίο ζει η μέλισσα και να εφαρμόζει μεθόδους και πρακτικές που υποβοηθούν το πλάσμα αυτό να κάνει την δουλειά του για εμάς, εξασφαλίζοντάς της ένα υγιές περιβάλλον εργασίας. Μιλάω για περιβάλλον εργασίας καθώς η μέλισσα είναι ένα από τα πιο εργατικά πλάσματα στην φύση. Ένα τέτοιο πλάσμα θα μπορούσε να έχει σπίτι της μόνο ένα περιβάλλον εργασίας.

Σε αυτό το σημείο θα σας θέσω ένα πολύ απλό παράδειγμα το οποίο αναγκάστηκα να εφαρμόσω προκειμένου να προστατέψω τα πρώτα μου μελίσσια. Όταν λοιπόν απέκτησα τα πρώτα μου μελίσσια και επέλεξα τον τόπο προσωρινής τους διαμονής, ύστερα από την μετάγγισή τους στις γονοφωλιές, διαπίστωσα ότι το μέρος δεν ήταν κατάλληλο καθώς μετά από την πάροδο κάποιων ωρών υπήρχε έντονη ενόχληση των αποικιών από την κοινή σφίγγα , έναν θανάσιμο εχθρό της μέλισσας. Δεν είχα προμηθευτεί κάποια μεταλλικά πορτάκια προκειμένου να βοηθήσω τις κυψέλες στην άμυνα των αποικιών και είχα χάσει τα ξύλινα πορτάκια που συνοδεύουν τις κυψέλες στην μεταφορά.Αναγκάστηκα να φτιάξω μόνος μου, εντός λίγων ωρών, ξύλινα πορτάκια που θα περιόριζαν την είσοδο του εχθρού στις κυψέλες, ώσπου να μεταφέρω τα μελίσσια σε άλλη τοποθεσία ή να βρω την πηγή του κακού, τις σφιγγοφωλιές δηλαδή, και να τις καταστρέψω. Μελισσοκομικό κατάστημα με αυτά τα μεταλλικά πορτάκια δεν υπήρχε στην περιοχή μου και αναγκάστηκα με εφαρμογή απλών κανόνων γεωμετρίας και σχεδόν αρχάριας ξυλουργικής χειροτεχνίας να κάνω προσωρινά την δουλειά μου. Αυτή η γνώση δεν διδάσκεται σε κανένα βιβλίο. Η ανάγκη σε κάνει εφευρέτη. Πιστέψτε με, όσοι τελικά ασχοληθείτε με αυτό το επάγγελμα θα έρθετε πολλές φορές και με ποικίλους τρόπους στην θέση μου.

Παραπάνω σας έκανα λόγο για κήπο, χωράφι και μεταφορές. Αυτά συνοψίζονται στον καθορισμό του αν η μελισσοκομία μας θα είναι στατική , σταθερή δηλαδή ή νομαδική. Αν τελικά αποφασίσει κάποιος να γίνει μελισσοκόμος θα πρέπει να επιλέξει, όπως είπαμε πιο πάνω τον τόπο διαμονής των κυψελών του και αν θα εκμεταλλευτεί ανθοφορίες σε αυτή την περιοχή ή θα ακολουθήσει κάποιες κύριες ανθοφορίες. Στην σταθερή μελισσοκομία, στην εκμετάλλευση δηλαδή του μελισσοκομικού κεφαλαίου σε σταθερό σημείο, καλό θα ήταν να έχει υπόψιν του την μελισσοκομική χλωρίδα της περιοχής εντός της ακτίνας δράσης των αποικιών του και να προτιμήσει περιοχή με διαδοχικές γυρεοδοτικές ανθοφορίες και μελιτοφορίες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλίσει ομαλή και υγιή ανάπτυξη των αποικιών του χωρίς αντικατάστατα ή υποκατάστατα διατροφής των μελισσών. Είναι δηλαδή σαν να επιλέγεις ένα τόπο όπου θα τάιζες ένα μωρό με μητρικό γάλα και όχι με γάλα κονσέρβα. Αν τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει, τότε θα πρέπει ο μελισσοκόμος να μεταφέρει τις αποικίες του σε κύριες ανθοφορίες διαδοχικά για μια ομαλή εξέλιξη και απόδοση του μελισσοκομικού του κεφαλαίου.Σε κάθε περίπτωση η μεικτή γεωργική εκμετάλλευση, δηλαδή μια εκμετάλλευση του αγρότη όχι μόνο με αγροτική απασχόληση , αλλά και μελισσοκομία, δεν αποδίδει οφέλη προς την διαχείριση των παραγόμενων προϊόντων της μιας εκμετάλλευσης προς την άλλη, παρόλο που υπάρχουν πολλοί αγρότες που είναι και μελισσοκόμοι. Κάποιος δηλαδή που έχει αιγοπρόβατα μπορεί να καλλιεργήσει την τροφή τους. Κάτι αντίστοιχο με την μελισσοκομία δεν συμβαίνει, ούτε τα προϊόντα της κυψέλης μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην γεωργία ή την κτηνοτροφία.

Παρόλα αυτά η μελισσοκομία της χώρας μας παράγει εξαιρετικά προϊόντα κυψέλης που συνεχώς κερδίζουν έδαφος και αναγνώριση στο εξωτερικό. Τα προβλήματα του κλάδου είναι πολλά, με τα οποία θα ασχοληθούμε εκτενέστερα σε επόμενη ενότητα. Αυτά τα προβλήματα όμως δεν αφήνουν την ελληνική μελισσοκομία να κάνει μια στροφή προς την εξωστρέφεια για να πάρει την θέση που πραγματικά της αξίζει. Η μελισσοχλωρίδα είναι από τις πιο πλούσιες στην Ευρώπη και διεθνώς αναγνωρισμένη ανά τον κόσμο. Η παραγωγή είναι περιορισμένη , όμως είναι εξαιρετικής ποιότητας. Ίσως τα δειλά βήματα που γίνονται για την αναγνώριση των προϊόντων κυψέλης της χώρας μας να χρειάζονται υποβοήθηση και τόνωση του επιχειρηματικού προσανατολισμού. Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων , σχεδόν μετρημένων στα δάχτυλά μας, η μελισσοκομία στην χώρα μας χαρακτηρίζεται ως οικοτεχνία. Μεγάλο μέρος των παραγωγών διακινούν τα προϊόντα τους οργανωμένοι σε οικογενειακές επιχειρήσεις. Υπάρχουν και παραδείγματα συντεχνιών, συλλόγων και συνεταιρισμών με όλα τα οφέλη που συνεπάγονται. Όμως τελικά η περιορισμένη παραγωγή και η έλλειψη ταυτότητας στα ελληνικά μέλια και τα άλλα προϊόντα κυψέλης δημιουργούν αυτό το θολό οργανωτικά τοπίο που αντικατοπτρίζει την μελισσοκομική πραγματικότητα. Είμαστε η χώρα που πυκνοκατοικείται από κυψέλες όμως η συγκέντρωση του μεγαλύτερου μέρους αυτών είναι σε λίγους αναλογικά μελισσοκόμους. Πρόσφατα δημοσιεύματα φέρουν την έρευνα ότι πολλοί νέοι μελισσοκόμοι εγκαταλείπουν τον κλάδο και  υπάρχει συσσώρευση μελισσοκομικού κεφαλαίου σε μεγαλύτερες μελισσοκομικές εκμεταλλεύσεις. Αν και υπάρχει ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για την μελισσοκομική τέχνη και την ενασχόλησή της ως διέξοδο από την κρίση, ωστόσο αμφίβολο είναι αν όλες οι προσπάθειες  εξελιχθούν σε υγιείς μελισσοκομικές επιχειρήσεις. Σε αυτό συμβάλει σαφώς και η έλλειψη ουσιαστικού προσανατολισμού στην πολιτική ανάπτυξης του κλάδου.

Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την αξία της παράδοσης που διασώζει την μελισσοκομία στις τρικυμίες των καιρών. Υπάρχουν σε όλη την χώρα διάσπαρτα παραδοσιακές μελισσοοικογένειες δεύτερης και τρίτης γενιάς μελισσοκόμων που συνεχίζουν την ενασχόληση με την μελισσοκομία. Η πολύχρονη απασχόλησή τους με την μέλισσα, η συνεργασία μεταξύ τους , συνήθως, αποδίδει εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα. Η συνέπεια στην μελισσοκομία παίζει σημαντικό ρόλο και ο ορισμός της παράδοσης μέσα από τις πρακτικές και τις μεθόδους που εφαρμόζονται εμπειρικά, πια, όλα αυτά τα χρόνια, εγγυώνται ένα αποτέλεσμα που ικανοποιεί τον καταναλωτή. Αυτό βέβαια δεν αποκλείει την φρεσκάδα των αυτοδημιούργητων νέων μελισσοκόμων, ούτε κλείνει τις πόρτες στις εξελίξεις του κλάδου. Είμαι της άποψης ότι η Ελλάδα παράγει εξαιρετικά προϊόντα και στα κορυφαία της είναι και τα προϊόντα κυψέλης. Όμως η οργάνωση και η διατήρηση της συνέπειας από πλευράς επαγγελματιών του κλάδου μας θα μας οδηγήσει στην αναγνώριση των κόπων μας. Ο καταναλωτής είναι σε θέση πλέον να διαχωρίζει το καλύτερο και το  πιο ωφέλιμο γι’ αυτόν. Η ελληνική μελισσοκομία είναι παραδοσιακά ανώτερη από τις μελισσοκομίες ξένων χωρών και ο μόνος ανταγωνισμός που έχει είναι αθέμιτα τα χτυπήματα “κάτω από την ζώνη”, όπως οι ελληνοποιήσεις προϊόντων τρίτων χωρών από επιτήδειους. Η ταυτοποίηση των προϊόντων είναι ένα σημαντικό βήμα και οι βαθμίδες ελέγχου στα προϊόντα προς πώληση υπόσχεται ένα καίριο χτύπημα αυτού του φαινομένου. Την χρονική στιγμή που γράφεται το παρόν άρθρο δρομολογούνται οι διαδικασίες για την θέσπιση κριτηρίων ποιοτικού ελληνικού βασιλικού πολτού και γύρης , ενώ γίνεται εδώ και καιρό αγώνας για κατηγοριοποίηση προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης μελιών από μοναδικές περιοχές της χώρας μας. Τουλάχιστον στο μέλι υπάρχουν τα ποιοτικά κριτήρια που παρουσιάζουν την ποιότητά του και φανερώνουν τις ενέργειες του παραγωγού και του συσκευαστή μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Σε ξεχωριστή ενότητα θα μιλήσουμε για το ποια είναι τα κριτήρια αυτά. Με όλα αυτά , καταλήγω, ο συγκερασμός της παράδοσης με την σύγχρονη τεχνολογία και την ασφάλεια των προϊόντων υπόσχονται αναβάθμιση της ελληνικής μελισσοκομίας στον παγκόσμιο χάρτη.

