Μελισσοκομική συνείδηση

bees_entrance

Ύστερα από αρκετό καιρό δηλώνουμε παρουσία, δυνατή παρουσία μάλιστα, καθώς συνεχίζονται οι μελισσοπεριπέτειές μας. Το σημερινό μικρό άρθρο μας αφορά κάτι που πρέπει να έχουμε όλοι, ανεξαιρέτως αν είμαστε επαγγελματίες, ερασιτέχνες ή όχι μελισσοκόμοι. Αφορά τη μελισσοκομική συνείδηση, τον τρόπο σκέψης και προσαρμογής της καθημερινότητάς μας προς όφελος των μελισσών και κατ’ επέκταση δικό μας.

Η μέλισσα ανήκει στον κρίκο της αλυσίδας που αν σπάσει, μαζί με το πλαγκτόν των ωκεανών, τότε ο κόσμος θα γίνει αγνώριστος, ο θάνατος θα είναι ολόγυρα, η ζωή σε διάφορα είδη, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου θα κινδυνεύσει και οι συνέπειες θα είναι μη αντιστρέψιμες. Ο λόγος είναι ότι αφενός το πλαγκτόν των ωκεανών αφήνει το 50% του οξυγόνου του πλανήτη, αφετέρου οι μέλισσες είναι ο κύριος επικονιαστής της χλωρίδας του πλανήτη. Το μεγαλύτερο ποσοστό των τροφών που τρώμε βασίζονται στη μέλισσα (εντομογαμή φυτά) και μεγάλο ποσοστό των ειδών του πλανήτη που παρασιτούν ή τρώνε αυτά τα φυτά, κινδυνεύουν. Επομένως έχουμε στο νου μας ότι αν οι μέλισσες χαθούν από τη γη η ανθρωπότητα βρίσκεται σε κίνδυνο, το είπε άλλωστε και ο Αϊνστάιν.

Στον πλανήτη η ζωή έχει κινδυνεύσει πέντε φορές από τότε που εμφανίστηκε πάνω του.

Μελίσσια καταρρέουν ξεκινώντας από χώρες που έχουν απέραντες εκτάσεις σε μονοκαλλιέργειες, οι κίνδυνοι για τη μέλισσα έχουν αυξηθεί καθώς έχει προστεθεί και αυτός του ανθρώπου. Η ανθρώπινη κοινωνία έχει βασιστεί σε έναν τρόπο ζωής που, ενώ κάνουν τη ζωή πιο “ποιοτική”, την καταστρέφουν. Κάθε έκφανση της σύγχρονης ζωής, όπως η μετακίνηση, ο ηλεκτρισμός, ακόμη και η διατροφή βασίζεται σε διάφορες διεργασίες που έχουν ως αποτέλεσμα την έκλυση διοξειδίου του άνθρακα. Η ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο και κάνουν τους επιστήμονες εξαιρετικά ανήσυχους. Η θερμοκρασία ανεβαίνει, λιώνουν οι πάγοι, και ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ότι θα υπάρξουν πλημμύρες, ο πραγματικός κίνδυνος είναι ότι θα υπάρξει έκλυση του μεθανίου που είναι φυλακισμένο στους πάγους των πόλων. Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ  “Racing Extinction” των Mark Monroe και Louie Psyhoyos (2015) μάλιστα αναφέρεται ότι η βιομηχανία τροφίμων και κρέατος παράγει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα απ’ ότι η μετακίνηση των ανθρώπων. Οι πόροι στερεύουν και τα επόμενα πενήντα χρόνια θα είναι κρίσιμα, εκτός αν κάτι να αλλάξει.

Την πρώτη φορά που κινδύνευσε η ζωή στον πλανήτη ήταν για τον ίδιο λόγο: Το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο.

