Το φαρμακείο της φύσης

Εντάξτε τα βότανα και τα μυρωδικά, σε δροσερή ή ξηρή μορφή, στην καθημερινή σας διατροφή, ως αφέψημα ή στη μαγειρική σας. Εξασφαλίζουν την ομαλή πέψη, την εύρυθμη λειτουργία του εντέρου και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού. Δροσίστε την αναπνοή σας μασώντας λίγα φύλλα μέντας, δυόσμου ή βασιλικού μετά από κάθε γεύμα.
Σε κήπο ή σε γλάστρες, μπορούμε εύκολα, να καλλιεργήσουμε το δικό μας “φαρμακείο“. Αρωματικά βότανα, με θεραπευτικές ιδιότητες. Μπορούμε να διαλέξουμε ποιά βότανα θέλουμε να φυτέψουμε, διαλέγοντας από την λίστα με τις θεραπευτικές ιδιότητες που έχει το καθένα. Ενδεικτικά, έχουμε τα:
1. ΠΑΝΣΕΣ (για έκζεμα)
Καλλιεργήστε τον. Ο πανσές είναι ένα όμορφο λουλούδι με έντονα χρώματα. Μπορείτε, λοιπόν, να τον τοποθετήσετε στο παράθυρο της κουζίνας ή να τον φυτέψετε σε κρεμαστή γλάστρα. Η περίοδος σποράς του διαρκεί από το φθινόπωρο μέχρι τα τέλη της άνοιξης. Τοποθετήστε τον σε σημείο με ήλιο και μη φυτεύετε τον ένα σπόρο πολύ κοντά στον άλλον. Φυτεύοντας διαδοχικά, μπορείτε να πετύχετε ανθοφορία σχεδόν όλο τον χρόνο.
Χρησιμοποιήστε τον Χάρη στις σαπωνίνες που περιέχει, καταπραΰνει την ερεθισμένη επιδερμίδα και τροφοδοτεί τον οργανισμό με θρεπτικά συστατικά. Φτιάξτε, λοιπόν, μια ανακουφιστική κρέμα. Ρίξτε 1 χούφτα από τα πέταλα του φυτού σε ένα κατσαρολάκι με 1 φλιτζάνι βραστό νερό και ανακατέψτε. Παράλληλα, λιώστε αργά σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία 50 ml κερί μέλισσας μαζί με 50 ml ελαιόλαδο. Ενώστε τα μείγματα ανακατεύοντας, μέχρι να δημιουργηθεί μια παχύρρευστη πάστα. Χρησιμοποιήστε την κρέμα δύο φορές τη ημέρα. Διατηρείται στο ψυγείο για ένα χρόνο
.
2. ΚΑΛΕΝΤΟΥΛΑ (για εξάνθημα και κάψιμο)
Καλλιεργήστε την καλέντουλα. Χρειάζεται μια ηλιόλουστη γωνιά στον κήπο για να μεγαλώσει. Μπορείτε, όμως, να τη φυτέψετε και σε γλάστρες στη βεράντα σας.
Η εποχή σποράς της είναι από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, ενώ δίνει άνθη από την άνοιξη έως και το φθινόπωρο, ανάλογα με την ποικιλία. Αν έχετε κήπο, ρίξτε τους σπόρους ανάμεσα στα λαχανικά σας, αφού με την παρουσία της η καλέντουλα απομακρύνει πολλά έντομα.
Χρησιμοποιήστε την Κόψτε μια χούφτα πέταλα από την καλέντουλα και χτυπήστε τα στο μπλέντερ μαζί με 100 ml (ή 5 κουταλιές) τζελ από αλόη. Αν θέλετε, προσθέστε 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας. Ρίξτε το μείγμα σε μια παγοθήκη και βάλτε τη στην κατάψυξη. Χρησιμοποιήστε τα παγάκια σε περίπτωση καψίματος ή όταν το δέρμα σας είναι ξηρό και σας προκαλεί φαγούρα, τρίβοντάς τα πάνω στην προβληματική περιοχή τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα.
 3. ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ (για έρπη)
Καλλιεργήστε το Το μελισσόχορτο είναι ένα από τα φυτά που μεγαλώνουν χωρίς ιδιαίτερη φροντίδα. Ρίξτε λίγους σπόρους σε μια γλάστρα ή στο χώμα του κήπου σας και σύντομα θα το δείτε να φυτρώνει και να εξαπλώνεται. Η σπορά γίνεται Αύγουστο με Σεπτέμβριο (με το φυτό να ανθίζει την άνοιξη) ή Μάρτιο με Απρίλιο (με το φυτό να ανθίζει το καλοκαίρι). Βεβαιωθείτε ότι το έχετε τοποθετήσει σε ηλιόλουστη θέση.
Χρησιμοποιήστε το Εκμεταλλευτείτε την αντιιική ιδιότητα του μελισσόχορτου για να καταπολεμήσετε τον επιχείλιο έρπη. Κόψτε περίπου 50 γρ. από τα φύλλα του μελισσόχορτου, ζεστάνετέ τα μαζί με 100 ml ελαιόλαδο σε χαμηλή φωτιά για περίπου 1 ώρα και σουρώστε το μείγμα. Στη συνέχεια, προσθέστε 1 κουταλιά κερί μέλισσας (θα το βρείτε σε καταστήματα με προϊόντα υγιεινής διατροφής), 1 κουταλιά μέλι και 4-5 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree και συνεχίστε να το ζεσταίνετε σε πολύ χαμηλή φωτιά, μέχρι να λιώσουν όλα τα υλικά και να δημιουργηθεί ένα παχύρρευστο μείγμα σαν πάστα. Χρησιμοποιήστε το 4-5 φορές την ημέρα. Η κρέμα διατηρείται στο ψυγείο για ένα χρόνο.
4. ΜΑΡΑΘΟΣ (για φούσκωμα)
Καλλιεργήστε τον Ρίξτε 4-5 σποράκια σε μια βαθιά γλάστρα (γιατί έχει πολλές ρίζες). Ο μάραθος έχει ανάγκη τη ζέστη για να αναπτυχθεί. Οι χειμερινές θερμοκρασίες είναι πιθανό να επιβραδύνουν την ανάπτυξή του, ενώ ο παγετός μπορεί να τον καταστρέψει. Η σπορά του ξεκινάει τον Ιούλιο και διαρκεί μέχρι τον Σεπτέμβριο. Μην ξεχνάτε να τον ποτίζετε συχνά.
Χρησιμοποιήστε τον Φτιάξτε ένα ρόφημα με μάραθο ρίχνοντας σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό 2 κουταλιές ψιλοκομμένο μάραθο. Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, χρησιμοποιήστε σπόρους μάραθου, αφού πρώτα τους χτυπήσετε στο γουδί. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι σπόροι του έχουν την ιδιότητα να ηρεμούν τους σπασμούς του λεπτού εντέρου. Πιείτε 2-3 φλιτζάνια την ημέρα.
5. ΜΑΡΟΥΛΙ (για αϋπνία)
Καλλιεργήστε το στο χώμα ή σε βαθιές γλάστρες στο μπαλκόνι σας και σε χώμα πλούσιο σε οργανική ουσία. Μπορείτε να σπείρετε σπόρους από νωρίς την άνοιξη. Χρησιμοποιήστε καλοχωνεμένη κοπριά ή κάποιο λίπασμα πλούσιο σε οργανική ουσία. Το καλοκαίρι θα σας «ξεβλαστώσει» γρήγορα, γι’ αυτό κόψτε το όσο είναι ακόμα τρυφερό.
Χρησιμοποιήστε το: φτιάξτε μια σούπα με πατάτα και πράσο και στη συνέχεια προσθέστε δύο χούφτες ψιλοκομμένο μαρούλι. Περάστε όλα τα υλικά από το μπλέντερ και απολαύστε τη σούπα σαν ελαφρύ βραδινό. Η κατασταλτική δράση που θεωρείται ότι έχει το μαρούλι θα ηρεμήσει το νευρικό σας σύστημα και θα σας βοηθήσει να κοιμηθείτε ευκολότερα.
6. ΔΥΟΣΜΟΣ (Ανακουφίζει από τη δυσπεψία, αναζωογονεί τους κουρασμένους μυς.)
Η μέντα αναπτύσσονται γρήγορα. Φυτέψτε τη σε γλάστρα και μην αφήσετε το χώμα να στεγνώσει. Μαζεύετε πάντα τα νεαρά φύλλα.
Χρησιμοποιήστε το ως
– παυσίπονο για το στομάχι
Έχει τονωτικές, διεγερτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες και λειτουργεί κατά της δυσπεψίας, των νευρικών διαταραχών και των ταχυκαρδιών. Καταπραΰνει τους πόνους στο στομάχι και τη χοληδόχο κύστη.
Εμποτίστε πέντε φύλλα για δέκα λεπτά σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό. Στραγγίξτε το και πίνετε μετά από κάθε γεύμα.
– λάδι για μασάζ για τους πονεμένους μυς
7. ΘΥΜΑΡΙ (Ανακουφίζει από το βήχα.)
Φύτεψε φιντανάκια σε ένα ηλιόλουστο σημείο και αφήστε το λίπασμα σχεδόν να στεγνώσει ανάμεσα στα ποτίσματα. Μπορείτε να μαζεύετε τα φύλλα ή τα βλαστάρια οποιαδήποτε στιγμή. Αν, όμως, θέλετε να τον αποξηράνετε, περιμένετε μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού, πριν ανθίσει.
Χρησιμοποιήστε το ως
– μείγμα για το βήχα
Εμποτίστε 2 κουταλιές της σούπας φρέσκα βλαστάρια για δέκα λεπτά σε ένα φλιτζάνι νερό που μόλις βράσατε. Στραγγίξτε και πιείτε.

8. ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ (Χαρίζει υγιή μαλλιά, απαλύνει τον πονόλαιμο, ανακουφίζει από το πρήξιμο.) Η φασκομηλιά δε χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα. Απλώς χρειάζεται συχνό κλάδεμα για να δημιουργούνται νέα βλαστάρια και να μην ψηλώσει πολύ. Είναι καλύτερα να χρησιμοποιείτε φρέσκα φύλλα, αλλά μπορείτε να τα βάλετε σε σακουλάκια στην κατάψυξη.
Χρησιμοποιήστε το
– για να αποκαταστήσετε το χρώμα των σκούρων μαλλιών
Ξεπλύντε τα μαλλιά σας στο τέλος με τσάι φασκόμηλου, φτιαγμένο με 2 κουταλιές της σούπας φρέσκα φύλλα εμποτισμένα σε μισό λίτρο βραστό νερό για 10 λεπτά.- για γαργάρες για τον πονόλαιμοΠεριχύστε 2 κουταλιές της σούπας φρέσκα φύλλα με βραστό νερό. Προσθέσθε μέλι και αφήστε το να κρυώσει λίγο. Έπειτα, κάντε γαργάρες. Αν θέλετε μπορείτε να το καταπιείτε.
– για κατάπλασμα στα στραμπουλήγματα
Λιώστε μια χούφτα φύλλα με έναν μικρό πλάστη. Βάλτε τα σε ένα κατσαρολάκι, ρίξτε μηλόξυδο και σιγοβράστε τα μέχρι να μαλακώσουν. Στύψτε απαλά τα φύλλα, τυλίξτε τα σε ένα κομμάτι ύφασμα και βάλτε στην πονεμένη περιοχή όσο είναι ακόμα ζεστά.

9. ΑΛΟΗ ΒΕΡΑ (Ανακουφίζει από τα τσιμπήματα εντόμων και τα εγκαύματα (ηλιακά και μη).)
Είναι εύκολη να καλλιεργηθεί από τους αρχάριους καθώς δε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Βάλτε αλόη βέρα σε μια γλάστρα σε εξωτερικό χώρο, μακριά από το ηλιακό φως. Αφήστε το χώμα να στεγνώσει πριν ποτίσετε και μαζεύετε τα χαμηλά φύλλα.
Χρησιμοποιήστε τη
– πάνω στο καμένο δέρμα
Κόψτε πρώτα ένα φύλλο κατά μήκος, χωρίστε το σε κομμάτια των 5 εκ., τυλίξτε το καθένα σε διάφανη μεμβράνη και βάλτε τα στην κατάψυξη. Όταν τα χρειαστείτε, ξετυλίξτε ένα κομμάτι και τρίψτε απαλά την πλευρά με τη γέλη πάνω στο δέρμα. Τα κομμάτια αντέχουν μέχρι και εννέα μήνες.

10. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ (Αποκαθιστά τη συγκέντρωση.) Ο βασιλικός χρειάζεται πολλή ζέστη. Βάλτε έτοιμο το φυτό (τα φιντανάκια είναι δύσκολα) σε ένα ηλιόλουστο σημείο και φροντίστε να το ποτίζετε τακτικά ώστε να είναι πάντα υγρό το χώμα. Προσθέστε μικρή ποσότητα λιπάσματος κάθε μήνα για να το διατηρείτε σε καλή κατάσταση. Μαζεύετε τα εξωτερικά φύλλα, που μπορείτε να βάλετε και στην κατάψυξη για αργότερα.
Χρησιμοποιήστε το
– ως ενισχυτικό συγκέντρωσης
Κόψτε ένα φυλλαράκι, τρίψτε το ανάμεσα στα δάχτυλά σας και εισπνεύστε το άρωμά του.

11. Μαϊντανός ή πετροσέλινο: Διετές φυτό. Καλλιεργείται σε εύκρατες χώρες και χρησιμοποιείται κυρίως στη μαγειρική και σε σαλάτες. Γνωστό από την αρχαιότητα ως αρωματικό βότανο αλλά και ως φάρμακο σε διάφορες παθήσεις. Είναι πλούσιος σε βιταμίνη C .

 


12. Σέλινο: Διετές φυτό, της ίδιας οικογένειας με το μαϊντανό. Χρησιμοποιείται απο την αρχαιότητα στη μαγειρική αλλά και ως φάρμακο, από τους Έλληνες, τους Ρωμαίους και τους Κινέζους. Το σέλινο είναι ορεκτικό, χωνευτικό και τονωτικό. Χρησιμοποιείται κατά των παθήσεων των νεφρών, της ουροδόχου κύστης και των αρθριτικών. Περιέχει σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο, βιταμίνη C, B1, B2 και Κ.

 


13. Άνηθος: Αρωματικό φυτό πλούσιο σε θεραπευτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται ως ορεκτικό και τονωτικό. Είναι διουρητικός και βοηθάει στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας. Βοηθάει επίσης στην υδροπικία και είναι κατά της ανεμοβλογιάς και της ιλαράς. Οι σπόροι του άνηθου καταπολεμούν τα κοιλιακά αέρια και τους κολικούς στα μικρά παιδιά.

 


14. Μέντα: Αρωματικό ετήσιο φυτό που το συναντάμε σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχει η μέντα η πιπερώδης και η πουλέγιος ή αλλιώς φλισκούνι. Φυτό με με ευχάριστη γεύση και πολλές θεραπευτικές ιδιότητες. Ως αφέψημα είναι ιδιαίτερα χωνευτική, αφού τονώνει την παραγωγή χολής και τη λειτουργία του συκωτιού. Καταπολεμά το κρυολόγημα και το βήχα, έχει αντισπασμωδικές ιδιότητες, αντιεμετικές και αντισηπτικές, όπως ο δυόσμος και βοηθάει στις δερματικές παθήσεις. Λειτουργεί κατά των συμπτωμάτων της κολίτιδας και του κολικού. Το φλισκούνι συνιστάται κατά του εμετού και ρυθμίζει την έμμηνο ρύση.

15. Δενδρολίβανο: Γνωστός από την αρχαιότητα αειθαλής θάμνος, μεσογειακής καταγωγής. Οι τρυφεροί βλαστοί και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται ως αρωματικό στη μαγειρική, κυρίως στα ψητά και ιδιαιτέρως στο αρνί και το κατσίκι. Στη ζαχαροπλαστική χρησιμοποιείται στη παρασκευή γλυκών του κουταλιού. Στη φαρμακευτική, από το δενδρολίβανο παρασκευάζεται φάρμακο για τους ρευματισμούς, το βήχα και τους ερεθισμούς του στόματος.
Το μυστικό
Οι συνταγές απευθύνονται σε υγιή άτομα που δεν ταλαιπωρούνται από κάποιες παθήσεις. Αν είστε έγκυος, συμβουλευτείτε τον γυναικολόγο σας πριν δοκιμάσετε κάποια βότανα, όπως η αλόη βέρα και το φασκόμηλο.

Advertisements

Βάλτε τα σύκα Κύμης στο τραπέζι σας.

Τα σύκα Κύμης.Εικόνα από iliostalakton.gr

Τα σύκα Κύμης.Εικόνα από iliostalakton.gr

Ένα ξεχωριστό άρθρο θα σας παρουσιάσουμε σήμερα. Αφορμή γι’ αυτό το άρθρο είναι ένα τραπέζι στο οποίο ήμουν καλεσμένος. Από το τραπέζι δεν έλειπε το άφθονο καλό κρασί, η φιλική παρέα, η ζεστή διάθεση και οι νόστιμοι μεζέδες. Όμως δεν θα σταθώ στο πόσο ωραία περάσαμε εκείνο το βράδυ. Θα σταθώ σε ένα νοστιμότατο φαγητό μαγειρεμένο από τα χέρια της οικοδέσποινας. Το φαγητό αυτό περιείχε μέσα σύκα Κύμης και έδινε στο ψητό κρέας, με πατάτες , πιπεριές και σεληνόριζα, μια μοναδική γεύση και ένα μοναδικό φρουτώδες άρωμα.

Η αλήθεια είναι ότι όταν βγήκε το φαγητό μια γλυκιά μυρωδιά αναδύθηκε από την ξυλόσομπα, θαρρείς ότι γέμισε το σπίτι με μοναδικά αρώματα της ανατολής. Αν κοιτούσες προσεκτικά το ταψί θα διέκρινες, πέρα από το κρέας και τις πατάτες, το πράσο, τις πιπεριές, τα καρότα, την σεληνόριζα, τον ψιλοκομμένο μαϊντανό και κάτι άγνωστο που δεν πήγαινε ο νους σου τί μπορεί να ήταν. Η διαλογή στα πιάτα έγινε και ο καθένας πήρε ό,τι έπιασε η κουτάλα με μπόλικο ζουμάκι. Μπροστά μου είχα έναν μοναδικό μεζέ, ότι πρέπει για να ικανοποιήσει την πείνα μου εκείνη την στιγμή. Είχα και δυο κομμάτια που δεν διέκρινα τι ήταν και μου πήρε κάποια δευτερόλεπτα να καταλάβω. Η οικοδέσποινα, ως γνήσια κουμιώτισα νοικοκυρά μου είπε ότι είναι σύκο από την Κύμη και με προέτρεψε να δοκιμάσω.