Όμως για να φτάσουμε στο σημείο να μιλάμε για προϊόντα , θα πρέπει να περάσουμε το σημείο που ονομάζεται παραγωγή. Και η παραγωγή των μελισσοκομικών προϊόντων αποδοτικά δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ο υποψήφιος μελισσοκόμος πρέπει να έχει κατά νου ότι τις πρώτες χρονιές όχι μόνο υπάρχει η περίπτωση να μην παράγει τίποτα, αλλά ίσως να χρειαστεί να επενδύσει περισσότερο κεφάλαιο μόνο για να μάθει περισσότερα. Η πρακτική μελισσοκομία είναι πολύτιμη υπόθεση και σε αυτήν ο μελισσοκόμος είναι , στις περισσότερες περιπτώσεις, μόνος του. Τουλάχιστον θα πρέπει να έχει κατά νου ότι η απόδοση της μελισσοκομίας του θα έχει την ανέλιξη που επιθυμεί κλιμακωτά. Όσο θα οργανώνει την μελισσοκομία του και στο σημείο που ονειρεύεται να την φτάσει, ξεκινώντας πάντα από το μηδέν, και με μικρά σταθερά βήματα, ο νέος μελισσοκόμος θα έχει την χαρά να απολαμβάνει την επίτευξη των μικρών του στόχων με την πάροδο του χρόνου. Γενικά στην μελισσοκομία απαιτείται υπομονή και επιμονή και επειδή έχει διαστήματα σιγής, εφόσον η ανάπτυξη των μελισσοσμηνών είναι σε μια ορισμένη περίοδο του έτους, ο χρόνος μοιάζει μερικές στιγμές να μην περνά. Αυτό βέβαια έχει θετική επίδραση στην μελισσοκομική πορεία καθώς ο μελισσοκόμος έχει την πολυτέλεια να προγραμματιστεί και να σκεφτεί το πλάνο της εκμετάλλευσής του. Χρονιά με την χρονιά, αν έχει καταφέρει να βγάζει κάποιο κέρδος από αυτήν την ενασχόληση, χρειάζεται να επανεπενδύει στην εκμετάλλευσή του ποσά για να μεγαλώνει το μέγεθός της. Με αυτόν τον τρόπο θα την φτάσει στο σημείο που ήθελε εξαρχής, στο σημείο που αντέχει ψυχικά ,σωματικά και οικονομικά.

Όλο αυτό το διάστημα ο μελισσοκόμος διαβάζει και ενημερώνεται. Όχι επειδή υποχρεούται, αλλά επειδή διψά για περισσότερη γνώση. Δοκιμάζει και πολλές φορές υπό την σκέψη της αποτυχίας επιμένει. Στο τέλος καταλήγει και συνεχίζει. Αυτή είναι οι δουλειά μας. Τα τελευταία χρόνια η μελισσοκομία εξελίσσεται. Πλήθος από νέα προϊόντα που την αφορούν θέτουν τις βάσεις για ανέλιξη και επιτυχία. Όμως κάθε νέα ιδέα απαιτεί χρόνο δοκιμής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τελευταία οι πλαστικές κυψέλες με τις απόψεις να διίστανται. Επειδή είμαστε ένα μικρό χωριό κάποια στιγμή το εκάστοτε προϊόν θα περάσει από το ωριμαντήριο της σκέψης, της δοκιμής και του αποτελέσματος και απαιτεί εκ νέου χρόνο για να διαδοθεί η πληροφορία και να γίνει ευρέως γνωστή. Τότε θα πούμε ότι το εκάστοτε προϊόν θα γίνει αποδεκτό από τους έλληνες μελισσοκόμους.

Όμως σε αυτό το σημείο πρέπει να κάνουμε λόγο για τους κινδύνους και την κινδυνολογία. Κάθε νέο προϊόν , όταν γίνεται ευρέως γνωστό από τις μελισσοσυζητήσεις μας ,είτε ιδίοις όμασι είτε μέσω διαδικτύου εγκυμονεί κινδύνους. Τελευταία , για παράδειγμα, το οξαλικό οξύ κέρδιζε την προτίμησή μας στην μάχη ενάντια στο βαρρόα, έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς των αποικιών μας. Όμως φτάνουν στα αυτιά μας ολοένα και αυξανόμενες περιπτώσεις με απώλειες μελισσοσμηνών χωρίς να γίνεται ξεκάθαρο αν αυτό συμβαίνει από λανθασμένη χρήση του ή από προϊόν που παραπλανά τον καταναλωτή μελισσοκόμο. Και προπάντων βρισκόμαστε σε ένα σημείο που δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε πλήρως την γνώση γιατί δεν είμαστε οι παρασκευαστές του οξαλικού οξέως και αποδεχόμαστε ό,τι μας σερβίρεται και ό,τι ακούμε. Άρα φιλτράρουμε ό,τι μπορούμε να μάθουμε και καταλήγουμε τις επόμενες ενέργειές μας. Όμως η επιλογή μας για το προϊόν αυτό ,παρόλο που έχει οδηγήσει αρκετούς μελισσοκόμους σε απώλεια κεφαλαίου, θα κριθεί με την πάροδο του χρόνου. Γι’ αυτό εγκυμωνούνται κίνδυνοι. Και όλη αυτή η γνώση που απαιτείται , ένας νέος μελισσοκόμος δύσκολα θα την αποκτήσει, έμπρακτα, και πολλές φορές θα χρειαστεί να πληρώσει και το τίμημα, άλλες φορές μικρό και άλλες φορές μεγάλο. Σε κάθε περίπτωση ο υποψήφιος μελισσοκόμος με ένα μόνο απλό σεμινάριο δεν θα του μάθει μελισσοκομία, αφού δεν είναι σε θέση αν αυτό που του δίδεται στο εκάστοτε παράδειγμα είναι σωστό ή λανθασμένο.

Άλλωστε σε κάθε περίπτωση η μελισσοκομία έχει λίγους, απλούς κανόνες. Η πολυσύνθετη εφαρμογή τους όμως μας οδηγεί σε λογικά συμπεράσματα, λάθη, απώλειες ή υψηλές αποδόσεις, σωστούς χειρισμούς και μεθόδους. Όλα ξεκινούν από τους απλούς κανόνες της μελισσοκομίας. Αυτή είναι η βάση. Από κει και έπειτα υπάρχει ένα δαιδαλώδες συγκρότημα χειρισμών για κάθε κατά περίπτωση παράγοντα που επηρεάζει την εκμετάλλευσή μας. Για παράδειγμα η μέθοδος Χαλκιά που προϋποθέτει την κάθετη ανάπτυξη πολύ μεγάλων αποικιών για εντατική μελιτοσυλλογή βασίζεται στην λογική, τους απλούς κανόνες της μελισσοκομίας όμως εγκυμωνεί κινδύνους, δύσκολους χειρισμούς και προ πάντων αποτελεί ένα τόλμημα που θα το επιλέξουν λίγοι λόγω της δυσκολίας της. Η επιλογή δηλαδή της εκάστοτε μεθόδου απαιτεί δοκιμή , αν θέλουμε να είμαστε ακριβοδίκαιοι όμως λίγοι θα θυσιάσουν τμήμα των παραγωγικών μελισσιών του για μια τόσο δύσκολη σε χειρισμό μέθοδο.

Ο νέος μελισσοκόμος, λοιπόν, έχει πολλά να μάθει και πολλές συμπληγάδες να αποφύγει. Γι’ αυτό και η αμφισημία της μελισσοκομίας, που ευδοκιμεί σε συλλογικό επίπεδο, ενώ  είναι και  προσωπική ευθύνη του καθενός, είναι τόσο γοητευτική. Ο καιρός, οι ανθοφορίες, οι γυρεοδοσίες, οι εχθροί και οι ασθένειες, οι οικονομικές δυσκολίες της εποχής μας είναι κάποιοι από τους παράγοντες που θα επηρεάσουν την έκβαση της προσπάθειας. Κάποιος μελισσοκόμος μου είχε πει όταν ξεκίνησα ότι αν ο νέος μελισσοκόμος πάρει μελίσσια υγιή στην αρχή της πορείας του, τότε έχει πολλές πιθανότητες να πετύχει τις πρώτες χρονιές. Μου πήρε αρκετό καιρό να κατανοήσω τί ήθελε να πει. Ο ολοκαίνουριος εξοπλισμός και η όρεξη του νέου μελισσοκόμου για τα πεπραγμένα οδηγούν στην σωστή πορεία προς την επιτυχία. Είναι δηλαδή εξ’ ορισμού ένας πρωτόπειρος μελισσοκόμος απαλλαγμένος από ασθένειες και με μεγάλη όρεξη για να δουλέψει. Είναι γοητευμένος να ανακαλύψει και να κατακτήσει το οικοδόμημα που λέγεται μελισσοκομία. Όμως επειδή όλα έχουν φθίνουσα πορεία , μέχρι το σημείο ισορροπίας όλων αυτών, καλό θα ήταν ο υποψήφιος μελισσοκόμος να κάνει τα πρώτα του βήματα μικρά και δειλά. Άλλωστε η ανακάλυψη και η κατάκτηση θα είναι εκεί για να τον περιμένει.

Νέα χρονιά με το βλέμμα μας στους στόχους μας! Καλή χρονιά!

hny

 

Καλή χρονιά αγαπητοί φίλοι! Με υγεία πάνω απ’ όλα και με δυνατά μελίσσια!

Η μελισσοχρονιά έχει ήδη ξεκινήσει από το φθινόπωρο, όμως η χρονιά για μας τους ανθρώπους ξεκινά από απόψε. Γεμάτοι όνειρα ατενίζουμε το μέλλον και σχεδόν αδημονούμε να περάσει ο καιρός που θα μας βάλει μέσα στο επίκεντρο των μελισσοκομικών πραγμάτων, καθότι είμαστε ανήμποροι αυτήν την εποχή να κάνουμε το οτιδήποτε σχετικό με την μελισσοκομία. Δεν σας κρύβω ότι αυτήν την στιγμή που γράφω αυτήν την ανάρτηση δεν έχει αλλάξει ακόμα ο χρόνος, έξω χιονίζει και η σκέψη μου είναι στα μελίσσια. Είμαι σίγουρος ότι πολλοί έχουν την ίδια σκέψη και καθησυχαζόμαστε όλοι από το γεγονός ότι η μέλισσα έχει επιβιώσει από πολύ δυσκολότερους χειμώνες. Άλλωστε η καλοκαιρία των Χριστουγέννων κάθε άλλο παρά φυσιολογική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Όμως αν όλα έχουν λειτουργήσει ρολόι το φθινόπωρο, τα μελίσσια έχουν ανανεώσει τους πληθυσμούς τους και μάζεψαν γύρη, σε συνδυασμό με την καλοκαιρία των προηγούμενων ημερών θα άργησαν να ξεγονιάσουν. Δυνατά μελίσσια στην διαχείμαση μαζί με την τροφοδοσία ζαχαροζύμαρου οδηγούν τα μελίσσια στην άνοιξη με ασφάλεια. Τα χιόνια πολλές φορές προστατεύουν τις κυψέλες από τους δυνατούς κρύους ανέμους. Έχουμε ξαναπεί ότι η δουλειά μας είναι στην αποθήκη αυτόν τον καιρό. Ανανέωση του εξοπλισμού, ανακατασκευές, προετοιμασία είναι στις άμεσες αρμοδιότητές μας τέτοιον καιρό. Τέλος αυτού του μήνα θα ανοίξουν και οι αμυγδαλιές και οι πρώτες πτήσεις δεν θα αργήσουν να έρθουν ιδιαίτερα στις Αλκυονίδες ημέρες.