Σ’ αυτόν τον αφιλόξενο κόσμο η μέλισσα καλείται να επιβιώσει και μαζί της ο άνθρωπος. Υπάρχει μια εκτεταμένη αλόγιστη χρήση νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων που αποδεδειγμένα οδηγούν στην κατάρρευση των αποικιών των μελισσών. Η αποφυγή χρήσης τους και γενικότερα η ορθολογική χρήσης επιτρεπόμενων φυτοφαρμάκων βραδυνές ώρες κάπως περιορίζει το πρόβλημα. Όμως υπάρχουν και πράγματα που μπορούμε να κάνουμε ανεξάρτητα αν είμαστε αγρότες ή όχι. Η  υιοθέτηση ενός πράσινου τρόπου ζωής, φιλικού προς το περιβάλλον, η εκμετάλλευση της πράσινης ενέργειας, η αποφυγή αλόγιστης σπατάλης ενέργειας, η διατροφή που σέβεται το περιβάλλον, η φυτοκομία που μπορεί να αξιοποιηθεί από τη μέλισσα και να γίνει αποδεκτή από τον άνθρωπο, είναι μερικά από κάποιες επιλογές που μπορούμε να κάνουμε ώστε να γίνει η ζωή μας καλύτερη. Ο καθένας βέβαια θα σκεφτεί το βολικό “εγώ θα σώσω τον κόσμο”, όμως αυτή είναι η βάση στην οποία ο καθένας πρέπει να σταθεί, να σκεφτεί και να πράξει ώστε να ξεπεράσει αυτή την θέση. Μια θέση που δεν πρέπει να αφήσουμε αμαχητί. Βέβαια εκεί που βρίσκεται οποιαδήποτε ιδέα, εγκυμονεί το κέρδος, οπότε οι επιλογές θα πρέπει να είναι καλά μελετημένες.

Ο άνθρωπος εμφανίστηκε πρόσφατα σε σχέση με την ζωή στον πλανήτη, και σε απειροελάχιστο χρόνο δρα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να κινδυνεύει η ζωή εξαιτίας του. Σε λίγα χρόνια το 50% των ειδών του πλανήτη θα χαθούν οριστικά.

Ακόμα και στις πόλεις υπάρχουν μέλισσες. Έχω δει σε πολλά πάρκα μέλισσες την άνοιξη να μαζεύουν γύρη από λουλούδια. Είναι γύρω μας και είναι για εμάς. Ας φυτέψουμε όλοι κάποιο λουλούδι φιλικό προς τις μέλισσες στο μπαλκόνι μας, αν ζούμε στις πόλεις. Αν βρισκόμαστε στην επαρχία ας σκεφτούμε την επόμενη φορά που θα κάνουμε χρήση κάποιου φυτοφάρμακου. Ας σκεφτούμε και ας πράξουμε. Για να μην βρεθούμε στην άβολη θέση (που θα γίνει σύντομα, σε αυτή την γενιά) να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο. Ας αποκτήσουμε μελισσοκομική συνείδηση.

Advertisements

Η αλλαγή του κλίματος επηρεάζει την επικονίαση των φυτών.

beeee

Η παγκόσμια αλλαγή του κλίματος κάνει τις μέλισσες να ενδιαφέρονται περισσότερο για την αναπαραγωγή απ’ ότι για την επικονίαση των λουλουδιών. Όπως ξέρουμε όλοι η μέλισσα είναι ο συγχρονιστής του βιολογικού κύκλου των άνθεων. Εκείνες είναι που κατά ένα μεγάλο ποσοστό (μεγαλύτερο του 70%) ευθύνονται για την αναπαραγωγή των φυτών, όντας οι κύριοι επικονιαστές. Αναλόγως των μετεωρολογικών συνθηκών τα λουλούδια ανθίζουν υπό συνθήκες ώστε να είναι έτοιμα για αναπαραγωγή μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους. Σε αυτό το σημείο είναι που έρχονται οι μέλισσες και ρυθμίζουν αυτή την διαδικασία με την ανάμειξή τους στην συλλογή της γύρης από τα γυρεοδοτικά φυτά. Με την κλιματική αλλαγή ο συγχρονισμός αυτός μεταβάλλεται και οι κηφήνες αποσπούν τον προσανατολισμό από τις θηλυκές εργάτριες στην συλλογή της γύρης.

Ορισμένα λουλούδια ανθίζουν αμέσως μετά τον χειμώνα , όταν τότε εμφανίζονται και οι μέλισσες μετά την διαχείμαση Η άνοιξη πλέον είναι θερμότερη με τα λουλούδια και τις μέλισσες να εμφανίζονται νωρίτερα χωρίς να συμπίπτουν οι μεν με τα δέ.  Με την άνθιση της επόμενης χρονιάς τα λουλούδια, οι μέλισσες εμφανίζονται να είναι περισσότερο απασχολημένες για αναπαραγωγή, βάζοντας τα μελίσσια στις αναπαραγωγικές διαδικασίες παρά για την συλλογή της γύρης. Σύμφωνα με το πανεπιστήμια East Anglia (UEA) τα ευρήματα θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές συνέπειες για την παραγωγικότητα των καλλιεργειών. Η έρευνα είναι το πρώτο σαφές παράδειγμα των δυνατοτήτων που παρουσιάζονται για την αλλαγή του κλίματος αυτή, η οποία διαταράσσει τις συν-εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών, φέροντας την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου σε χάραξη νέας στρατηγικής για την μέλισσα και την επικονίαση.