Αυτό που ακολούθησε δεν θα σας το περιγράψω. Όμως θα σας πω ότι δεν έχω φάει νοστιμότερη συνταγή για ψητό κρέας στον φούρνο. Η μοναδική γλυκιά γεύση του , σε συνδυασμό  με το ψήσιμο στον ξυλόφουρνο που έδενε τις γεύσεις στην αργή φωτιά έκανε ένα έδεσμα εξαιρετικής απόλαυσης για τον ουρανίσκο μας. Εκείνο το βράδυ λοιπόν θέλησα να μάθω όσα περισσότερα μπορούσα για τα σύκα Κύμης και τα οποία σας τα παραθέτω.

Τα σύκα Κύμης είναι ένα ΠΟΠ προϊόν. Έχουν χαρακτηριστεί ως προϊόν για τον ξεχωριστό τρόπο παραγωγής τους και για τους ξεχωριστούς καρπούς που κάνουν οι συκεώνες στην ευρύτερη περιοχή της Κύμης. Τα σύκα Κύμης  έρχονται από τριάντα χωριά της ευρύτερη περιοχής του δήμου Κύμης – Αλιβερίου και έχουν διαφοροποίηση με τα άλλα ξερά σύκα αφενός για τον τρόπο παρασκευής τους, αφετέρου για το ότι έχουν διαφορετική σύσταση ως καρπός , ύστερα από αναλύσεις. Τα σύκα Κύμης μαζεύονται από τα δέντρα και δεν περιμένουν οι παραγωγοί να πέσουν κάτω. Βρίσκονται σε ώριμη κατάσταση με πράσινο φλούδι και δεν μαζεύεται η “χαμάδα” από το έδαφος. Η περίοδος της παραγωγής τους ξεκινά τον Αύγουστο και τελειώνει τον Σεπτέμβριο με τους συκοπαραγωγούς να απογειώνουν την τέχνη τους στην παρασκευή αυτού του ξεχωριστού εδέσματος. Είναι πηγή ενέργειας και έχουν περισσότερα σάκχαρα από οποιοδήποτε άλλο σύκο. Είναι πιο λεπτόφλουδα και απεντομωμένα σε αντίθεση με τις “τσαπέλες”, το ολόκληρο ξερό σύκο που συναντάμε συνήθως στο εμπόριο. Όπως μαζεύονται, έτσι πλένονται και καθαρίζεται το κοτσάνι τους από το σύκο γιατί όταν θα αποξηραθούν τότε θα μοιάζει λες και έχει ένα ξύλο στην κορυφή του που δεν τρώγεται. Με αυτόν τον τρόπο το σύκο κρατάει τα υγρά του καθώς αν αφήσουν το κοτσάνι τότε αυτό θα απορροφήσει μέρος των υγρών του σύκου. Άλλωστε η εφεστία, ένα βλαβερό έντομο που προσβάλει τα σύκα , εναποθέτει τα αυγά του στο κοτσάνι, και τα σύκα, πριν την απεντόμωση έχουν απαλαχθεί από αυτό.

Ακολουθεί η θείωση, το πρώτο στάδιο της απεντόμωσης , διαδικασία κατά την οποία το φλούδι του σύκου μετατρέπεται σε λευκό.Κατόπιν τα σύκα σχίζονται στην μέση χωρίς να αποχωριστούν τα δύο κομμάτια. Μένουν ενωμένα στο πίσω μέρος τους. Και μετά λιάζονται στο ευήλιο και γεμάτο ανέμους αυγουστιάτικο περιβάλλον της Κύμης. Συνήθως στις ταράτσες και τις αυλές πάνω στα τελάρα, όπως λέγονται ή “λιασταριές”. Ο χρόνος αποξήρανσης κρατάει από τρεις εώς πέντε ημέρες. Κατόπιν τούτου γίνεται διαλογή των σύκων και ξεχωρίζονται τα σκάρτα. Έπειτα ενώνονται τα σύκα ανά δύο σε ισομεγέθη τμήματα και μετά θερμίζονται σε βραστό νερό για λίγα λεπτά της ώρας, σαν δεύτερο στάδιο φυσικής απεντώμωσης. Ακολουθεί δεύτερη διαλογή και συσκευάζεται σε δίσκους.

Το στάδιο αποξήρανσης του σύκου Κύμης. Εικόνα από neraidodimiourgies37.blogspot.com

Το στάδιο αποξήρανσης του σύκου Κύμης. Εικόνα από neraidodimiourgies37.blogspot.com

Αν έρθει κανείς στην Κύμη τέλος Αυγούστου και μπει στο σπίτι ενός συκεοπαραγωγού, τότε, αντί για σαλόνι, θα δει ένα εργαστήριο, κατά το οποίο φυλάσσει τα σύκα του μέσα στο σπίτι του. Παραδοσιακά δηλαδή, όπως το έμαθαν οι παπούδες τους. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύουν το σύκο από έντομα και κάθε είδους καταστροφή. Θα δουν τον κόπο τους απλωμένο πάνω στα κρεβάτια τους, λίγο πριν το συσκευαστήριο. Θα δει παππούδες να σου προσφέρουν ένα για καλωσόρισμα και θα σου βάλουν λίγα για το σπίτι πριν φύγεις. Υπάρχουν και τα μαύρα σύκα, τα οποία είναι οι λεγόμενες “μουστάρδες”, τα πολύ ώριμα , και τα οποία δεν θειαφίζονται , με ακόμα γλυκύτερη γεύση και φρουτώδη αρώματα. Τα τελευταία, παρατήρησα, έχουν και διαφορά τιμής με τα λευκά, καθώς η παραγωγή τους είναι μικρότερη.

Ένα άλλο που μου έκανε εντύπωση ήταν ότι δεν είδα οργανωμένους συκεώνες στην Κύμη. Απ’ ότι έμαθα υπάρχουν, αλλά είναι λίγοι. Κυρίως οι συκοπαραγωγοί έχουν λίγες συκιές διάσπαρτες στα χωράφια τους από τις οποίες βγάζουν όλη τους την παραγωγή. Αντιθέτως βρήκα πολλές ελιές στα χωράφια , κάτι που μου έκανε τρομερή εντύπωση. Αντί να έχουν συκεώνες δηλαδή , έχουν ελιές. Η παραγωγή , ετησίως , φτάνει τους 160 τόνους ετησίως και έχει εξαγωγικό χαρακτήρα. Μου είπαν ότι αν δοκιμάσεις οποιοδήποτε άλλο ξερό σύκο και το σύκο της Κύμης , θα καταλάβεις διαφορά στα αρώματα και στο “δάγκωμα” εξαιτίας του λεπτού του φλουδιού. Η λιανική τιμή του σύκου Κύμης ξεκινάει από 8 εώς 13 ευρώ το κιλό, αναλόγως την περιοχή, το σύκο  και το κατάστημα. Είναι μια πολύ καλή επένδυση για τους νέους αγρότες και πολλές οικογένειες έχουν το σύκο σαν συμπληρωματικό εισόδημα, αφήνοντας περιθώριο για επενδύσεις πάνω σε αυτό το προϊόν.

Η “τσαπέλα”, το άσχιστο σύκο που δεν ακολουθεί την διαδικασία παραγωγής του σύκου Κύμης, και συλλέγεται από το έδαφος έχει διαφορετικό τρόπο παρασκευής και διαφορετικές προδιαγραφές. Είναι οικονομικότερο προϊόν και δεν το παράγει η Κύμη. Έχουν βγει και υποπροϊόντα σύκου όπως η συκόπαστα Κύμης και  το πετιμέζι από σύκο Κύμης και διάφορα άλλα. Οι παλιοί μελισσοκόμοι αφήνουν το “πόσικο” σύκο, το σύκο που δεν προορίζεται για πώληση δηλαδή, για να φτιάξουν σιρόπι για τα μελίσσια βράζοντάς το, κάτι που συμπίπτει με την φθινοπωρινή ανάγκη των μελισσιών για ανάπτυξη και συνοδεύεται με την γύρη της ακονιζιάς που υπάρχει άφθονη στην περιοχή.

Η βραδιά έκλεισε. Το φαγητό ήταν υπέροχο. Έφυγα από το τραπέζι με μία σκέψη. Εύχομαι αυτό το εξαιρετικό προϊόν να συνεχίσει την ανοδική πορεία του, κάτι που έχει ανάγκη ο τόπος της Κύμης. Εύχομαι στο μέλλον να οργανωθεί περισσότερο η τοπική κοινωνία και να καταλάβει τον θησαυρό που έχουν στα χέρια τους. Το σύκο Κύμης είναι, κατά πολύ, η καλύτερη ποιότητα ξερού σύκου στον κόσμο. Και αυτό είναι κάτι που δεν χωράει αμφισβήτηση.

 

Σπαράγγι.Μεζές ή φάρμακο, κατευθείαν από την μάνα γη.

Το πράσινο σπαράγγι. Εικόνα από buonapappa.net.

Το πράσινο σπαράγγι. Εικόνα από buonapappa.net.