Βρίσκομαι σε πειρασμό να ξεκινήσω αναρτήσεις με μελισσοκομικούς χειρισμούς ανά μήνα για τους νεότερους μελισσοκόμους, όμως δεν θα το κάνω (ακόμα) καθότι το διαδίκτυο είναι γεμάτο από δαύτους και μερικά από αυτά τα κείμενα είναι εξαιρετικά. Δεν θέλω να το παίξω δάσκαλος και, όπως έχω ξαναπεί, πάντα το φιλτράρισμα όλων όσων διαβάζουμε θα μας μάθει πολλά πράγματα.Άλλωστε κάθε φορά που βλέπεις ανθισμένα τοπία μια ελπίδα ότι όλα καλά θα πάνε σε διακατέχει. Εχθές όπως επέστρεφα στην βάση μου από ταξίδι, στις άκρες του δρόμου το ξυνάκι ήταν ανθισμένο.Η σκέψη είναι πάντα στα μελίσσια και σχεδόν ονειρεύτηκα πότε θα φτάσει η άνοιξη να αρχίσουμε δουλειά μαζί με τις μέλισσες, τους συνεργάτες μας. Αυτό που έχω σκοπό να κάνω, για αυτό εδώ το blog είναι να επικεντρωθώ στην επαγγελματική μελισσοκομία και το πως μπορεί αυτή να γίνει αποδοτική. Η σχέση δηλαδή τιμής και απόδοσης να έχει λόγο μεγαλύτερο του ενός. Γιατί οι εποχές είναι δύσκολες και η ενασχόληση με την μελισσοκομία προϋποθέτει συνεχή καταβολή όχι αμελητέων κεφαλαίων. Αυτός είναι ένας καλός τρόπος να παραμείνει κάποιος μελισσοκόμος. Και το λέω γιατί σύμφωνα με δημοσίευμα του Μελισσοκομικού Βήματος και σχετικό άρθρο υπάρχει αύξηση του αριθμού μελισσοσμηνών , αλλά μείωση των μελισσοκόμων, που σημαίνει ότι υπάρχει μία συγκέντρωση μελισσοκομικού κεφαλαίου στους μεγαλύτερους μελισσοκόμους ενώ φαίνεται ότι όλο και περισσότεροι νέοι τα παρατούν χτυπημένοι από την κρίση, προφανώς. Αυτό είναι κάτι αποθαρρυντικό γιατί το μέλλον της μελισσοκομίας στην Ελλάδα είναι στους νέους μελισσοκόμους. Βέβαια υπάρχουν μελισσοοικογένειες με βαθιά παράδοση στην μέλισσα που κρατούν καλά τα ινία της γνώσης μέσα από την παράδοση, όμως το νέο αίμα και μία αίσθηση φρεσκάδας είναι απαραίτητη. Πρέπει να καταλάβουν όλοι οι μεγαλοκαρχαρίες που κινούν τα νήματα ότι και αυτοί θα έχουν δουλειά αν οι βάσεις για ορθή μελισσοκομική πρακτική στους νεότερους λάβει χώρα. Η μελισσοκομία έχει μία αμφισημία καθώς είναι κάτι που ευδοκιμεί σε συλλογικό επίπεδο, όμως είναι και κάτι πολύ προσωπικό καθώς αφορά τον καθένα μελισσοκόμο με την μελισσοκομική φιλοσοφία και στάση που κρατά απέναντι στις μέλισσες.

Ο παραγωγός έχει ανάγκη από την προστιθέμενη αξία στο προϊόν του και οι γνώσεις για να το καταφέρει αυτό είναι πέρα της μελισσοκομίας. Η επένδυση κεφαλαίων στην πρωτοποριακή συσκευασία και την διαφήμιση είναι κάτι που θα δώσει μεγαλύτερο κέρδος εν καιρώ. Όμως , την χρονιά που πέρασε, τα νέα για την απόδοση της μελισσοκομίας δεν ήταν ενθαρρυντικά. Συγκεκριμένα η χρονιά ξεκίνησε άσχημα με τον έλατο να οδηγεί τα πρώτα ρίσκα σε ναυάγιο. Ευτυχώς το θυμάρι πήγε λίγο καλύτερα και το πεύκο που ανέβασε για μια ακόμα χρονιά την απόδοση. Το βαρρόα έδειξε να κερδίζει κατά κράτος τις μάχες, κάτι ανησυχητικό και το σκαθάρι βρίσκεται ήδη προ των πυλών. Τα πράγματα δηλαδή δεν είναι ρόδινα , όπως θέλουν οι μεγαλοκαρχαρίες να λένε. Τουλάχιστον οι νέοι στον χώρο να το κρατήσουν στο πηλίκο αυτό, το βροντοφωνάζω και εφιστώ την προσοχή.

Ο επαγγελματίας μελισσοκόμος είναι νομάς, ταξιδεύει πολύ και περνά τις ώρες του στα βουνά και στις ερημιές μαζί με τις μέλισσες για να φέρει σε πέρας το έργο του. Μη νομίζει κανείς νέος ότι αγοράζοντας δέκα κυψέλες έγινε μελισσοκόμος που θα λύσει το οικονομικό πρόβλημα της ζωής του. Η ιεραρχία στα θέλω μας παίζει πρωτεύοντα ρόλο. Η γνώση του που βαδίζουμε είναι αυτή που θα μας κάνει να αποφύγουμε τις λακούβες και τους βάλτους. Τα λάθη να γίνουν μαθήματα και τα πάθη να γίνουν πυξίδα για την πορεία μας.

Έχει ο Θεός για όλους, έχει και για μας αγαπητοί φίλοι. Δεν θέλω να σας κουράσω άλλο με τις αμπελοφιλοσοφίες μου, βρήκα στο διαδίκτυο μια ωραία συνταγή για καραμέλες μελιού ιδανικές για τον βήχα, νόστιμες και λαχταριστές, που ταιριάζουν στις οικοτεχνίες μας. Σπεύσατε όλοι οι συνάδελφοι που καταπιάνονται με τα πάντα, μια και αυτόν τον καιρό χρόνος υπάρχει να τις δοκιμάσετε, αξίζει:

ThroatDrops_WR-2-e1389029044286

(Η συνταγή αποτελεί αναδημοσίευση από το soulme.gr)

 

Καραμέλες για το βήχα με μέλι, λεμόνι και τζίντζερ!

Χρόνος μαγειρέματος: 15 λεπτά

Συνολικός χρόνος: 40 λεπτά

Συντήρηση: 1 μήνας

Συστατικά

    • 300ml νερό
    • 15ml μέλι
    • χυμός από 1/2 λεμόνι
    • 250ml καστανή ζάχαρη
    • 125ml πιπερόριζα κομμένη σε μεγάλα κομμάτια
    • 1 συσκευασία βιολογική ζάχαρη άχνη
Θα χρειαστούμε ακόμη:
  • 1 θερμόμετρο καραμέλας

CoughDropsSteps_WR-2

Εκτέλεση συνταγής

  1. Σε ένα κατσαρολάκι βράζουμε τα κομμάτια φρέσκιας πιπερόριζας. Στη συνέχεια προσθέτουμε το χυμό από μισό λεμόνι.
  2. Σουρώνουμε την πιπερόριζα φροντίζοντας να πάρουμε 250ml από αυτό το θωλό αφέψημα.
  3. Σε ένα ταψάκι απλώνουμε τη ζάχαρη άχνη και με το δάχτυλο μας φτιάχνουμε καλούπια μεγέθους μιας καραμέλας, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες που ακολουθούν.
  4. Ρίχνουμε το αφέψημα πιπερόριζας και την καστανή ζάχαρη σε ένα κατσαρολάκι μικρό αλλά βαθύ. Βράζουμε σε μέτρια προς υψηλή θερμοκρασία χωρίς να ανακατεύουμε μέχρι το θερμόμετρο να δείξει 150 βαθμούς C. Θα πρέπει να προσέχουμε την κατσαρόλα καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας καθώς η καραμέλα θα δημιουργήσει αφρούς και ενδεχομένως να φουσκώσει. Μόλις πάρει τη σωστή θερμοκρασία απομακρύνουμε την κατσαρόλα από το μάτι της κουζίνας.
  5. Προσέχουμε ιδιαίτερα καθώς η καραμέλα καίει πολύ!
  6. Ρίχνουμε τη ζεστή καραμέλα σε ένα δοχείο με στόμιο ώστε να μπορούμε να την περιχύσουμε στο ταψί με την άχνη.
  7. Με προσοχή χύνουμε την καραμέλα στα καλούπια που έχουμε δημιουργήσει στη ζάχαρη άχνη.
  8. Αφήνουμε τις καραμέλες να κρυώσουν για 5 λεπτά.
  9. Μόλις κρυώσουν τις γυρίζουμε ώστε να καλυφθούν και από την άλλη μεριά φροντίζοντας να μην κολλήσουν μεταξύ τους.
  10. Κοσκινίζουμε τις καραμέλες για να φύγει η περιττή ζάχαρη.
  11. Αποθηκεύουμε σε δροσερό μέρος, σε γυάλινο δοχείο που κλείνει αεροστεγώς, καθώς οι χειροποίητες καραμέλες έχουν την τάση να απορροφούν υγρασία και να κολλάνε.

Σημειώσεις:

Ο καιρός είναι ότι πρέπει για μικρά κρυολογήματα… Ένας μικρός πονόλαιμος ίσως και βήχας, λίγη καταρροή και τρέχουμε αμέσως στο πρώτο φαρμακείο για ανεφοδιασμό. Τι θα λέγατε αν προσπαθούσαμε να αντιμετωπίσουμε ένα μικρό κρυολόγημα πιο φυσικά; Πρόσφατη μελέτη πως στην αντιμετώπιση του πονόλαιμου το μέλι φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματικό από ένα σιρόπι για το βήχα. Ειδικά σε ευαίσθητες ομάδες όπως είναι τα παιδιά καλό είναι να αποφεύγουμε την υπερβολική χρήση φαρμάκων ειδικά όταν αυτό δε μας το έχει προτείνει ο γιατρός μας.

Το προφίλ του πολυπόθητου δασκάλου.

bpr

Τις τελευταίες μέρες περάσαμε μια περιπέτεια της υγείας και διαπιστώσαμε, για μια ακόμα φορά, αυτό που λέμε, υγεία πάνω απ’ όλα και μετά όλα τα άλλα. Είναι αληθές ότι χωρίς την υγεία δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, και πολλές φορές θυμάμαι αυτό που λέμε ότι όταν κάνεις σχέδια ο Θεός γελάει. Όμως, σαν μελισσοκόμοι πάντα πρέπει να έχουμε ένα σχέδιο κατά νου, το λεγόμενο PLAN BEE, όπως μου αρέσει να λέω,  και ένα εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που το πρώτο αποτύχει.  Κάθε χειμώνα καταστρώνουμε σχέδια για τα μελισσοκομικά μας πλάνα και ευελπιστούμε ο καιρός που αρμενίζει τα πανιά μας να μας πάει πρίμα και να τα επιτύχουμε. Όμως δεν είναι όλα στο χέρι μας, όσο μπορούμε να το καθορίσουμε αυτό , όπως πολλές φορές έχουμε αναλύσει από τα προηγούμενα άρθρα μας. Το σημερινό άρθρο, μια μέρα πριν τα Χριστούγεννα δεν θα είναι γιορτινό, όπως σας είχαμε υποσχεθεί, μια και έχουμε κουραστεί από την τελευταία περιπέτειά μας, αλλά θα ανταποκρίνεται στην σκέψη και τα θέλω του νέου μελισσοκόμου και το τί ζητάει αυτός από τον δάσκαλό του. Αφορά λοιπόν το προφίλ του πολυπόθητου δάσκαλου.