Ο επικεφαλής της έρευνας Anthony Davy από το τμήμα των βιολογικών επιστημών του πανεπιστημίου, δήλωσε ότι υπό κανονικές συνθήκες οι αρσενικές μέλισσες έχουν εξαπατηθεί λόγω της μεταβολής του κλίματος μελετώντας την επικονίαση της ορχιδέας, και κατέληξε ότι αυτό οφείλεται στην θερμότερη κλιματική αλλαγή. Δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η θέρμανση της ατμόσφαιρας κατά 2 οC κάνει τους κηφήνες να βγουν γρηγορότερα από την κυψέλη αναφερόμενος στην εποχή του χρόνου που κανονικά θα έπρεπε να εκκολαφθούν και οι αποικίες είναι λιγότερο συγχρονισμένες με την άνθιση της ορχιδέας. Αυτό σημαίνει ότι οι κηφήνες αποδιοργανώνουν την αποικία ετοιμάζοντας το μελίσσι για αναπαραγωγή αντί του να συλλέγεται γύρη όπως κανονικά θα έπρεπε εκείνη την εποχή. Αυτό σημαίνει ότι η συν-εξέλιξη των ειδών, όπως των άνθεων και των μελισσών  καταρρέει , εκπέμποντας στην ουσία διαφορετικά εποχικά συνθήματα, ή συνθήματα με διαφορετικούς ρυθμούς.

Οι ερευνητές μελέτησαν τις ιστορικές τάσεις για την αναπαραγωγή των φυτών που υπάρχουν σε αρχεία από το 1948. Μουσιακά δείγματα αναλύθηκαν για την “μοναχική μέλισσα” και συγκρίθηκαν με τα αρχεία της άνθισης της πρώιμης ορχιδέας και τα αρχεία του κλίματος των ανθοφοριών. Οι θηλυκές μέλισσες (αναφερόμενοι στις solitary bees) εμφανίζονται λιγότερο στις κορυφές των άνθεων απ’ ότι οι αρσενικές. Η συγκεκριμένη μελέτη δείχνει ότι οι αρσενικές μέλισσες πετούν περίπου εννέα ημέρες νωρίτερα απ’ την κανονική περίοδο για κάθε αύξηση ενός βαθμού Κελσίου στην θερμοκρασία του κλίματος νωρίς την άνοιξη.

Ο ερευνητής Karen Robbirt δήλωσε ότι οι ορχιδέες έχουν εξελιχθεί ώστε να είναι διαθέσιμες για αναπαραγωγή την ίδια χρονική περίοδο που εμφανίζονται οι “μοναχικές μέλισσες” (solitary bees) νωρίς την άνοιξη, καθιστώντας δυνατή την επικονίαση. <<Έχει αποδειχθεί ότι οι επικονιαστές και τα φυτά έχουν δείξει διαφορετική συμπεριφορά στην κλιματική αλλαγή, και η αύξηση της θερμοκρασίας θα διευρύνει το χρονοδιάγραμμα μεταξύ της “μοναχικής μέλισσας” και των λουλουδιών>>, δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η Γραμματέας Περιβάλλοντος Elizabeth Truss  εγκαινίασε την έναρξη της κυβερνητικής στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου για την επικονίαση νωρίτερα έχοντας ως στόχο την αντιστροφή της κατάστασης αυτής επενδύοντας 430 εκατομμύρια λίρες σε αυτόν το σκοπό. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει περισσότερα κονδύλια για την αντιμετώπιση του φαινομένου ξεκινώντας εκτενείς έρευνες σχετικά με αυτό , όπως επίσης και την δημιουργία μιας  ιστοσελίδας όπου συγκεντρώνει πληροφορίες για το φαινόμενο αυτό σε κάθε τόπο.

 

Αναμετάδοση από http://www.westernmorningnews.co.uk/

(Για τον βιολογικό κύκλο της solitary bee θα επανέλθουμε με άρθρο.)