Το σημερινό άρθρο μας είναι αφιερωμένο στο σπαράγγι και την καλλιέργειά του. Έναν καρπό της μάνας γης γνωστό από την αρχαία Αίγυπτο , καθώς έχουν βρεθεί τοιχογραφίες που το απεικονίζουν 5000 χρόνια πριν. Οι αρχαιολόγοι δεν ξεκαθαρίζουν αν το καλλιεργούσαν ή αν ήταν αυτοφυές , ενώ καλλιεργούνταν 2000 χρόνια πριν στην Μικρά Ασία που χρησιμοποιούνταν για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Στην Ελλάδα εμφανίστηκε ως αυτοφυές φυτό, σε ημιορεινές , υγρές περιοχές και αργότερα ξεκίνησε η καλλιέργειά του εξαιτίας των ιδιοτήτων του.

Το σπαράγγι (Asparagus Officinalis ή Ασπάραγος ο φαρμακευτικός) ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα κρεμμύδια, τα πράσα και το σκόρδο. Υπάρχουν τρία είδη καλλιεργήσιμου σπαραγγιού: Το λευκό, το πράσινο και το μωβ. Στα πράσινα σπαράγγια το χρώμα τους οφείλεται στην χλωροφύλη και την σύνθεσή της με τον ήλιο. Τα λευκά σπαράγγια σκεπάζονται με το χώμα για να διατηρήσουν το λευκό τους χρώμα. Τα μωβ σπαράγγια οφείλουν το χρώμα τους στις λίγες ώρες έκθεσής τους στον ήλιο. Τα πράσινα σπαράγγια, που είναι και τα πιο γνωστά στην χώρα μας, έχουν ελαφριά γλυκιά γεύση και είναι τραγανά, ενώ τα άσπρα, άγνωστα ως επί το πλείστον σε μας, έχουν έντονη φρουτώδη γεύση.

Το σπαράγγι ως τρόφιμο είναι εξαιρετική πηγή πολύτιμων ιδιοτήτων. Έχει διαιτητικές και διουρητικές ιδιότητες. Η σύνθεσή τους ποικίλει ανάλογα με το στάδιο συγκομιδής του και αποτελείται από  νερό, μη αζωτούχες ενώσειw,πρωτεϊνες, ίνες, λίπη και τέφρα. Είναι πηγή ασβεστίου, βιταμινών Β1,Β2,Β7,Α,Ε,Κ, σιδήρου, φωσφόρου και βιταμίνης C που εμπεριέχονται κυρίως στον βλαστό του. Κατά το βράσιμό του χάνει το 27-40% των βιταμινών του. Επίσης περιέχουν σελήνιο, κάλιο, χαλκό, μαγγάνιο, μαγνήσιο και ψευδάργυρο. Έχει έντονη αντιφλεγμονώδη δράση εξαιτίας των φλαβονοειδών του.Επίσης, έχει βρεθεί ότι περιέχουν ικανοποιητική ποσότητα ινουλίνης, προβιοτικού, που βοηθά στην καλή κατάσταση του πεπτικού συστήματος, στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του ορθού και στην αύξηση της απορρόφησης θρεπτικών συστατικών.

Οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχει μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης χρόνιων προβλημάτων, όπως ο διαβήτης τύπου ΙΙ, τα καρδιαγγειακά και είναι μια γραμμή άμυνας ενάντια στον καρκίνο λόγω της μείωσης του οξειδωτικού στρες στον οργανισμό.Βοηθά στον μεταβολισμό των υδατανθράκων και τη ρύθμιση των επιπέδων της ομοκυστεΐνης για την πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Η περίοδος συγκομιδής του είναι από τα τέλη Μαρτίου ως τον Μάιο. Προτιμάται να καταναλώνονται κατ’ ευθείαν από την συγκομιδή τους και αν δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα διατηρούνται σε υγρή ψύξη, ίσως τυλιγμένα σε μια υγρή πετσέτα μέσα στο ψυγείο. Η γαστρονομία έχει να μας διδάξει διαφόρους τρόπους για την απογείωση της νοστιμιάς τους: Βραστά με προσθήκη ελαιολάδου και λεμονιού, με τυρί ή ομελέτα με αυγά που είναι και το πιο διαδεδομένο.

Το σπαράγγι είναι φυτό δίοικο, δηλαδή σε άλλα άνθη εμφανίζοντα τα θηλυκά και σε άλλα τα αρσενικά. Το ριζικό του σύστημα είναι πλούσιο και σαρκώδες και το υπέργειο τμήμα του ξεραίνεται στις χαμηλές θερμοκρασίες , ενώ επανέρχεται κατά την άνοδό της.  Η φυτεία ζει εώς 12 χρόνια και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχουν φτάσει τα 16. Η μέγιστη απόδοση επιτυχγάνεται από τον 3ο εώς τον 9ο χρόνο. Από τις μασχάλες του φυτού βγαίνουν τα λεγόμενα κλαδόφυλλα σε αραχνοειδείς διατάξεις και τα άνθη τα οποία είναι μικρά, πρασινοκίτρινα και έχουν 6 πέταλα. Ευδοκιμεί κυρίως σε περιοχές που έχουν χαμηλές θερμοκρασίες στο έτος για τρεις μήνες κατά τους οποίους το φυτό μπαίνει σε λανθάνον λίθαργο. Η άνοδος της θερμοκρασίας παίζει σημαντικό ρόλο στον χρόνο ανάπτυξης του φυτού την άνοιξη καθώς επηρεάζεται σημαντικά η ταχύτητα ανάπτυξης των βλαστών.

Το πράσινο σπαράγγι προτιμά τα πηλώδη , ιλυοπηλώδη ή ιλυώδη εδάφη ενώ το λευκό τα αμμώδη. Γενικά μπορούν να δώσουν μια καλή ποιότητα βλαστών σε όλα τα εδάφη αρκεί να είναι ηλιόλουστα, καλοστραγγισμένα, με PH 5-7 και με πολλές οργανικές ουσίες. Αν επιλέξετε η φυτεία σας να είναι μόνιμη καλό θα ήταν να προετοιμάσετε το έδαφος κατάλληλα , καθώς μετά το δεύτερο έτος οποιαδήποτε μεταβολή στο έδαφος είναι πρακτικά αδύνατη χωρίς την καταστροφή του ριζικού συστήματος του φυτού , λόγω πυκνότητας. Οι εργασίες πρέπει να γίνονται τουλάχιστον σε βάθος των 30 εκατοστών. Στο έδαφος πρέπει να προσθέσουμε μεγάλες ποσότητες αζώτου,φωσφόρου και καλίου.Θεωρείται απαραίτητη η προσθήκη 5-6 τόνων κοπριάς ή κόμποστ στο στρέμμα και ριζοπότισμα με εκχύλισμα κόμποστ. Επιπρόσθετα ψεκασμός στα φύλλα με υγρό εκχύλισμα φυκιών 2- 3 φορές στην περίοδο ανάπτυξης.

Καλλιέργεια σπαραγγιών. Εικόνα από το fytokomia.gr

Καλλιέργεια σπαραγγιών. Εικόνα από το fytokomia.gr

 

Τα σπαράγγια καλλιεργούνται με σπορά και μεταφύτευση. Ο βλαστός αργεί να βγει (θέλει περίπου 6 εβδομάδες) ενώ χρειάζεται συνεχώς πότισμα. Η πυκνότητα φύτευσης του βλαστού είναι στα 4 εκατοστά βάθος, 30 εκατοστά ανάμεσα στις γραμμές και 10 εκατοστά επί τις γραμμές. Προτιμούνται τα αρσενικά φυτά γιατί είναι παραγωγικότερα από τα θηλυκά, μια διαλογή που γίνεται στα σπορεία. Συνήθως όμως ξεκινάμε τη φυτεία αγοράζοντας πιστοποιημένα ριζώματα, (Εικ. 2) (περίπου 1300/στρ) ενός έτους, τα οποία εμβαπτίζουμε σε εκχύλισμα κόμποστ για 5 λεπτά πριν τη φύτευση για λόγους πρόληψης ασθενειών. Η περίοδος φύτευσης εκτείνεται από αρχές Μαρτίου έως τέλος Απριλίου. Σε περιοχές με όψιμους παγετούς πρέπει να καθυστερεί. Πριν το φύτεμα τοποθετούμε στο αυλάκι κατά το 1/3 καλοχωνεμένη κοπριά ή κομπόστ, τοποθετούμε τους βλαστούς με το μάτι προς τα πάνω και καλύπτουμε με κοπριά ξανά 6 εκατοστών και προσθέτουμε ασβεστόλιθο.Το Φθινόπωρο αρχίζει η εδαφοκάλυψη των φυτών με κό­μποστ ή κοπριά για να σχηματιστούν σαμάρια κατά μήκος των πρώην αυλακιών και αυλάκια άρδευσης μεταξύ τους.Η εργασία αυτή επαναλαμβάνεται τέλη χειμώνα με αρχές Ανοιξης, (οι Αλκυονίδες μέρες θεωρούνται οι καλύτερες), πριν εμφανιστούν τα βλαστάρια και ξανά το φθινόπωρο. Για προστασία των νεαρών φυτών από τον παγετό καλό θα ήταν να χρησιμοποιούμε κάποια απαλή εδαφοκάλυψη, όπως άχυρο.

Τα ποτίσματα που εφαρμόζουμε πρέπει να γίνονται με διήθηση και να είναι λίγα. Συνήθως γίνεται ένα στην έναρξη της συγκομιδής , ένα στο τέλος της, ένα το καλοκαίρι και ένα το φθινόπωρο. Η κάλυψη τον σαμαριών τον Φεβρουάριο με πλαστικό νάυλον δίνει πρώιμη παραγωγή κατά την συμβατική καλλιέργεια.