Αν ακούσεις μελισσοκόμους θα σου αναφέρουν κάποια στιγμή από ποιον έμαθαν την μελισσοκομία. Μια δουλειά τόσο τεχνική και με γνώσεις που απαιτεί την ύπαρξη ενός ανθρώπου που βοηθά τους μαθητές του. “Αν πας σε στραβό δάσκαλο, στραβή μελισσοκομία θα μάθεις” , λένε οι μελισσοκόμοι που διεκδικούν μια θέση στο αλάθητο. Γιατί ποιος άλλωστε δεν κάνει λάθη, ή ποιος δεν έχει κάνει στην μέχρι τώρα μελισσοκομική του διαδρομή. Ο καθένας ήταν,είναι και θα είναι υπόλογος και υπεύθυνος για τις πράξεις του και τις ενέργειές του στο μελισσοκομείο του, όμως αν αυτός είναι δάσκαλος σε κάποιον νέο, αρχάριο μελισσοκόμο τότε φέρει διπλή ευθύνη. Είθισται να πιστεύεται ότι όταν αφηνόμαστε στα χέρια ενός δασκάλου ο οποίος θα είναι δίπλα μας για τουλάχιστον μία μελισσοκομική χρονιά, τότε έχουμε λύσει το πρώτο μας πρόβλημα που αφορά την γνώση στην πρακτική μελισσοκομία. Η γνώση της μελισσοκομίας των θεωρητικών αποκτάται με πολύ διάβασμα , όμως είναι μια προσωπική υπόθεση. Όποιος θα διαβάσει θα μάθει και όποιος εφαρμόσει τις γνώσεις του πρακτικά θα γνωρίσει την μελισσοκομία καλύτερα. Γιατί αυτό που διεκδικούμε όλοι οι μελισσοκόμοι είναι η πρακτική μελισσοκομία και η γνώση της, κάτι που δεν αποκτάται από τα βιβλία. Θέλει σπουδή,χρόνο και αφιέρωση η μελισσοκομία για να πετύχει. Και οι τυχεροί είναι λίγοι που έχουν έναν άνθρωπο από δίπλα τους να τους βοηθούν, να έρχονται και να επιθεωρούν τα μελίσσια τους και να τους δίνουν συμβουλές.

Τον τελευταίο καιρό γνώρισα ολοένα και περισσότερους αρχάριους μελισσοκόμους που ασχολούνται με την μελισσοκομία λίγους μήνες, δηλαδή αυτοί που βρίσκονται στο πρώτο έτος της μελισσοκομικής πορείας τους, αλλά και ανθρώπους που θέλουν και ονειρεύονται να ασχοληθούν με αυτήν. Όλοι, διαπίστωσα, ότι είχαν την επιμονή και τον στόχο τους να βρουν έναν άνθρωπο που θα βρίσκεται στο πλευρό τους όσο εκείνοι θα επιχειρούν μελισσοκομικά. Γιατί δεν είναι λίγο το να πάρεις τα πρώτα σου μελίσσια και να ξεκινήσεις χωρίς γνώση και βοήθεια την μελισσοκομία από το μηδέν. Προσωπικά, θαυμάζω τους αυτοδημιούργητους μελισσοκόμους που έχουν κατακτήσει οριστικά και αμετάκλητα την μελισσοκομική γνώση και μελισσοκομική πρακτική. Όμως και αυτοί αρχάριοι υπήρξαν, νέοι και ψάρακες και αναζητούσαν, οι περισσότεροι εξ αυτών, κάποια γνώση δεξιά και αριστερά ώσπου να καταλήξουν στην δικιά τους μέθοδο που τους ακολουθεί έκτοτε. Αυτό, φίλοι μου, θέλει χρόνο για να γίνει , χωνεύστε το! Βάζω και τον εαυτό μου σε αυτούς , αφού βρίσκομαι σε σημείο που έχω ξεφύγει από τον αρχάριο μελισσοκόμο, αλλά δεν έχω κατακτήσει ακόμα τον έμπειρο μελισσοκόμο όπως θα ήθελα. Μοιάζουμε λοιπόν όλοι να αδημονούμε για να μάθουμε , όμως, αφού η ενασχόληση με την μελισσοκομία είναι ένας κύκλος , θα πρέπει να μάθουμε να περιμένουμε. Όλα θα γίνουν στην ώρα τους. Προσωπικά λοιπόν θα ήθελα έναν έμπειρο μελισσοκόμο δίπλα μου , όταν τον χρειάζομαι , να μου δώσει τις πολύτιμες συμβουλές του και να μου δείξει τα κόλπα που έχει κατακτήσει με τον καιρό. Όμως αυτό δεν γίνεται να συμβεί γιατί δεν έχει τύχει να γνωρίσω κάποιον που είναι διατεθιμένος να κάνει κάτι τέτοιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαι άτυχος, απλά δεν έτυχε. Όμως ότι έχω κατακτήσει μέχρι σήμερα, το έχω κατακτήσει μόνος μου και αυτό έχει βαρύνουσα σημασία για το μέλλον της μελισσοκομικής μου διαδρομής. Επομένως μη σπαταλάτε τον χρόνο σας ψάχνοντας να βρείτε έναν δάσκαλο που θα σας μάθει την μελισσοκομία από το Α ως το Ω, θεωρητικά και πρακτικά, κάτι θα πρέπει να κάνετε και εσείς.” Συν Αθηνά και χείρα κίνει”.

Όμως ποιος είναι αυτός ο δάσκαλος που θα μας βρει και θα τον έχουμε δίπλα μας σε ότι και αν χρειαστούμε; Μα φυσικά κάποιος μελισσάνθρωπος που αποφάσισε να μην κλειδώσει την γνώση του στα ντουλάπια της λήθης και επιθυμεί να διαδώσει την τέχνη του και στους νεότερους. Ο νέος μελισσοκόμος είναι η παρακαταθήκη του μέλλοντος για την μελισσοκομία στην χώρα μας και υπάρχουν άνθρωποι που μοιράζονται ανιδιοτελώς αυτή την γνώση χωρίς ουδεμία σκέψη για προσωπικό κέρδος ή επαγγελματική αναγνώριση. Ο πραγματικός δάσκαλος της μελισσοκομίας είναι ήδη καταξιωμένος στον χώρο του και διατηρεί χαμηλό προφίλ στο μελισσοκομικό γίγνεσθαι καθώς δεν έχει ανάγκη την καταξίωση. Επιθυμεί να διαδώσει την τέχνη του στους μαθητές του χωρίς κάποιο αντάλλαγμα. Αν αυτό μπορεί να γίνει στα πλαίσια κάποιας συνεργασίας θα είναι έργο θεάρεστο. Και αυτό γιατί τότε θα μπορεί ο δάσκαλος και ο μαθητής να έχουν όφελος αμφίπλευρα. Ο μεν να έχει έναν εύπλαστο βοηθό και ο δε να έχει έναν δάσκαλο στο πλευρό του.

Σε αυτό το σημείο θα αναφέρω ένα παράδειγμα που μπορεί να είναι πραγματικό. Ένας άνθρωπος με εκατό μελίσσια έχει γεμίσει το χρόνο του για την διατήρησή τους την εποχή που εκείνα απαιτούν την παρουσία του στο μελισσοκομία κατά 100%. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος που αφιερώνει στα μελίσσια του είναι γεμάτος για να φέρει σε πέρας τις εργασίες του. Ίσως να είναι και υπερπλήρης, δηλαδή να μην προλαβαίνει, αν δεν έχει κάποια βοήθεια. Απ την άλλη αν υπάρχει κάποιος αρχάριος μελισσοκόμος μπορεί να βοηθήσει τον πρώτο έμπρακτα στις μελισσοκομικές εργασίες του και να μάθει τις μεθόδους του. Αν ο δεύτερος δηλαδή, νέος μελισσοκόμος γαρ, έχοντας παραδείγματος χάριν δέκα μελίσσια, θα μπορεί να δουλεύει στο μελισσοκομείο του πρώτου μαθαίνοντας την πολύτιμη μελισσοκομική πρακτική και διατηρώντας τα μελίσσια του παράλληλα. Θα μπορεί επιπρόσθετα να αναπτύξει τα μελίσσια του στο πλευρό του άλλου μελισσοκόμου και να πάνε μαζί σε κάποια ανθοφορία και να μοιραστεί με τον πρώτο την απόδοση στο 10%. Κατ’ αυτόν το τρόπο μαθαίνει ο δεύτερος, βοηθιέται ο πρώτος. Στην μελισσοκομία, δηλαδή, υπάρχει πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ μελισσοκόμων. 

Όλα αυτά προϋποθέτουν έναν δάσκαλο με ανοιχτό μυαλό. Απαιτείται ο δάσκαλος να μην βλέπει ανταγωνιστικά οποιονδήποτε νέο στο χώρο και να αφήσει την επαγγελματική του γνώση ελεύθερη. Τότε θα ανοιχτούν δρόμοι που πιθανόν να μη τους  είχε φανταστεί μέχρι τότε. Και αυτό γιατί όταν ο νέος μελισσοκόμος δυναμώσει, και δεν ξεχάσει τον δάσκαλό του, θα έχει δίπλα του έναν δεύτερο εαυτό. Αφού θα τον έχει μάθει την τέχνη του και ο μαθητής θα την εφαρμόζει πιστά, τότε να τύχει το οτιδήποτε θα έχει δίπλα του έναν συνεργάτη που θα φέρει και αυτός σε πέρας το έργο του. Είναι τόσο απλό όσο φαίνεται. Και σας τα γράφω γιατί έχουν περάσει από το μυαλό μου, πολλές φορές παρόμοιες σκέψεις τις βραδιές που βρέθηκα σε δύσκολες μελισσοκομικές καταστάσεις , διαπιστώνοντας ότι ήμουν μόνος μου.

Φίλοι μου αύριο είναι Χριστούγεννα, ημέρα γιορτής για την αγάπη σε όλον το κόσμο. Εύχομαι ο καθένας μας να βρει τον δρόμο του, αυτόν που εναγωνίως αναζητά. Το παρόν άρθρο αποτελεί η συνέχεια των άρθρων “Συνεργατική ενίσχυση μελισσοκομικής χλωρίδας” και “Η γνώση, ο μέντορας, η πραγματικότητα,το κεφάλαιο και η κατάκτηση” που πρέπει, κατά την γνώμη μου, να διαβάσει ένας υποψήφιος μελισσοκόμος ή ένας αρχάριος μελισσοκόμος. Το μελισσοκομικό διαδίκτυο είναι γεμάτο από χειρισμούς, μεθόδους και συμβουλές για την μελισσοκομική πρακτική. Κατά την γνώμη μου κάποιες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή είναι πεπερασμένες. Όπως έχω ξαναπεί πρέπει να φιλτράρουμε αυτά που μας πασάρουν κυρίως στο διαδίκτυο και να έχουμε κατά νου πως ότι λάμπει δεν είναι χρυσός. Όμως όταν θέτουμε τον εαυτό μας υπό την αμφισβήτηση αυτών που διαβάζουμε μαθαίνουμε καθώς αυτό αποτελεί μια πολύ καλή άσκηση.Γι’ αυτόν το λόγο δεν έχω αναπτύξει και εγώ μεθόδους στον παρόντα ιστότοπο. Πάντα ήμουν  υπέρμαχος των βιβλίων των επιστημόνων που σου προσφέρουν την γνώση που θα πρέπει να έχεις για να γίνεις μελισσοκόμος. Από εκεί και έπειτα βρίσκεται το χαός. Τα τελευταία σας τα γράφω γιατί ήθελα να ξεκαθαρίσω την θέση μου. Αυτά προς το παρόν. Σας αφήνω με μια προσευχή των μελισσών που φαίνεται στην εικόνα.

Καλές γιορτές, με υγεία, ειρήνη και αγάπη!

beesinlove.wordpress.com

 

Η μεθοδολογία είναι το ήμισυ του παντός.

Κοπάδι στο ελατο.

Κοπάδι στο ελατο.

 

Οργάνωση αγαπητοί φίλοι. Αυτό απαιτεί το επάγγελμά μας. Αν ρωτήσετε τους παλαιότερους, με πολλές “ώρες πτήσης” στην μέλισσα θα σας απαντήσουν ότι έχουν δοκιμάσει πολλά. Πάρα πολλά. Οι μεγάλοι δάσκαλοι της μελισσοκομίας έχουν να μας διδάξουν πολλά. Εντατικές μεθόδοι εκμετάλλευσης οι οποίες οδηγούν σε ικανοποιητικές αποδόσεις, πάντα με την συνεργασία της φύσης. Σκεφτείτε πριν λίγα χρόνια τι σήμαινε η μελισσοκομία. Τότε που η πληροφορία ήταν δυσμετάδοτη. Τότε που τα βιβλία ήταν λιγότερα. Τότε που οι άνθρωποι της μέλισσας ήταν και εκείνοι λιγότεροι. Η μελισσοκομία, τότε, είχε έναν παραδοσιακό χαρακτήρα. Μία τέχνη που πήγαινε, συνήθως από πατέρα σε γιο. Ή τουλάχιστον σε παρόμοιο μοτίβο.

Πολλές από τις μεθόδους που μαθαίνουμε μας έρχονται από το μακρινό παρελθόν. Τότε οι μελισσοκόμοι είχαν να μάθουν λίγα και να επινοήσουν πολλά. Είχαν να μελετήσουν την κοινωνία και τον τρόπο εργασίας της μέλισσας περισσότερο. Μόνο με αυτόν τον τρόπο επινοούσαν μεθόδους κατά τις οποίες πετύχαιναν αυτό που ήθελαν. Ήταν οι θηριοδαμαστές μιας κοινωνίας που δεν μπορείς να την εξηγήσεις με ανθρώπινους όρους. Μπορείς όμως να την κατανοήσεις αν καταλάβεις, έγκαιρα τις περισσότερες φορές, τις ανάγκες τους. Και πάντοτε πρέπει να πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις. Είτε απ’ τον καιρό, είτε απ’ την περιοχή , είτε ακόμα και από το ίδιο το μελίσσι.

Όπως είναι γνωστό η μέλισσα είναι κοινωνικό έντομο. Όμως απαιτείται σε κάθε μελισσοκόμο να κατανοήσει πλήρως ότι το μελίσσι είναι ένας ανώτερος οργανισμός που στοιχεία του έχει την κάθε μέλισσα. Η μέλισσα έχει την βιολογία της, το μελίσσι έχει την κοινωνική του συμπεριφορά. Η μέλισσα έχει τους κινδύνους που την απειλούν, το μελίσσι έχει τους δικούς του, ξεχωριστούς καμιά φορά. Αυτή η διαφοροποίηση, κυρίως στην αρχή μιας μελισσοκομικής διαδρομής, είναι δυσδιάκριτη.  Όμως συμβαίνει με τον καιρό, η εμπειρία σε οδηγεί σε αυτόν τον μονόδρομο. Όταν αντιλαμβάνεται κανείς αυτήν την ειδοποιό διαφορά τότε καταλαβαίνει καλύτερα την μέλισσα. Ο κηρόσκορος δεν τρώει την μέλισσα, καταστρέφει το μελίσσι. Άρα κατ’ επέκταση η μέλισσα κινδυνεύει επειδή μοιραίως καταρρέει η αποικία. Να μια διαφορά.

Επίσης ο μελισσοκόμος πρέπει να έχει στενή σχέση με το χαρτί και το μολύβι. Πρέπει να τηρεί αναλυτικό ημερολόγιο. Πρέπει να καταγράφει τα πάντα. Τότε κάνει το πρώτο βήμα για την μεθόδευση της εργασίας του. Πρέπει να έχει πάντοτε επίγνωση σε ποια εποχή, ποια ημερομηνία βρίσκεται και τι καιρό συνήθως να περιμένει. Μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο προλαμβάνει καταστάσεις. Τότε τηρεί αρχείο και πάντοτε με κριτήριο τους κύκλους που κάνει η φύση μπορεί να υπολογίσει το τι πρέπει να απαιτήσει από το μελίσσι και το τι μπορεί να περιμένει. Το έχω ξαναγράψει στο παρελθόν: Πρέπει εμείς να ελέγχουμε τις αποικίες μας και όχι οι αποικίες μας να ελέγχουν εμάς. Και αυτό είναι κάτι που απαιτεί μια μακροχρόνια πορεία σε μελέτη, γνώση και εμπειρία για να το καταφέρουμε.

Ο μελισσοκόμος πρέπει να εργάζεται πάντα με μια μέθοδο. Τον χειμώνα, όταν η εργασία στο μελισσοκομείο είναι η ελάχιστη, θα πρέπει ο μελισσοκόμος να καταλήξει στον τρόπο λειτουργίας του την επόμενη άνοιξη , καθώς η άνοιξη, όπως όλοι γνωρίζουμε , είναι η σημαντικότερη ευκαιρία για επίτευξη των στόχων του. Κάθε χρονιά λοιπόν έχει μία και μοναδική ευκαιρία. Αν την χάσει τότε θα βγει σίγουρα εκτός προγράμματος. Και αυτό θα είναι το ελάχιστο. Βαδίζουμε πάντα ρεαλιστικά και πάντα με την συνεργασία της φύσης , κρατώντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας οποιαδήποτε πιθανότητα να συμβεί κάποια ανωμαλία. Είναι χρέος του μελισσοκόμου να έχει υπολογίσει αυτή την πιθανότητα και η αντίδρασή του να είναι άμεση. Γιατί το μελίσσι δεν συγχωρεί καθυστέρηση, ούτε ωχαδερφισμό. Δεν περιμένει. Είναι ζωντανός οργανισμός και αντιδρά. Και πολλές φορές η αντίδρασή του δεν είναι αυτή που θέλει ο μελισσοκόμος.

Γι’ αυτόν το λόγο πρέπει οι εργασίες στο μελισσοκομείο να είναι μεθοδευμένες. Αν ο αριθμός των μελισσοσμηνών είναι μεγάλος τότε θα πρέπει να καταγράφει ποια μελίσσια θα πρέπει να επιθεωρήσει ή να κάνει τους κατάλληλους χειρισμούς χωρίς χρονοτριβές. Την άνοιξη θα πρέπει να επιθεωρεί κάθε τρεις μέρες όλα του τα μελισσοσμήνη και να προλαμβάνει την σμηνουργία. Αν έχει προβλέψει γι’ αυτήν, μπορεί να κάνει τους κατάλληλους χειρισμούς για να την αποκλείσει. Πρέπει να φροντίσει η επιθεώρηση να είναι σύντομη, αλλά και αποδοτική. Να φέρνει πάντα αποτέλεσμα και να μην ξεφεύγει τίποτα από την αντίληψή του. Και να έχει όλα τα εργαλεία εύκαιρα για να τα χρησιμοποιήσει σε πρώτη ζήτηση. Αν χρειαστεί να δοθεί πάτωμα δεν πρέπει να υπάρξει καθυστέρηση. Τα πατώματα πρέπει να κουμπώνουν σε όλες τις γονοφωλιές , μια εργασία του χειμώνα. Πρέπει να δοθούν τελάρα με χτισμένα κεριά και πρέπει να είναι καλοδιατηρημένα, διαλεγμένα και έτοιμα προς χρήση σε κάθε επιθεώρηση. Πρέπει να γίνουν διεγερτικές τροφοδοσίες για έγκαιρη ανάπτυξη των αποικιών. Πρέπει να έχει προετοιμαστεί η τροφή. Πρέπει μικροεργαλεία να υπάρχουν πάντοτε στο αυτοκίνητό του. Πρέπει οι κυψέλες του να είναι αριθμημένες. Τα τελάρα του πυροσφραγισμένα. Πρέπει να τοποθετηθούν παγίδες σύλληψης αφεσμών. Πρέπει να γίνουν άλλες χίλιες δυο δουλειές που δεν αναφέρουμε. Όλα απαιτούν ένα στρατηγικό σχεδιασμό.

Μια άλλη εργασία που πρέπει να έχει προγραμματίσει ο μελισσοκόμος είναι η αντικατάσταση των βασιλισσών του , αν είναι δυνατόν, κάθε χρόνο. Οποιαδήποτε μορφής βασιλοτροφία, είτε με την μορφή της φυσικής αντικατάστασης, είτε με την μορφή της ορφάνιας και της τεχνικής σμηνουργίας, είτε με την μορφή της σύγχρονης βασιλοτροφίας, είτε με αγορά έτοιμης γονιμοποιημένης βασίλισσας, η αντικατάσταση πρέπει να γίνει. Μόνο τότε οι αποικίες θα είναι παραγωγικές για την χρονιά που έρχεται. Αν κοπούν παραφυάδες θα πρέπει να εισαχθεί νέα γονιμοποιημένη βασίλισσα για να μην χαθεί χρόνος. Αν όχι, θα πρέπει να τις αναπαράγει μόνος τους , με οποιαδήποτε μέθοδο. Και αυτή η μέθοδος θα πρέπει χρονικά και πρακτικά να πετύχει γιατί δεν χωράει καθυστέρηση. Ο μελισσοκόμος θα πρέπει να έχει κατά νου , κάθε δυο χρόνια, έστω και αν αλλάζει βασίλισσες με δικιάς του παραγωγής μάνες, να ανανεώνει το βιολογικό υλικό από κάποιο βασιλοτρόφο με πιστοποιημένες βασίλισσες. Είναι σημαντικό να μην συνεχίζονται οι συνεχείς αιμομιξίες για να διατηρηθούν τα χαρακτηριστικά της κάθε φυλής, όσο αυτό είναι δυνατόν. Και πρέπει να εντάξει στο πρόγραμμά του, ξεχωριστά για κάθε κυψέλη , ποια θα είναι η μοίρα της κάθε βασίλισσας, να τις μαρκάρει και να καταγράψει την ηλικία της.

Πρέπει να φροντίζει για την σωστή θέση του μελισσοκομείου. Η επιλογή του χωραφιού πρέπει να πηγαίνει σύμφωνα με τα διαθέσιμα μελισσοκομικά φυτά που υπάρχουν στην περιοχή, το αν είναι ευήλιος ο τόπος και με χαμηλή υγρασία, αν αερίζονται τα μελίσσια και από που φυσάει ο βοριάς, παραμέτροι που δεν πρέπει να τον αφήνουν αδιάφορο. Δεν κοιτάμε την βολή μας όταν επιλέγουμε τον τόπο του μελισσοκομείου μας. Λειτουργούμε πάντοτε με γνώμονα την μέλισσα. Να έρχονται γύρες , εάν είναι δυνατόν όλη την διάρκεια του έτους , ακόμα και τις ξηροθερμικές ή άγονες περιόδους. Όπως γίνεται αντιληπτό , ακόμα και η πρώτη επιλογή που καλείται να πάρει ο μελισσοκόμος είναι κρίσιμη. Η επιλογή του τόπου του μελισσοκομείου του είναι σημαντική για την ομαλή εξέλιξη της μελισσοκομικής του πορείας. Είναι η βάση πάνω στην οποία θα καταστρώσει το στρατηγικό του σχέδιο για την μελισσοκομία του.