Τα σπαράγγια ανήκουν στα εντομογαμή φυτά. Η γονιμοποίηση γίνεται με τους επικονιαστές και καλό θα ήταν να φυτεύουμε αρσενικά με θηλυκά φυτά σε αναλογία 1:5 , αν θέλουμε να πάρουμε τους σπόρους του για αναπαραγωγή.Ο σπόρος ωριμάζει τον Οκτώβρη – Νοέμβρη. Τον μα­ζεύουμε μαζί με την κόκκινη ράγα και τον ξεχωρί­ζουμε απ’ αυτήν τρίβοντας τον με τα χέρια μας. Μετά τον ξε­πλένουμε με άφθονο, τρεχούμε­νο νερό. Οι καρποί περιέχουν 4-6 σπόρους. Ενα γραμμάριο περιέχει 50-65 σπόρους. Η βλαστική τους ικανότητα διαρκεί 3 χρόνια.

Αν τα σπαράγγια είναι πικρά και σκληρά, τότε το έδαφος που καλλιεργήθηκαν είναι ξερό. Είναι φυτά ευάλωτα στην φουζαρίωση και ριζοκτόνια και οφείλεται κυρίως στην έλλειψη χαμηλών θερμοκρασιών τον χειμώνα για τον λανθάνον ύπνο του φυτού που προαναφέραμε. Ο κριόκερος είναι ένα έντομο εχθρός του σπαραγγιού που προκαλεί ζημιές στις καλλιέργειες. Η συγκαλλιέργεια με την ντομάτα τα απωθεί αυτά τα έντομα, ενώ η παρασιτική σφήκα και η πασχαλίτσα είναι φυσικός εχθρός του φυτού.Σκόνισμα των φυτών με οστεάλευρα ή φωσφορικά πετρώματα δουλεύει απωθητικά και συγχρόνως λιπαίνει την καλλιέργεια.Ψεκασμοί με το φυτό Deris Eliptica έχει δώσει καλά αποτελέ­σματα σε σοβαρές προσβολές. Επίσης μπορεί να γίνει ψεκασμός με ροτενόνη.

Η φουζαρίωση δεν αντιμετωπίζεται, απλά προλαμβάνεται με την χρήση ανθεκτικών πιστοποιημένων σπόρων σπαραγγιού και την πλύση τους με διάλυμα χλωρίνης 1:9 και το ξέπλυμά τους με άφθονο νερό.Αναφέρεται ότι η πρόσθεση χλωριούχου νατρίου στο έδαφος που καλλιεργείται σπαράγγι (1 κιλό στα 100m2) μπορεί να οδη­γήσει σε ύφεση την εξέλιξη του φουζαρίου και να ευνοήσει την ανάπτυξη των ριζών του σπαραγγιού. Η ιώδης ριζοκτονίαση, ένας μύκητας που προσβάλει το ριζικό τμήμα του σπαραγγιού και ευνοείται όταν το φθινόπωρο είναι υγρό και θερμό και όταν προηγηθεί καλλιέργεια ευαίσ­θητη στη ριζοκτόνια. Αντιμετω­πίζεται προληπτικά με τη χρή­ση ανθεκτικών ποικιλιών, απολυμασμένων φυτών, αγρανά­παυση ή αμειψισπορά.

Μπορεί να καλλιεργηθεί μετά από σιτάρι ή καλαμπόκι και ποτέ μετά από πατάτα ή τεύτλα. Ο μαϊντανός και ο βασιλι­κός ευνοούν την ανάπτυξή τους, ενώ δεν ταιριάζει η συγκαλλιέργεια με σκόρδα, πράσα και κρεμμύδια.Θα πρέπει να περιορίσουμε την περίοδο συγκομιδής σ’εκείνα τα χρονικά όρια που θα επιτρέψουν στο φυτό να αποκτήσει τελικούς βλαστούς και άξονες που θα μπορούν να αποταμιεύουν θρεπτικά στοιχεία για τα επόμενα χρόνια.Αν κατά τη διάρκεια της συγκομιδής παρατηρήσουμε ότι οι βλαστοί γίνονται υπερβολικά αδύνατοι, πρέπει να διακόψουμε και να αφήσουμε τα φυτά να ησυχάσουν μέχρι την επόμενη χρονιά.Θα πρέπει υποχρεωτικά την εποχή συγκομιδής να περνάμε κάθε μέρα και να ελέγχουμε αν υπάρχουν βλαστοί για κόψιμο. Αν δεν πάμε μια μέρα, οι βλαστοί θα βγουν έξω και θα πρασινίσουν. Κατά μέσο όρο χρειάζεται ένας εργάτης για 5 στρέμματα.Οι κομμένοι βλαστοί έχουν μήκος 20-25 cm.Πριν γίνει οποιαδήποτε διαλογή συνήθως εμβαπτίζονται και παραμένουν στο νερό 2-4 ώρες για να σταματήσει η αλλαγή του χρώματος. Το νερό πρέπει να διατηρείται κρύο (2- 5 οC). Μια καλή φυτεία μπορεί να δώσει γύρω στα 500 κιλά στο στρέμμα.

Τα σπαράγγια αποτελούν μια καλή επιλογή ως μορφή εναλλακτικής καλλιέργειας. Έχουν καλό ποσοστό στην σχέση μεταξύ τιμής και απόδοσης και οι τιμές παραγωγού φτάνουν τα 2,20€/κιλό. Στον καταναλωτή φτάνουν με εξαιρετικά υψηλή τιμή που φτάνει εώς και τα 8€/κιλό σε συσκευασίες-δέματα του μισού κιλού. Τα δεύτερης ποιότητας σπαράγγια κονσερβοποιούνται ελαχιστοποιώντας τις απώλειες. Για την Ελλάδα είναι εξαγώγιμο είδος , ενώ καλλιεργείται εντατικά και σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Δικαίως χαρακτηρίζεται ως “πράσινος χρυσός” της αγροτικής οικονομίας και ολοένα αυξάνονται οι καλλιεργητές που επιλέγουν την επένδυση σε αυτό το είδος της καλλιέργειας.


Για την συγγραφή του παρόντος άρθρου χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από το άρθρο “Η καλλιέργεια του σπαραγγιού” του κυρίου Γιώργου Κολέμπα, την αναφορά του ηλεκτρονικού περιοδικού diatrofi.gr και την wikipedia.org .

 

Τομάτα: Το οπωροκηπευτικό με τις περισσότερες έρευνες στον κόσμο.

Εικόνα από athinorama.gr

Εικόνα από athinorama.gr

Αν πας στον πάγκο ενός μανάβη θα διακρίνεις, πέρα από τα πλούσια και φανταχτερά χρώματα του πάγκου, ένα οπωροκηπευτικό που  λόγω χρώματος και λόγω αρώματος,ξεχωρίζει , ειδικότερα αν είναι φρέσκο. Θα διακρίνεις έναν καρπό τόσο λαχταριστό που μοιάζει λες και βγήκε από τα ακριβότερα εστιατόρια του κόσμου, από την φαντασία ενός καλλιτέχνη της γαστρονομίας, έναν μοναδικό καρπό που αποτελεί τον ιδανικό συνδυασμό γεύσης με πολλά άλλα τρόφιμα και γεύσεις. Έχει πολλές χρήσεις, χρησιμοποιείται ευρέως στην μεσογειακή , και όχι μόνο, κουζίνα και αποτελεί το κλειδί της γαστρονομικής απόλαυσης στο τραπέζι μας. Μα φυσικά, κυριολεκτικά και μεταφορικά, μιλάμε για την τομάτα.

Ένα φυτό ιθαγενές της κεντρικής και νότιας Αμερικής, από το Μεξικό ως το Περού, ταξίδεψε στους τόπους μας τον 16ο αιώνα. Ο καρπός της πέρασε θάλασσες και τρικυμίες από τόσο μακριά και στην αρχή χρησιμοποιούνταν για διακοσμητικούς λόγους στα μποστάνια , μια και θεωρούνταν δηλητηριώδες φυτό, πιθανότατα λόγω χρώματος. Τότε υπήρξε μια στιγμή, που κάποιος άνθρωπος ριψοκινδύνεψε την δοκιμή της , οριοθετώντας έναν σταθμό στην μετέπειτα παγκόσμια γαστρονομία. Η ανακάλυψη ότι το φυτό δεν ήταν δηλητηριώδες άνοιξε νέους ορίζουντες στις κουζίνες του κόσμου. Το στρύχνον το λυκοπερσικόν δεν δίνει μόνο χρώμα , αλλά και άρωμα στα φαγητά μας και η ντομάτα είναι κύριο πια εμπορικό είδος για την χώρα μας  σε πολλές μορφές και πολλές ποικιλίες. Όποιος δεν έχει επισκευτεί χωράφι με ντομάτες και δεν έχει δοκιμάσει την ώρα την συγκομιδής τον κόκκινο καρπό της, τότε δεν ξέρει το δυνατό χαρακτηριστικό άρωμα φρεσκάδας την ντομάτας που διαρκώς φθίνει με την επίδραση του χρόνου πάνω της. Τόσο νόστιμη , που θαρρείς με λίγο αλάτι, κατ’ ευθείαν από το φυτό, σε οδηγεί σε πολύχρωμα μονοπάτια γευστικής εμπειρίας.