Από κει και έπειτα πρέπει να επιλέξει μέθοδο ανάπτυξης μελισσοσμηνών. Αφού μελετήσει καλά τις διαθέσιμες ανθοφορίες του τόπου του μελισσοκομείου του , θα πρέπει να επιλέξει την διατροφή των μελισσών , τον χρόνο εφαρμογής της διέγερσης και αφού γίνει η διαλογή σε ποια μελισσοσμήνη θα την εφαρμόσει , να περιμένει τα ανάλογα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας. Όταν υπάρχει αρκετή διαθέσιμη γύρη θα πρέπει να μαζέψει και να κρατήσει γύρη στην αποθήκη του, είτε με γυρεοπαγίδες, είτε να κρατήσει τελάρα με γύρη από τις μέλισσες. Πάντοτε θα πρέπει να έχει στο μυαλό του όμως ότι όσο τα μελίσσια αναπτύσσονται, τόσο περισσότερη γύρη χρειάζονται, κάτι που δεν πρέπει να ανακόψει. Επομένως η ορθολογική πρακτική οποιασδήποτε μεθόδου για αποθήκευση γύρης θα πρέπει να συνάδει με αυτόν τον κανόνα. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αποφεύγεται οποιαδήποτε ληστρική λογική γιατί η ανάπτυξη θα ανακοπεί.

Κάτι άλλο που σχετίζεται με τα παραπάνω είναι η επιλογή της μεθόδου πολλαπλασιασμού των μελισσοσμηνών. Από την μέθοδο της βεντάλιας του Prost μέχρι την μέθοδο Μπέκα η μεθόδευση του πολλαπλασιασμού απαιτεί πρόσθετο σχεδιασμό για την πρακτική μελισσοκομία. Κάποιες μεθόδοι απαιτούν την μεταφορά των παραφυάδων σε μεγαλύτερη απόσταση των 6 χλμ, επομένως θα πρέπει να επιλεγεί και άλλη περιοχή με γυρεοδοτική ανθοφορία. Και επειδή θα μιλάμε για παραφυάδες , οι ανάγκες για γύρη , εάν και εφόσον θέλει να αναπτυχθούν ομαλά και γρήγορα, είναι εξίσου κρίσιμες. Άρα η αναζήτηση ενός δεύτερου τόπου εγκατάστασης είναι αναγκαία για οποιονδήποτε θέλει να εφαρμόσει παραγωγική μελισσοκομία. Η απάντηση στο ερώτημα αν θα είναι σταθερή μελισσοκομία ή νομαδική θα πρέπει να είναι από τις πρώτες που θα πάρει ο μελισσοκόμος, λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα παραπάνω.

Επίσης πρέπει να εφαρμόσει προληπτική μέθοδο αντιμετώπισης των ασθενειών και των εχθρών της μέλισσας. Ο κίνδυνος εξάπλωσης μιας ασθένειας, όχι μόνο στο δικό του μελισσοκομείο, αλλά και στα γειτονικά είναι μεγάλος. Επομένως το μόνο που μπορεί να κάνει ο μελισσοκόμος είναι να προλάβει οποιαδήποτε ασθένεια με πρόληψη και γνώμονα την ορθολογική χρήση των εκάστοτε προϊόντων και την ασφάλεια των τροφίμων και των μελισσών. Είναι κρίσιμο, ένα ξεχωριστό μεγάλο κεφάλαιο και αναγκαίο για όλους τους μελισσοκόμους. Από την ολιστική αφάρμακη μελισσοκομια του κυρίου Μανόλη Δερμάτη , μέχρι την βιολογική μελισσοκομία έχουμε πολλές επιλογές για την προληπτική ιατρική που πρέπει να εφαρμόσουμε. Τα όπλα της γνώσης, επειδή μας την έδωσαν κάποιοι άνθρωποι που μελέτησαν και αγαπούν την μέλισσα, είναι πολλά. Από κει και έπειτα είναι στο δικό μας χέρι να την αναπτύξουμε.

Ο μελισσοκόμος πρέπει να έχει στις μεθόδους του το τρίπτυχο Πιθανότητες – Εφαρμογές – Κόστος. Να προβλέπει και να μελετά τις πιθανότητες του τι συμβαίνει και τι πρόκειται να συμβεί στο βραχυπρόθεσμο και μακρυπρόθεσμο μέλλον , να εφαρμόζει τις κατάλληλες μεθόδους άμμεσα και όταν υπάρχει ανάγκη και να καταγράφει κάθε του κίνηση , έχοντας σε πρώτη ζήτηση οποιοδήποτε στοιχείο. Κάθε μέθοδος κρύβει και ένα κόστος που πρέπει προσεκτικά να συνυπολογίσει ώστε η μελισσοκομία του να είναι βιώσιμη. Κάθε χρονιά δεν είναι η ίδια, οι αποδόσεις διαφέρουν και δεν είναι λίγες οι χρονιές που δεν έχει πάει καλά η παραγωγή. Τα παράπονα ακούγονται ολοένα και συχνότερα τον τελευταίο καιρό και μόνο οι νοικοκύρηδες θα επιβιώσουν. Η επιλογή κάποιας μεθόδου που δεν ανταποκρίνεται στην βιωσιμότητα των μελισσοκομικών επιχειρήσεων την καθιστά απαγορευτική. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε και την μέλισσα και τα προϊόντα της. Πρέπει να λειτουργούμε πάντοτε με βάση τα αγνά προϊόντα και τα υγειή μελίσσια. Αν είχαμε αυτά τα δύο σκέλη σε μια ζυγαριά τότε θα πρέπει να έχουν την ίδια βαρύτητα στην επιλογή των αποφάσεών μας. Οι μεθόδοι μας θα πρέπει να ακολουθούν πάντοτε μια φιλοσοφία στον τρόπο που μελισσοκομούμε και να γίνεται πιστή εφαρμογή κάθε φορά.

Αγαπητοί φίλοι , ποιός είπε ότι τον Δεκέμβριο δεν έχουμε δουλειά; Κατ’ αρχήν πρέπει να πουλήσουμε την παραγωγή μας, αν δεν το έχουμε κάνει ήδη. Έπειτα θα πρέπει να σκεφτούμε όλα τα παραπάνω καλά. Να μελετήσουμε και να διαβάσουμε κι άλλο. Να ξανασκεφτούμε και να είμαστε έτοιμοι για την ερχόμενη άνοιξη. Να συντηρήσουμε τον εξοπλισμό μας και να καταμετρήσουμε το κεφάλαιό μας και τί μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό. Οι παλιοί λέγαν “τον Μάρτη μετράμε τα  μελίσσια”. Εμείς οι νεότεροι στον χώρο πρέπει να το κρατήσουμε καλά στο νου.

Καλό μήνα συνάδερφοι και καλό χειμώνα!

 

 

Το μικρό σκαθάρι και οι τρόποι που οι Ιταλοί προσπαθούν να το καταπολεμήσουν.

Έντονη προσβολή από το σκαθάρι. Εικόνα από apicolturasostenibile.wordpress.com

Έντονη προσβολή από το σκαθάρι. Εικόνα από apicolturasostenibile.wordpress.com

Η γειτονική Ιταλική μελισσοκομία φλέγεται. Εκατοντάδες αποικίες έχουν παραδοθεί στις φλόγες και οι Ιταλοί μελισσοκόμοι, σε κατάσταση πανικού, προσπαθούν να περιορίσουν την έκταση της ζημιάς στις περιουσίες τους. Η Ιταλική μελισσοκομία έχει δεχθεί ένα βαρύ πλήγμα από τον νέο εχθρό που έχει όνομα Aethina Tumida, το μικρό σκαθάρι.Η υπόθεση αυτή μας αφορά όλους , καθώς είναι σχεδόν βέβαιο ότι το μικρό σκαθάρι θα φτάσει και στο δικό μας σπίτι, διότι η Ιταλία είναι κοντά. Όλη η νότια Ευρώπη απειλείται. Το μικρό σκαθάρι, την δεκαετία του ’90 είχε χτυπήσει και την Αμερική, και οι μελισσοκόμοι εκείνων των περιοχών , ύστερα από καταστροφές , έμαθαν να επιβιώνουν με αυτό, έμαθαν να το αντιμετωπίζουν , όπως εμείς παλεύουμε με τον κηρόσκορο. Άλλος ένας εχθρός προ των πυλών. Το παρών άρθρο θα ασχοληθεί με μέτρα αντιμετώπισης του μικρού σκαθαριού , που έχουν επινοήσει οι μελισσοκόμοι σε συνεργασία με τις επιστημονικές ομάδες ώστε να περιορίσουν την ζημιά. Ας δούμε όμως την κατάσταση πως έχει στην σημερινή Ιταλία, Νοέμβρη μήνα του 2014:

Το άρθρο αυτό αφορά , εκτός από μελισσοκόμους, ερευνητές, βιολόγους, φυσιοδίφες, εντομολόγους,ακτιβιστές, αγρότες και απλούς ανθρώπους. Η καταστροφή είναι μεγάλη. Στις 12 Σεπτεμβρίου, στον ναύσταθμο Gioia Tauro της Καλάμπριας ανακαλύφθηκε η προσβολή σε κυψέλες εκείνης της περιοχής ένα νέο παράσιτο των κυψελών , προερχόμενο από την Αφρική, με την κοινή ονομασία ως Μικρό Σκαθάρι. Το σκαθάρι αυτό τρέφεται με γύρη και μέλι , προκαλώντας ζύμωση στα προϊόντα κυψέλης , καταστρέφοντας την παραγωγή. Η περιφέρεια της Καλαβρίας έδωσε εντολή να καταστρέφεται ολόκληρο το μελισσοκομείο , όταν εντοπίζεται η προσβολή του μικρού σκαθαριού. Το ενήλικο σκαθάρι γεννά τα αυγά μέσα στην κυψέλη και οι προνύμφες επιστρέφουν στο έδαφος για να συνεχίσουν τον κύκλο τους μέχρις ότου να γίνουν ενήλικα άτομα και αυτά να μπουν εκ νέου στις κυψέλες. Προσελκύεται έντονα από την μυρωδιά των κυψελών και πολλές φορές έχει ταξιδέψει σε απόσταση εώς 20χλμ. προκειμένου να βρει νέες αποικίες για να αναπτυχθεί.

Σήμερα η κόκκινη ζώνη εκτείνεται μέχρι και την περιοχή της Σικελίας όπου συνεχίζονται οι καταστροφές των μελισσοσμηνών και η καύση των αποικιών κρίνεται αναποτελεσματική καθώς το πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί. Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου. Η καταστροφή των κυψελών έχει την λογική της καταστροφής της προνύμφης του σκαθαριού προσπαθώντας να ελέγξουν την κατάσταση. Όμως είναι αβέβαιο ποια θα είναι η έκβαση αυτών των ενεργειών, καθώς οι τοπικές φυλές της Ιταλικής μέλισσας καταστρέφονται, εξαφανίζεται η μέλισσα , δεν επικονιάζεται το περιβάλλον, συντελείται δηλαδή μια οικολογική καταστροφή. Στην Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία έχουν μάθει να ζουν με αυτόν τον εχθρό. Είναι γνωστό ότι οι μέλισσες είναι το μέσο αναπαραγωγής των φυτών, των φρούτων και των λαχανικών που τρεφόμαστε αφού είναι οι επικονιαστές του 80% της παραγωγής.