Η ντομάτα είναι ένα προϊόν που φτάνει σε τζίρο τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως ανά έτος. Χρησιμοποιείται ευρέως σε σαλάτες και σάλτσες , ενώ έχει πολλές αντικαρκινικές ιδιότητες. Η τεράστια εμπορική αξία του πυροδότησε μια σειρά ερευνών για αυτόν τον καρπό που στην αρχή θεωρούνταν φρούτο, ενώ το 1893 το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών το προκήρυξε ως λαχανικό. Συγκεκριμένα , το 2012 ,σε αναθεώρηση του περιοδικού Nature, δημοσιεύτηκε το γονιδίωμα της ντομάτας ολοκληρωμένο κατά 80%. Στις μέρες μας έχουν αναπτυχθεί ποικιλίες σε διάφορους χρωματικούς συνδυασμούς και γευστικές διαφοροποιήσεις, διαφοροποιήσεις σχετικά με το μέγεθος και την ποικιλία, με τον προορισμό της στα πιάτα μας και την απουσία των σπόρων και του “ξύλου” ακριβώς στο κέντρο της. Ειδικότερα, ακόμη και στα δικά μας μανάβικα , μπορείτε να συναντήσετε από πορτοκαλί και κίτρινες ντομάτες, μέχρι τα πομοντόρια που προορίζονται για σάλτσες και τις τσέρι ντομάτες. Ποικιλίες πιο γλυκές, χωρίς σπόρο, προορισμένες για σάλτσες ή σαλάτες, η κάθε μία έχει κάτι διαφορετικό να μας προσφέρει.Ενδιαφέρον επίσης είναι ότι η ντομάτα και η πατάτα έχει το 92% των γονιδίων τους κοινά. Η μελιτζάνα και η πιπεριά θεωρούνται συγγενικά είδη και θεωρείται ότι η αποκωδικοποίηση του γονιδιώματος της ντομάτας θα οδηγήσει σε βελτίωση των ποικιλιών αυτών των ειδών.

Παραγωγικά υπάρχουν οι αναρριχώμενες ντομάτες του θερμοκηπίου και οι υπαίθριες ντομάτες. Είναι φυτό μονοετές και αποδίδει τον καρπό της την καλοκαιρινή περίοδο, μέχρι τις πιο όψιμες αρχές του φθινοπώρου. Γενικότερα είναι προτιμότερο και πιο ωφέλιμο να καταναλώνεται στην εποχή της. Παρόλα αυτά , στην χώρα μας, καλλιεργείται καθ’ όλη την διάρκεια του έτος σε θερμοκήπια. Χρησιμοποιείται , συνήθως , η φυσική γονιμοποίηση με βομβίνους, πληροφορία που πλασάρεται, εμπορικά, ως προσόν. Συγκεκριμένα, οι βομβίνοι προκαλούν μια δόνηση στους στημόνες της ντομάτας απελευθερώνοντας γύρη η οποία πέφτει στο στίγμα. Έτσι επιτυγχάνεται η γονιμοποίηση. Στην καλλιέργεια της τομάτας , όταν αυτή έχει ανοίξει τα άνθη της σε ένα ποσοστό 5-10%, εγκαθιστάται μία κυψέλη ανά 2,5 στρέμματα καλλιέργειας και για ένα δίμηνο και επιτυγχάνεται η γονιμοποίησή της, όσο η αποικία είναι αποδοτική. Επειδή το άνθος της τομάτας δεν έχει νέκταρ, στις κυψέλες εγκαθιστάται σιρόπι για να κρατηθεί το ενδιαφέρον του βομβίνου εντός της καλλιέργειας. Είναι σημαντικό να μην υπάρχει ανθοφορία εκτός θερμοκηπίου γιατί τότε οι βομβίνοι θα προτιμήσουν άνθη με νέκταρ.

Η ντομάτα έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία του ανθρώπινου οργανισμού. Περιέχουν μέταλλα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες που βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, προστατεύουν από τον καρκίνο, ρυθμίζουν το ζάχαρο και την χοληστερίνη και ενισχύουν τα οστά. Στην τομάτα εμπεριέχεται λυκοπένιο με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και όπως έχει αποδειχθεί απορροφάται καλύτερα όταν είναι μαγειρεμένη  ή με συνοδεία ελαιολάδου. Το λυκοπένιο εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες και περιέχεται σε μικρότερες ποσότητες στο καρπούζι, την φράουλα και το γκρέιπφρουτ.

Η τομάτα ευδοκιμεί σε ήπια και ζεστά κλίματα και προτιμά το αργιλώδες ή αμμώδες υπόστρωμα του εδάφους. Αναζητά τον φώσφορο, το άζωτο και το ασβέστειο, τα οργανικά στοιχεία καθώς επίσης αναζητά και εδάφη με ουδέτερο PH. Το χλώριο εμποδίζει την ανάπτυξη του φυτού.

Στην υδροπονική καλλιέργεια της τομάτας, μια πρακτική που συναντούμε όλο και συχνότερα τον τελευταίο καιρό, η ανάπτυξη του φυτού γίνεται στο νερό αντί στο χώμα. Κατά την υδροπονική καλλιέργεια καταναλώνεται 50% λιγότερο νερό και 50% λιγότερα λιπάσματα. Όμως η υδροπονία δεν συγχωρεί λάθη, μια και η λανθασμένη χρήση των θρεπτικών συστατικών που δίνονται στην καλλιέργεια μπορεί να οδηγήσει στην οριστική κατάρευσή της. Χαρακτηριστικό είναι ότι η απόδοση την υπαίθριας συμβατικής καλλιέργειας της ντομάτας, ετησίως, μπορεί να φτάσει τους 3-7 τόνους ανά στρέμμα , ενώ με την υδροπονική καλλιέργεια μπορεί να φτάσει και τους 20 τόνους. Στον αντίποδα αυτής της διαφοράς βέβαια είναι το υψηλό κόστος εγκατάστασης της υδροπονικής καλλιέργειας σε σχέση με την υπαίθρια ντομάτα.


Για την συγγραφή του παρόντος άρθρου χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από την wikipedia.org, το άρθρο μας με τίτλο “Η μέλισσα κτίστης, η μοναχική μέλισσα,η ξυλουργός μέλισσα και ο βομβίνος” , το άρθρο της εφημερίδας Εθνος (http://www.ethnos.gr/entheta.asp?catid=23353&subid=2&pubid=63597662) και το άρθρο του ηλεκτρονικού περιοδικού vita.gr (http://www.vita.gr/diatrofi/eating-healthy/article/7087/sto-mikroskopio-h-ntomata/).

Έρευνα του Α.Π.Θ. για τα «ταξιδεμένα» τρόφιμα του αστικού κέντρου της Θεσσαλονίκης και την κοινωνικά υποστηριζόμενη γεωργία.

dsc00508

Θεσσαλονίκη, 24/9/2014

 

Τα αυξημένα χιλιόμετρα που διανύουν τα τρόφιμα (τροφομίλια) που καταναλώνουν οι κάτοικοι του αστικού κέντρου της Θεσσαλονίκης είναι το αντικείμενο της έρευνας που πραγματοποιήθηκε στον Τομέα Αγροτικής Οικονομίας του Τμήματος Γεωπονίας του Α.Π.Θ. Η έρευνα ανέδειξε τα αυξημένα τροφομίλια που διανύουν τα οπωροκηπευτικά που φθάνουν στην πόλη της Θεσσαλονίκης και διερεύνησε τις απόψεις μικρών γεωργών, σχετικά με μελλοντικές μορφές συνεργασίας τους με τους αστούς.

 

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι στο σουπερμάρκετ μπορεί να βρει ο καταναλωτής μια ποικιλία προϊόντων και εκτός εποχής, από διάφορα σημεία του πλανήτη. Ορισμένα από τα προϊόντα που ταξιδεύουν από πολύ μακριά δεν είναι μόνο εξωτικά φρούτα και λαχανικά (τζιντζερ, μάνγκο, μπανάνες, φινόκιο) αλλά και κολοκυθάκια, αχλάδια, κρεμμύδια, πιπεριές, πατάτες, σκόρδα. Οι χώρες από τις οποίες έρχονται είναι: Τουρκία, Ιταλία, Αυστρία, Ισραήλ, Πολωνία, Ολλανδία, Γαλλία, Ισπανία, Ακτή Ελεφαντοστού, Κίνα, Αμερική, Βραζιλία, Περού και Χιλή, όπως καταγράφεται στον Πίνακα 1.

 

Όσο αλλάζει η δομή και το μέγεθος του σημείου λιανικής πώλησης και διερευνώνται πιο μικρά καταστήματα, όπως μανάβικα και παντοπωλεία της γειτονιάς, τα τροφομίλια των οπωροκηπευτικών μειώνονται. Όμως εντοπίζονται προϊόντα, όπως κολοκυθάκια, κουκιά, πατάτες, φασολάκια, μανιτάρια, που ταξιδεύουν χιλιόμετρα μακριά, είτε από το εξωτερικό είτε από αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, σε απόσταση άνω των 50 χλμ από τη Θεσσαλονίκη, όπως π.χ. Αλεξάνδρεια Ημαθίας, Κατερίνη, Βέροια, Αριδαία, Φάρσαλα, Κρήτη. Περιοχές, κοντά στη Θεσσαλονίκη, που προμηθεύουν τα μικρά σημεία πώλησης εντοπίστηκαν να είναι η Αγ. Παρασκευή, τα Βασιλικά και η Επανωμή.

 

Στην υπαίθρια λαϊκή αγορά, τα «ταξιδεμένα» κηπευτικά είναι μειονότητα. Πρόκειται για προϊόντα όπως πατάτες, κολοκυθάκια, καρότα και φασολάκια από χώρες όπως Λιθουανία, Τουρκία, Βέλγιο και Μαρόκο. Η συντριπτική πλειονότητα των προϊόντων προέρχεται από την Ελλάδα, από περιοχές όπως Κρήτη, Λακωνία, Ναύπλιο, Άργος, Κόρινθο, Αχαϊα, Βοιωτία, Ορεστιάδα, Πρέβεζα, Άρτα, Ζαγορά, Ξάνθη, Νευροκόπι. Τα λιγότερο ταξιδεμένα λαχανικά έρχονται από τα Βασιλικά, τη Ν. Ραιδεστό (Ν. Θεσ/νικης), την Τρίγλια, τη Ν. Γωνιά (Ν. Χαλκιδικής).

 

«Μια λύση στο μέλλον για την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι να ενισχυθούν τα τοπικά συστήματα παραγωγής. Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία είναι μια εναλλακτική μορφή γεωργικής παραγωγής, πώλησης και οργάνωσης, με βάση ένα τοπικό δίκτυο, που στηρίζεται στην απλή λογική της συνεργασίας, με έμφαση στη δημιουργία μιας κοινότητας γύρω από τα τρόφιμα. Με αυτόν τον τρόπο, οι μικροί γεωργοί μπορούν να παρακάμψουν τις παραδοσιακές δομές της αγοράς και της χρηματοδότησης οι οποίες τους δημιουργούν μεγαλύτερο ρίσκο» υποστηρίζει η Λέκτορας του Τμήματος Γεωπονίας του Α.Π.Θ., Μαρία Παρταλίδου που πραγματοποίησε την έρευνα.

 

Σύμφωνα με την έρευνα, όσο ο γεωργικός πληθυσμός γηράσκει, όσο η αστικοποίηση αυξάνεται, όσο η κρίση βαθαίνει και το ποσοστό της ανεργίας και της φτώχειας αυξάνεται, τόσο εντονότερα γίνονται δυο βασικά προβλήματα: το πρόβλημα της διαδοχής και της επιβίωσης των μικρών γεωργών και το πρόβλημα της πρόσβασης στα τρόφιμα των αστών. Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία ως τοπικό σύστημα παραγωγής έχει πολλαπλά οφέλη: καλύτερη επικοινωνία μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, σχέση εμπιστοσύνης, δυνατότητα άμεσου ελέγχου της προέλευσης των προϊόντων, αυτάρκεια σε τρόφιμα, αειφορική παραγωγή με χαμηλότερο ενεργειακό αποτύπωμα (λόγω χαμηλών τροφομιλίων), διαπραγματευτική δύναμη των γεωργών και κοινωνική συνοχή.

 

«Επιστροφή» στο μέλλον

 

Η έρευνα εστίασε στο να διερευνήσει το μέλλον των τοπικών συστημάτων τροφίμων, και ειδικότερα της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας, όπως το φαντάζονται οι ίδιοι οι γεωργοί. Στην έρευνα συμμετείχαν, ως ειδικοί, μικροί γεωργοί που ασκούν τη γεωργία (καλλιέργεια κηπευτικών) σε αγροτικές περιοχές κάτω του ορίου των 50 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη. Οι ποιοτικές συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν είτε στο σπίτι του/της γεωργού, είτε στο καφενείο του χωριού.

 

Η επικρατούσα άποψη είναι, σύμφωνα με την έρευνα, ότι στο μέλλον θα ενισχυθούν τα κινήματα χωρίς μεσάζοντες, διατύπωση που έχει και τη μεγαλύτερη συμφωνία μεταξύ των αγροτών. Οι γεωργοί συμφωνούν ότι ο καλύτερος τρόπος για να πουλήσουν τα λαχανικά τους είναι, πλέον, να το κάνουν μόνοι τους, είτε στις λαϊκές-υπαίθριες αγορές είτε στα κινήματα πόλης. Η λαχαναγορά και ο χονδρέμπορας έχει πάψει να είναι γι αυτούς ένα ασφαλές και δίκαιο μέρος συναλλαγής. Συμφωνούν όμως ότι η υπαίθρια αγορά τους αποσπά από το χρόνο που πρέπει να αφιερώσουν στο χωράφι. Έτσι συμπράξεις μεταξύ γεωργών και καταναλωτών θα ήταν ιδανικό σενάριο για εκείνους.

 

Μεθοδολογία έρευνας

 

Η έρευνα χρησιμοποίησε τεχνικές των ποιοτικών μεθόδων της κοινωνικής επιστήμης. Η καταγραφή των «τροφομιλίων» έγινε με την τεχνική του μυστικού επιθεωρητή σε επιλεγμένα σημεία λιανικής πώλησης στο αστικό κέντρο της Θεσσαλονίκης όπου ο/η ερευνητής/τρια πραγματοποιεί έρευνα χωρίς να κάνει γνωστή την ταυτότητά του/της.

 

«Η παρούσα έρευνα αποτελεί μια προσπάθεια να ξεκινήσει η συζήτηση με τους γεωργούς ενσωματώνοντας και τις δικές τους απόψεις για τη σχέση της υπαίθρου με την πόλη. Παράλληλα, να αποτελέσει τη βάση και την αφορμή για τη δημιουργία ενός εθνικού άτλαντα με τροφομίλια αλλά και ενός πλαισίου εθνικών στόχων για την ανάπτυξη τοπικών συστημάτων τροφίμων για μια αποδοτική, αειφόρο και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς ανάπτυξη» υποστηρίζει η Λέκτορας του Α.Π.Θ., Μαρία Παρταλίδου.

 

Η έρευνα, με τίτλο: «Από την ύπαιθρο στην πόλη: Μελλοντικά σενάρια για μειωμένα “τροφομίλια” και τοπικά συστήματα παραγωγής» πραγματοποιήθηκε το 2013, με τη στήριξη της Επιτροπής Ερευνών του Α.Π.Θ.

____________________________________________

Με την παράκληση να δημοσιευθεί ή να μεταδοθεί

Αναμετάδοση από http://www.auth.gr/news/press/17610

Ένα παραγωγικό – κεντρικό μοντέλο ανάπτυξης για την Ελλάδα: το σύστημα των αγρό-συνεργείων.

to-systhma-twn-agrosynergeiwn

Όλοι οι δείκτες και οι μελέτες περί ανάπτυξης δείχνουν μια μεγάλη αντίφαση: ενώ ο αγροτικός τομέας της χώρας έχει πολλές δυνατότητες, η θέση που αυτός κατέχει σήμερα στην οικονομία και στη σύνθεση του ΑΕΠ είναι ασήμαντη. Η χώρα μπορεί να παράγει πολλά και καλά αγροτικά προϊόντα και να καλύψει τις ανάγκες της, αλλά σήμερα εισάγουμε τα πάντα και το εμπορικό μας έλλειμμα είναι μεγάλο. Ενώ η γεωγραφική μας θέση και το κλίμα είναι άριστα, πολλοί κλάδοι του πρωτεγενούς τομέα βρίσκονται σε διάλυση, υπερχρεωμένοι και χωρίς προοπτική. Συνεπώς υπάρχει θέμα αγροτικού μοντέλου, δηλ. πολιτικής, παραγωγής προϊόντων, συστήματος μεταποίησης, εμπορίας και εξαγωγών.

Το σημερινό οικονομικό μοντέλο της χώρας είναι ξεπερασμένο. Οι λόγοι της αποτυχίας του έχουν αναλυθεί αρκετά και τα αποτελέσματά της είναι πλέον ορατά. Η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε τραγικό αδιέξοδο, η κοινωνία βιώνει την ανασφάλεια, ανεργία και την αυξανόμενη φτώχεια. Η υπέρβαση της κρίσης δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Μια οικονομική ανάπτυξη νέου τύπου είναι συνεπώς η απαραίτητη προϋπόθεση για την επανεκκίνηση, το παλιό σύστημα τέλειωσε. Η ελληνική οικονομία πρέπει επειγόντως να βρει νέο μοντέλο.

Η νέου τύπου, βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη πρέπει να στηρίζεται στην πραγματική μας οικονομία. Η στροφή στην πραγματική οικονομία είναι αδήριτη ανάγκη και βασική προϋπόθεση για την δημιουργία νέων επιχειρήσεων, θέσεων εργασίας και την τόνωση της δραστηριότητας των υφισταμένων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν την κύρια συνιστώσα της ελληνικής οικονομίας. Σε αυτή τη λογική ο ρόλος του αγροτικού τομέα είναι καθοριστικός. Ο πρωτογενής τομέας περιλαμβάνει τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τη δασοπονία και την αλιεία. Πρόκειται για κλάδους δυναμικούς που έχουν σημαντική παραγωγική ικανότητα, απασχολούν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους και αυτοαπασχολούμενους, διαθέτουν ευέλικτες μικρο-μεσαίες επιχειρήσεις και προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες στο κοινωνικό σύνολο. Ο τομέας αυτός είναι η ραχοκοκκαλιά της πραγματικής μας οικονομίας, είναι η δύναμη κρούσης της χώρας.