Πολλοί μελισσοκόμοι σκέφτονται να παλέψουν μόνοι τους να αντιμετωπίσουν τον νέο εχθρό αποκρύπτοντας την οδηγία , σε περίπτωση προσβολής, να ενημερωθούν οι αρμόδιες αρχές, γιατί γνωρίζουν ότι αυτό θα σημάνει και το κάψιμο του μελισσοκομείου τους. Στην εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται η Ιταλική μελισσοκομία προστίθεται και το γεγονός ότι η Ασιατική Σφήκα προκαλεί ήδη ιδιαίτερες καταστροφές , ερημώνοντας ή αποδυναμώνοντας πολλά μελισσοκομεία.

Είναι άγνωστο πως το μικρό σκαθάρι έφτασε στην Ιταλία, εικάζεται όμως ότι εφόσον μπορεί να αναπτυχθεί και να αναπαραχθεί και σε ώριμα ή σάπια φρούτα, τότε μεταφέρθηκε με κάποιον τέτοιο τρόπο στην γείτονα χώρα. Τα αυγά του μικρού σκαθαριού μοιάζουν με αυτά των μελισσών , και το θηλυκό τα εναποθέτει σε ομάδες. Ένα θηλυκό γεννάει περίπου 13 αυγά τη μέρα για μια περίοδο που φτάνει έως τους τέσσερις μήνες. Συνήθως τα γεννάει παρουσία γύρης. Τα αυγά εκκολάπτονται σε τρεις εώς έξι ημέρες. Η προνύμφη περνά ένα δεκαπενθήμερο μέσα στην κυψέλη και τρεις μήνες στο έδαφος , όπου η εξέλιξή της είναι σχετικά αργή. Όταν ενηλικιωθεί και μετατραπεί σε χρυσαλλίδα θα χρειαστεί να περάσουν δυο μέρες μέχρι να πετάξει. Έκτοτε είναι σε θέση να βρει νέα κυψέλη προκειμένου να τραφεί και να συνεχίσει τον βιολογικό του κύκλο.

Τα μικρά σκαθάρια φοβούνται έντονα το φώς. Κατά το άνοιγμα του καπακιού δύναται να βρεθούν σε κατάσταση πανικού προσπαθώντας να κρυφτούν στα σκοτεινά μέρη ανάμεσα στα πλαίσια και το τοίχωμα της κυψέλης. Αυτή είναι και η σημαντικότερη μέθοδος για την διάγνωση της προσβολής. Μπορεί να μαζευτούν και στις γωνίες των κυψελών και μια ενδελεχής επιθεώρηση και ανακάλυψη ενήλικων ατόμων του σκαθαριού είναι αλάνθαστο σημάδι παρουσίας του.

Παρακάτω είναι οι τρόποι με την οποία οι Αμερικάνοι μελισσοκόμοι αντιμετωπίζουν το μικρό σκαθάρι. Σαφώς στην παρακάτω λίστα θα βρείτε και σκευάσματα που δεν κυκλοφορούν στην Ευρώπη ή ακόμα και απαγορεύονται. Κάποια άλλα είναι βιολογικά και κάποια χημικά.

Χημειοθεραπεία εντός της κυψέλης: Το μόνο χημικό προϊόν που έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό είναι το κουμαφός (CheckMite + ® της Bayer). Όπως είναι ήδη γνωστό , το προϊόν αυτό είναι απαγορευτικό για την βιολογική ή οργανική μελισσοκομία.

Απολύμανση γης στην είσοδο της κυψέλης: Όπως είπαμε, όταν το σκαθάρι βρίσκεται στο στάδιο της προνύμφης, τότε επιστρέφει στο χώμα , εώς ότου μετατραπεί σε χρυσαλλίδα. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν τον πύρεθρο διαλυμένο σε νερό (GardStar®) μέχρι το ποσοστό της δραστικής ουσίας να φτάσει στο 0,05%. Έπειτα ψεκάζουν το έδαφος μπροστά από τις κυψέλες και σε απόσταση εώς 15 μέτρων.

Βιολογικός έλεγχος: Έχουν προσπαθήσει να φτιάξουν κάποια πορτάκια με τα οποία παρεμποδίζεται η είσοδος τους σκαθαριού εντός των κυψελών. Η απόδοση των κατασκευών αυτών είναι ακόμα αμφιβόλου ποιότητας καθώς χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για το θέμα αυτό. Ο κύριος λόγος είναι γιατί δεν γνωρίζουν αν η αποικία θα μπορεί να αντεπεξέλθει στις αυξανόμενες θερμοκρασίες του καλοκαιριού , με αποτέλεσμα την μείωση του γόνου.

Η Δυτική παγίδα. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Η Δυτική παγίδα. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Δυτική παγίδα: Η “Δυτική παγίδα” είναι μια κατασκευή που μοιάζει με τον πλαστικό antivarroa πάτο , και στην οποία εισάγεται κάποιο φυτικό έλαιο. Από το πάνω μέρος έχουμε κάποιο δίχτυ το οποίο επιτρέπει την διέλευση των σκαθαριών, όχι όμως των μελισσών. Σε εκείνο το σημείο εγκλωβίζονται τα ενήλικα σκαθάρια και κατ’ αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο έλεγχος των πληθυσμών του.

Παγίδα CD. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Παγίδα CD. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Παγίδα θήκης CD: Είναι μια ιδιαίτερη κατασκευή από μία λεπτή θήκη Cd όπου ανοίγονται διόδοι στα πλαϊνά τους.

Μέσα τους εισάγονται δύο ταινίες με δόλωμα και η όλη κατασκευή τοποθετείται από πάνω από τα πλευρικά μέρη των πλαισίων. Το δόλωμα είναι:

  1. Αναμίξετε 55 g αλεύρι σόγιας, 30 g βορικού οξέος, 45 ml ελαίου φυστικέλαιο και 30 ml νερού. Ανακατεύουμε μέχρι η ζύμη είναι σταθερή, βάλτε λίγο »αυτής της ένωσης μέσα στην παγίδα του CD / DVD
  2. Ανακατέψτε τη γύρη και το μέλι μέχρι ομοιόμορφη ζύμη, βάλτε στην παγίδα του CD / DVD.
  3. Αναμίξτε 85 g μελιού, 4 γραμμάρια βορικού οξέος, και 55 γραμμάρια Crisco και άλευρο σόγιας αρκετή για να σχηματίσει μια συνεκτική πάστα, που στο εσωτερικό του παγίδα CD / DVD.

Beetltra: Αποτελείται από ένα μαύρο πλαστικό δίσκο που τοποθετείται κάτω από την κυψέλη.Μοιάζει με την παγίδα-θήκης CD.

Σημειώσεις:

  • Η χρήση του Checkmite+ μπορεί να είναι τοξική για τις μέλισσες και τους ανθρώπους. Αυτή η θεραπεία μπορεί να μειώσει τον αριθμό των σκαθαριών, αλλά δεν εξαλείφει πλήρως την προσβολή. Το δραστικό συστατικό είναι οι Κουμαφός, ένα οργανοφωσφορικό. Προτείνεται μια λωρίδα CheckMite + ανά κυψέλη και η παραμονή της περιορίζεται στις 45 ημέρες. Πάντως προτείνεται ιδιότυπη κατασκευή όπου οι μέλισσες να αποφευχθεί να έρθουν σε επαφή.
  • Η χρήση της ταινίας αυτής μπορεί να γίνει και μέσα στο δόλωμα της θήκης CD. Με αυτόν τον τρόπο οι μέλισσες δεν θα έρθουν σε επαφή με το δραστικό συστατικό.

Beetle Blaster

Είναι η πιο κοινή μέθοδος ελέγχου του μικρού σκαθαριού, η οποία είναι προς πώληση στην γειτονική Ιταλία (Όλα τα παραπάνω δεν έχουν δοκιμαστεί στην Ιταλία). Επινοήθηκε από τον Laurence Cutts. Η παγίδα κρέμεται ανάμεσα σε δύο πλαίσια και εμπεριέχουν κατά το 1/2 λάδι (περίπου 20ml) ή ξύδι μήλου ή ξύδι από κρασί. Οι μέλισσες κυνηγούν τα σκαθάρια , τα οποία μπαίνουν μέσα στην παγίδα προκειμένου να σωθούν και πνίγονται. Οι παγίδες είναι κατασκευασμένες για μία χρήση, όμως αν πλυθούν μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν. Η έκταση της χρήσης τους εξαρτάται από τον βαθμό προσβολής. Όταν η παγίδα γεμίσει χρειάζεται αντικατάσταση καθώς μειώνεται η αποτελεσματικότητά της. Η παγίδα αυτή δεν εξαλείφει πλήρως τα σκαθάρια από τις κυψέλες, αλλά μειώνει δραστικά το επίπεδο μόλυνσης και βοηθά στην μη κατάρρευση των αποικιών. Θεωρείται η πιο αποτελεσματική παγίδα για τον έλεγχο του παρασίτου.

Να σημειώσουμε ότι οι Αφρικάνικες μέλισσες έχουν φυσικές άμυνες έναντι στο σκαθάρι καθώς έχει περάσει στα γονίδιά τους η συνύπαρξη με αυτόν τον εχθρό.

Εφαρμογή της παγίδας Beetle Blaster. Εικόνα από www.mieliditalia.it

Εφαρμογή της παγίδας Beetle Blaster. Εικόνα από http://www.mieliditalia.it

Τέλος θα παραθέσουμε κάποιες δηλώσεις του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Φλόριντα , James Ellis, με διδακτορική διατριβή πάνω στο σκαθάρι:

  • Το μικρό σκαθάρι , με τον καιρό θα γίνει άλλο ένα παράσιτο υπό έλεγχο, καθώς τώρα στην Ιταλία βρίσκεται πάνω στην έξαρσή του. Οι μελισσοκόμοι θα μάθουν να “συμβιώνουν” με αυτό.
  • Η παγίδα “beetle blaster” θεωρείται η πιο αποτελεσματική μέθοδος ελέγχου του παρασίτου. Το μελίσσι απαιτείται να είναι δυνατό ώστε να “κηνυγήσουν” το μικρό σκαθάρι και να το ρίξουν μέσα στις παγίδες. Τοποθετείται στις θέσεις 1-2 και 9-10 μεταξύ των πλαισίων σε 10αρι μελίσσι. Η παγίδα εξαλείφει περισσότερο από το 50% των ενήλικων σκαθαριών.
  • Το κουμαφός δεν είναι αποτελεσματικό προϊόν. Εξαλείφει λιγότερο από το 40% των ενήλικων σκαθαριών. Πάντως στην Αυστραλία χρησιμοποιείται το Apithor που δείχνει να έχει καλύτερα αποτελέσματα έναντι του παρασίτου, αν κάποιος χρησιμοποιήσει χημική μέθοδο καταπολέμισης. Παρόλα αυτά το Fipronil, δραστική ουσία του Apithor , είναι απαγορευμένη στην Ευρώπη.
  • Η μέγιστη αναπαραγωγή του μικρού σκαθαριού είναι τον Ιούνιο, εποχή που απαιτείται οπωσδήποτε εφαρμογή κάποιας παγίδας. Καλό θα ήταν να μάθουμε να ελέγχουμε τις αποικίες μας για όλα τα παράσιτα και όχι τα παράσιτα να ελέγχουν τις αποικίες μας. Τα μελίσσια πρέπει να είναι σφιχτά και τα πλαίσια καλυμμένα με μέλισσες καθώς και αυτές δίνουν τον δικό τους αγώνα για τα παράσιτα.