Ο αγροτικός τομέας από τη φύση του και την εκτεταμένη παρουσία του στην ενδοχώρα παρουσιάζει υψηλό δείκτη συνέργειας με άλλους κλάδους και τομείς της πραγματικής οικονομίας : μεταποίηση, εξαγωγές, υποδομές, τουρισμός, πολιτισμός, εστίαση, κοκ, όλοι αυτοί οι τομείς συνδέονται με τον αγροτικό χώρο, επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του, εξαρτώνται από τις πρώτες ύλες του (δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, μέλι, κρέας, γάλα, τυροκομικά, ξυλεία, αλιεύματα, κοκ) και αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη συναφών υπηρεσιών. Οι τομείς αυτοί συνολικά συνθέτουν έναν ευρύτερο κύκλο που αποκαλώ «σύστημα αγρο-συνεργειών». Το σύνολο των θέσεων εργασίας αφορά όλες σχεδόν τις οικογένειες στην περιφέρεια και είναι διάσπαρτο σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η μεγέθυνση και η νέα σύνθεση του ΑΕΠ θα προέλθει μόνο μέσα από την αύξηση της παραγωγής στους κλάδους της πραγματικής οικονομίας. Γι αυτό είναι απαραίτητο να εμπεδωθεί μια διαφορετική αντίληψη σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη: μια ανάπτυξη βιώσιμη και ποιοτική, με αναζωογόννηση της υπαίθρου, με ενίσχυση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής και αλληλεγγύης, με μέτρα στήριξης των επαγγελματιών αγροτών και ουσιαστικά κίνητρα για κάθε παραγωγό προίόντων και υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο. Χρειζόμαστε λοιπόν ένα παραγωγικο-κεντρικό μοντέλο, αντί της σημερινής καταναλωτικής φούσκας εισαγωμένων προϊόντων. Δηλαδή στροφή στην πραγματική οικονομία, στον άνθρωπο και στο προϊόν του κόπου του, με έμφαση στην ποιοτική παραγωγή. Και βεβαίως χρειζόμαστε μια άλλη σχέση ανάμεσα στον παραγωγό και στον καταναλωτή, με πλήρη αξιοποίηση των σύγχρονων συστημάτων καθετοποιημένης παραγωγής και συνεργασιών. Η έκφραση «Πίσω στο χωριό» εκφράζει μια ανάγκη, αλλά δεν πρέπει να γίνει μια παγίδα για αφελείς.

Η γενικευμένη οικονομική κρίση και η σκληρή πολιτική της λιτότητας προκαλούν στη χώρα μας οικονομική ύφεση, δραματική αύξηση της ανεργίας και κυρίως ανεργία των νέων. Η μετεγκατάσταση των ανέργων στο χωριό, στην επαρχία και η ένταξή τους στην αγροτική παραγωγή και στο ευρύτερο σύστημα των «αγρο-συνεργειών» με οργανωμένο τρόπο, τεχνικο-επιστημονική υποστήριξη, διοικητική υποβοήθηση και κίνητρα θα δώσει διέξοδο και εργασία σε εκατοντάδες χιλιάδες νέους και νέες και παράλληλα θα αυξήσει την εθνική παραγωγή, μειώνοντας τις εισαγωγές και αυξάνοντας τις εξαγωγές. Αλλά αυτό πρέπει να γίνει με σχέδιο, με στόχους και συνεργασία και με συμμετοχή των ίδιων των παραγωγών: μόνο η συμμετοχή τους, ατομική και συλλογική, θα διασφαλίσει τη νέα προοπτική.

Επιστροφή στο χωριό λοπόν. Ενα χωριό σύγχρονο, όπου η πρόσβαση είναι πλέον εύκολη, ειδικά με τη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών, οι υποδομές λειτουργικές, η ποιότητα ζωής καλύτερη σε σχέση με το δράμα των πόλεων, η καθημερινότητα πιό ανθρώπινη. Ενα χωριό όμως που παράγει, που αποτελεί οργανωμένη και ενεργό τοπική κοινότητα, που ζει μέσα από την ουσιαστική συνεργασία των παραγωγών, των βιοτεχνιών, του εμπορίου και των καταναλωτών, που στηρίζει συνειδητά τα τοπικά μας προϊόντα.

Για την προώθηση του νέου συστήματος των αγρο-συνεργειών απαιτείται ριζικός επανασχεδιασμός των δημοσίων πολιτικών, επανεξέταση των κοινοτικών και εθνικών επιδοτήσεων, αναθεώρηση της τεχνικής εκπαίδευσης, έμπρακτη στήριξη των παραγωγών, σύνδεση της παραγωγής με την εγχώρια και τη διεθνή αγορά, εθνική πολιτική γης. Το νέο παραγωγικό και αγρο-κεντρικό μοντέλο θα είναι δυναμικό, ποιοτικό, εξωστρεφές. Κι αυτό σημαίνει εργασία, επενδύσεις, συνέργειες, ώστε να υπάρξει οικονομική ανάκαμψη, αμοιβαίο όφελος και ανάδειξη του εθνικού δυναμικού μέσα από μια πραγματικά βιώσιμη ανάπτυξη.

Η προώθηση του οικονομικού μοντέλου των αγρο-συνεργειών συνεπάγεται βέβαια ριζική ανατροπή του σημερινού υπερσυγκεντρωτικού κράτους: θα επιφέρει ουσιαστική αποκέντρωση των οικονομικών δραστηριοτήτων, αναδιοργάνωση της διοίκησης με επίκεντρο την περιφέρεια, αναθεώρηση των εθνικών και κοινοτικών πολιτικών ώστε να λάβουν επιτέλους υπόψη τους την βαθιά κρίση, μεγάλης κλίμακας μετεγκατάσταση των ενδιαφερομένων ανέργων νέων από την πρωτεύουσα και τις άλλες μεγάλες πόλεις στην ύπαιθρο, ενίσχυση της αγροτικής επιχειρηματικότητας και γενικότερα συνεκτικές προσπάθειες για διασφάλιση της επιβίωσης του πληθυσμού σε εποχή κρίσης και αυξανόμενης φτώχειας.

Το μεγάλο άλμα και στοίχημα της ελληνικής οικονομίας σημαίνει κυρίως στροφή στην παραγωγή, συνειδητή επιλογή κατανάλωσης ντόπιων προϊόντων, συστηματική προβολή του made in Greece. Γι αυτό πρέπει επειγόντως να συζητήσουμε για κίνητρα, μηχανισμούς στήριξης των νέων, μικρο-δάνεια με χαμηλό επιτόκιο, με δυό λόγια για ένα αποτελεσματικό σύστημα υποστήριξης των παραγωγών έξω από την απογοητευτική σημερινή γραφειοκρατία. Με δυο λόγια πρέπει να δούμε το όλο θέμα υπό το πρίσμα της νέας, «μικρής» αγροτικής επιχειρηματικότητας, όπου ακόμα υστερούμε: ο πρωτογενής τομέας παρά την κρίση και μέχρι το 2010 βρίσκονταν πολύ χαμηλά στις προτιμήσεις των νέων επιχειρηματιών (2% περίπου στην Ελλάδα σε σχέση με 12% στο Βέλγιο, βλ. την πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ «Η μικρή επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, 2010-2011, των Σταύρου Ιωαννίδη και Στελίνας Χατζηχρήστου).

Κι όμως ο τομέας αυτός δημιουργεί σχετικά εύκολα θέσεις εργασίας και αυτοαπασχόλησης. Για τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις τα πράγματα μιλούν από μόνα τους. Για τις μεσαίες ή μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου, όπου απαιτούνται σημαντικά κεφάλαια, τα πράγματα είναι δύσκολα. Με βάση την δραματική εμπειρία του παρελθόντος (μεγάλα δάνεια, υψηλά επιτόκια, κόστος μελετών, κόστος των κτιριακών εγκαταστάσεων κοκ) γνώμη μου είναι ότι χρειάζεται μεγάλη προσοχή και σωστή εκτίμηση των δεδομένων, ειδικά στην εποχή της κρίσης. Επομένως είτε μιλούμε για παραδοσιακές είτε για νέες καλλιέργειες, η στροφή στον αγροτικό τομέα προϋποθέτει ρεαλισμό, προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα και όχι απομίμηση ξένων προτύπων, προσωπική εργασία, διάθεση συνεργασίας με ομοειδείς επιχειρήσεις για συνέργειες και οργάνωση της διάθεσης του προϊόντος.

Τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα είναι εμφανή: κλίμα, περιβάλλον, γεωγραφική θέση, ποιότητα προϊόντων, αξιοθαύμαστος διατροφικός πολιτισμός, μεγάλη ιστορική και κοινωνική εμπειρία των παραγωγών και των μικρών κοινοτήτων. Μπορούμε να αλλάξουμε τη σημερινή κατάσταση και να προβάλουμε μια άλλη εικόνα των προϊόντων μας διεθνώς. Το μέλι, το κρασί, το κρέας, τα τυριά, τα δημητριακά, τα φρούτα, όλα τα προϊόντα μας είναι άριστα. Χρειάζονται πρώτα νέοι παραγωγοί, νέες τεχνικές μάρκετιγκ και πιστοποίησης, σύγχρονοι τρόποι συσκευασίας και σταθερό σύστημα υποβοήθησης των εξαγωγών. Το «ελληνικό προϊόν» πρέπει να γίνει ταυτόσημο με την ποιότητα, τη σοβαρότητα, τη φερεγγυότητα. Σε αυτή την προσπάθεια όλοι οι παράγοντες του κύκλου πρέπει να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων.

*Εισήγηση του πολιτικού επιστήμονα Αθανασίου Θεοδωράκη στο συνέδριο «Νέες καλλιέργειες» ΕΚΕΠ, 9 Ιουνίου 2012

 

Αναμετάδοση από http://www.logiosermis.net/2012/06/blog-post_1841.html#.VGD0GDSsUfg