Το παρόν άρθρο γράφτηκε ύστερα από συνδυασμένες πληροφορίες άρθρων του Ιταλικού τύπου και της Ιταλικής μελισσοκομικής κοινότητας. Το πλήθος των άρθρων υποδεικνύει τον βαθμό προσβολής των αποικιών και του πανικού των μελισσοκόμων. Σε κάθε περίπτωση συστήνουμε ψυχραιμία και ενημέρωση. Τα παραπάνω είναι δημοσιεύματα στον Ιταλικό τύπο και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν την γνώση που μπορεί να μας δώσει ένας επιστήμονας της μελισσοκομίας. Εμείς , ως μελισσοκόμοι, το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να παρακολουθήσουμε το φαινόμενο και να αναμένουμε τις προτάσεις των επιστημόνων για την πρόληψη του φαινομένου.

Για την συγγραφή του παρόντος άρθρου χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από τα: apitalia.net, apicolturangrisani.it, apicolturasostenibile.wordpress.com και mieliditalia.it.

 

 

 

 

 

Το πρώτο σημαντικό μελισσοκομικό κεφάλαιο.

Κερί μέλισσας (η λεγόμενη γλώσσα), εικόνα από astoria-rust.blogspot.com

Κερί μέλισσας (η λεγόμενη γλώσσα), εικόνα από astoria-rust.blogspot.com

Το παρόν άρθρο αφορά κυρίως τους αρχάριους μελισσοκόμους , ακόμα και ανθρώπους που δεν έχουν ασχοληθεί με την μελισσοκομία και σχετίζεται με τί πρέπει να έχουν στο νου τους ώστε να μην περιμένουν μεταξωτές κορδέλες στα σχέδιά τους. Ο νέος μελισσοκόμος, ανεξαρτήτως της επένδυσης που έχει κάνει, έχει και ένα τρωτό σημείο. Την ανυπομονησία τους για να βγάλει μέλι. “Το μέλωμα” αυτό είναι λογικό να ανυπομονεί κάποιος για να έρθει και όσο πιο προσγειωμένος είναι κάποιος, τόσο πιο σύντομα θα έρθει. Σχετικό είναι βέβαια το αν θα συμβεί από την πρώτη χρονιά , μια και εξαρτάται πλήρως από την εποχή που αγοράστηκαν οι παραφυάδες, γιατί συνήθως ο νέος μελισσοκόμος θα αγοράσει παραφυάδες από κάποιον άλλον μελισσοκόμο για να ξεκινήσει την μελισσοκομική του εγκατάσταση. Επομένως χρειάζεται μια περίοδο όπου το μελίσσι χρειάζεται να αναπτυχθεί και με τους κατάλληλους χειρισμούς από τον μελισσοκόμο, που λαμβάνει χαρακτήρα υποβοήθησης, μετατρέπεται σε ένα πλήρως παραγωγικό μελίσσι. Τότε είναι η εποχή που θα πρέπει να μεταφερθεί το μελίσσι σε κάποια κύρια ανθοφορία ώστε να αποδώσει μέλι. Τα πράγματα αλλάζουν αν κάποιος μελισσοκόμος αγοράσει έτοιμα μελίσσια, δίπατα, με είκοσι τελάρα πληθυσμό και άνω τον δεκαπέντε τελάρων γόνο. Αυτά είναι έτοιμα παραγωγικά μελίσσια και τότε ο μελισσοκόμος έχει να κάνει με θέματα παραγωγής πλέον και όχι θέματα ανάπτυξης. Όμως αυτά τα θέματα ανάπτυξης που χάνει είναι τα σημαντικότερα όλων, καθώς μόνο τότε μπορεί να δει πως αναπτύσσεται το μελίσσι , και μόνο τότε μαθαίνει τους χειρισμούς της άνοιξης, μιας εκ των τεσσάρων κύριων εποχών με την περισσότερη δουλειά για τον μελισσοκόμο. Τότε ο μελισσοκόμος ελέγχει για σμηνουργίες, καταστέλλει ή προλαμβάνει την σμηνουργία ενός μελισσιού, δημιουργεί νέα μελίσσια παραφυάδες, συλλαμβάνει τυχόν αφεσμούς, πραγματοποιεί προληπτική θεραπεία για νοζεμίαση και βαρρόα με βιοτεχνικές και βιολογικές μεθόδους, τοποθετεί ορόφους και εκτελεί διεγερτική τροφοδοσία στις παραφυάδες, εξισώνει τα πλαίσια στο μελισσοκομείο του ώστε να έχει ομαλή αύξηση πληθυσμών σε όλα του τα μελίσσια και γενικότερα προετοιμάζει το μελισσοκομείο του για την πρώτη κύρια ανθοφορία.

Όπως καταλαβαίνετε, αναλόγως τι σχέδιο έχει καταστρώσει ο μελισσοκόμος, η αγορά του πρώτου μελισσοκομικού κεφαλαίου είναι η σημαντικότερη αγορά που κάνει στην πορεία του ως μελισσοκόμος. Κάποιος , την πρώτη χρονιά θα πάει τα μελίσσια του στην πρώτη κύρια ανθοφορία, κάποιος άλλος θα πληθύνει τα μελίσσια του από το ήδη υπάρχον μελισσοκομικό κεφάλαιο. Και τα δύο δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητα , όμως είναι σημαντικό ο μελισσοκόμος να θέσει στόχους που θα τον φέρουν σε σημείο να κάνει την μελισσοκομία αποδοτική. Είναι κρίσιμο να καταφέρνει ο μελισσοκόμος να κάνει την μελισσοκομία του αποδοτική, γιατί, πιστέψτε με, δεν είναι εύκολο. Θέλει κόπο, χρόνο, χρήματα, διάβασμα και ταξίδια, όλα σε ένα ατελείωτο loop το οποίο δεν διακόπτεται ποτέ. Αν λοιπόν ένας μελισσοκόμος πάρει τα μελίσσια του Απρίλιο μήνα, τότε θα δει τους χειρισμούς της άνοιξης μια και θα προλάβει την άνοιξη κατά το ήμισυ. Όμως δεν θα προλάβει τις πρώτες ανθοφορίες του ελάτου, του θυμαριού , του ανθόμελου την άνοιξη και σίγουρα το πρώτο βάρεμα του πεύκου. Ίσως έχει μια μικρή ευκαιρία, με πολύ κόπο και αγώνα για αρκετούς μήνες, να προλάβει το δεύτερο βάρεμα του πεύκου, όμως αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο γιατί εμπίπτουν πολλές  προϋποθέσεις που πρέπει να καλυφθούν. Στην πρώτη περίπτωση θα αυξήσει το μελισσοκομικό του κεφάλαιο αυξάνοντας την δυναμικότητα των μελισσιών για να πάρει μέλι και να κάνει το μελισσοκομικό του κεφάλαιο χρήμα , και στην δεύτερη περίπτωση θα αυξήσει το μελισσοκομικό του κεφάλαιο για να πολλαπλασιάσει τα μελίσσια του και να έχει παραγωγικά μελίσσια την επόμενη χρονιά επενδύοντας χρήματα σε αυτό.

Γι’ αυτόν τον λόγο είναι ξεκάθαρο πως η αύξηση του μελισσοκομικού του κεφαλαίου, και στις δύο περιπτώσεις είναι τα χτισμένα πλαίσια των κυψελών. Με πολύ κόπο, ακόμα και με επένδυση χρημάτων καθημερινά, λόγω διεγερτικής τροφοδοσίας, το να χτίσουν οι μέλισσες ένα πλαίσιο με κερί απαιτεί χρόνο και χρήμα, πολύτιμο χρόνο και πολύτιμο χρήμα. Η διεγερτική τροφοδοσία κοστίζει, ποσά που φαίνονται περισσότερο όταν έχεις έναν σεβαστό αριθμό μελισσοσμηνών, αλλά και χρόνο μια και χρειάζεται από 2 μέρες ως μια βδομάδα για ένα πλαίσιο, αναλόγως τις συνθήκες στις ανθοφορίες που επικρατούν έξω ή της τροφοδοσίας που εκτελούμε. Αν δηλαδή πάρει κάποιος μια παραφυάδα των 5 πλαισίων τότε θα πρέπει να διεγείρει την μάνα να γεννήσει σε τρία πλαίσια γόνο, να προσθέσει άχτιστο πλαίσιο, να το χτίσουν , να το γεννήσει η βασίλισσα από άκρη σε άκρη, να γεννηθούν νέες μέλισσες κ.ο.κ. Σκεφτείτε λοιπόν το εικοσαήμερο,περίπου, της γέννησης του τελάρου με τις νέες μέλισσες  ,που θα καλύψουν 2 με 2 1/2 τελάρα πληθυσμό και το τελάρο με το άχτιστο κερί να κάνει μια βδομάδα να χτιστεί και να γεννηθεί. Δηλαδή χρειάζεται περίπου ένας μήνας για 2 1/2 τελάρα νέος πληθυσμός ή με έντονη ανθοφορία, ή με διεγερτική τροφοδοσία. Επομένως η παραφυάδα των πέντε πλαισίων που αγοράστηκε, λογικά, μέσα με τέλη Απριλίου θα είναι ένα δεκάρι μελίσσι μέσα Ιουνίου. Όλα αυτά υπό προϋποθέσεις και καιρό ευνοϊκό.

Όλα αυτά θα ήταν διαφορετικά αν υπήρχαν χτισμένα πλαίσια στην αποθήκη από την προηγούμενη χρονιά. Τότε η βασίλισσα δεν θα χρειαζόταν να περιμένει μια βδομάδα για το χτίσιμο του τελάρου και θα γεννούσε αυτομάτως. Οπότε ο χρόνος θα μειωνόταν εντυπωσιακά, κατά ένα μήνα νωρίτερα και ο χρόνος στην μελισσοκομία είναι χρήμα. Θέλει λοιπόν προσοχή στην αποθήκευση των πλαισίων μας για την προστασία από τον κηρόσκορο, γιατί μετά την βασίλισσα, τα χτισμένα πλαίσια παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο στην ανάπτυξη, χρονικά , του μελισσιού. Τέλος, να σημειωθεί ότι οι μαυρισμένες κερήθρες οφείλονται λόγω παλαιότητας από τις πολλές αποδερματώσεις της προνύμφης. Έχουν μικρότερο μέγεθος καθώς η μέλισσα την επικαλύπτει με μίγματα κεριού και πρόπολης για αποφυγή ασθενειών. Γι΄ αυτό και ο κηρόσκορος προτιμάει τα μαύρα πλαίσια. Άλλωστε από τα μαύρα πλαίσια βγαίνουν μικρότερου μεγέθους μέλισσες , κάτι που έχει επιπτώσεις στην παραγωγικότητα του μελισσιού. Συν όλα τα άλλα λοιπόν , ο μελισσοκόμος έχει κατά νου και την αντικατάσταση των μαυρισμένων πλαισίων, επιφορτώνοντας με πρόσθετη εργασία τις μέλισσες.Προσθέστε σε όλα αυτά το ότι για να χτιστεί ένα κιλό κερί το μελίσσι καταναλώνει οκτώ κιλά μέλι. Αυτό τα λέει όλα.

Επομένως, έστω ότι πέρασε η πρώτη χρονιά μελισσοκομίας. Κάνετε έναν  απολογισμό και μετράτε τις απώλειες. Η γνώση και η εμπειρία είναι σημαντικό απόκτημα που κατακτήθηκε με πολύ κόπο και ιδρώτα. Σίγουρα τα χτισμένα πλαίσια είναι το πρώτο και πολύ σημαντικό μελισσοκομικό κεφάλαιο που κερδίζει ο μελισσοκόμος και που είναι παρακαταθήκη για τις επόμενες χρονιές. Εσείς το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να το φυλάξετε ως κόρην οφθαλμού.