Το μικρό σκαθάρι και οι τρόποι που οι Ιταλοί προσπαθούν να το καταπολεμήσουν.

Έντονη προσβολή από το σκαθάρι. Εικόνα από apicolturasostenibile.wordpress.com

Έντονη προσβολή από το σκαθάρι. Εικόνα από apicolturasostenibile.wordpress.com

Η γειτονική Ιταλική μελισσοκομία φλέγεται. Εκατοντάδες αποικίες έχουν παραδοθεί στις φλόγες και οι Ιταλοί μελισσοκόμοι, σε κατάσταση πανικού, προσπαθούν να περιορίσουν την έκταση της ζημιάς στις περιουσίες τους. Η Ιταλική μελισσοκομία έχει δεχθεί ένα βαρύ πλήγμα από τον νέο εχθρό που έχει όνομα Aethina Tumida, το μικρό σκαθάρι.Η υπόθεση αυτή μας αφορά όλους , καθώς είναι σχεδόν βέβαιο ότι το μικρό σκαθάρι θα φτάσει και στο δικό μας σπίτι, διότι η Ιταλία είναι κοντά. Όλη η νότια Ευρώπη απειλείται. Το μικρό σκαθάρι, την δεκαετία του ’90 είχε χτυπήσει και την Αμερική, και οι μελισσοκόμοι εκείνων των περιοχών , ύστερα από καταστροφές , έμαθαν να επιβιώνουν με αυτό, έμαθαν να το αντιμετωπίζουν , όπως εμείς παλεύουμε με τον κηρόσκορο. Άλλος ένας εχθρός προ των πυλών. Το παρών άρθρο θα ασχοληθεί με μέτρα αντιμετώπισης του μικρού σκαθαριού , που έχουν επινοήσει οι μελισσοκόμοι σε συνεργασία με τις επιστημονικές ομάδες ώστε να περιορίσουν την ζημιά. Ας δούμε όμως την κατάσταση πως έχει στην σημερινή Ιταλία, Νοέμβρη μήνα του 2014:

Το άρθρο αυτό αφορά , εκτός από μελισσοκόμους, ερευνητές, βιολόγους, φυσιοδίφες, εντομολόγους,ακτιβιστές, αγρότες και απλούς ανθρώπους. Η καταστροφή είναι μεγάλη. Στις 12 Σεπτεμβρίου, στον ναύσταθμο Gioia Tauro της Καλάμπριας ανακαλύφθηκε η προσβολή σε κυψέλες εκείνης της περιοχής ένα νέο παράσιτο των κυψελών , προερχόμενο από την Αφρική, με την κοινή ονομασία ως Μικρό Σκαθάρι. Το σκαθάρι αυτό τρέφεται με γύρη και μέλι , προκαλώντας ζύμωση στα προϊόντα κυψέλης , καταστρέφοντας την παραγωγή. Η περιφέρεια της Καλαβρίας έδωσε εντολή να καταστρέφεται ολόκληρο το μελισσοκομείο , όταν εντοπίζεται η προσβολή του μικρού σκαθαριού. Το ενήλικο σκαθάρι γεννά τα αυγά μέσα στην κυψέλη και οι προνύμφες επιστρέφουν στο έδαφος για να συνεχίσουν τον κύκλο τους μέχρις ότου να γίνουν ενήλικα άτομα και αυτά να μπουν εκ νέου στις κυψέλες. Προσελκύεται έντονα από την μυρωδιά των κυψελών και πολλές φορές έχει ταξιδέψει σε απόσταση εώς 20χλμ. προκειμένου να βρει νέες αποικίες για να αναπτυχθεί.

Σήμερα η κόκκινη ζώνη εκτείνεται μέχρι και την περιοχή της Σικελίας όπου συνεχίζονται οι καταστροφές των μελισσοσμηνών και η καύση των αποικιών κρίνεται αναποτελεσματική καθώς το πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί. Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου. Η καταστροφή των κυψελών έχει την λογική της καταστροφής της προνύμφης του σκαθαριού προσπαθώντας να ελέγξουν την κατάσταση. Όμως είναι αβέβαιο ποια θα είναι η έκβαση αυτών των ενεργειών, καθώς οι τοπικές φυλές της Ιταλικής μέλισσας καταστρέφονται, εξαφανίζεται η μέλισσα , δεν επικονιάζεται το περιβάλλον, συντελείται δηλαδή μια οικολογική καταστροφή. Στην Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία έχουν μάθει να ζουν με αυτόν τον εχθρό. Είναι γνωστό ότι οι μέλισσες είναι το μέσο αναπαραγωγής των φυτών, των φρούτων και των λαχανικών που τρεφόμαστε αφού είναι οι επικονιαστές του 80% της παραγωγής.

Πολλοί μελισσοκόμοι σκέφτονται να παλέψουν μόνοι τους να αντιμετωπίσουν τον νέο εχθρό αποκρύπτοντας την οδηγία , σε περίπτωση προσβολής, να ενημερωθούν οι αρμόδιες αρχές, γιατί γνωρίζουν ότι αυτό θα σημάνει και το κάψιμο του μελισσοκομείου τους. Στην εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται η Ιταλική μελισσοκομία προστίθεται και το γεγονός ότι η Ασιατική Σφήκα προκαλεί ήδη ιδιαίτερες καταστροφές , ερημώνοντας ή αποδυναμώνοντας πολλά μελισσοκομεία.

Είναι άγνωστο πως το μικρό σκαθάρι έφτασε στην Ιταλία, εικάζεται όμως ότι εφόσον μπορεί να αναπτυχθεί και να αναπαραχθεί και σε ώριμα ή σάπια φρούτα, τότε μεταφέρθηκε με κάποιον τέτοιο τρόπο στην γείτονα χώρα. Τα αυγά του μικρού σκαθαριού μοιάζουν με αυτά των μελισσών , και το θηλυκό τα εναποθέτει σε ομάδες. Ένα θηλυκό γεννάει περίπου 13 αυγά τη μέρα για μια περίοδο που φτάνει έως τους τέσσερις μήνες. Συνήθως τα γεννάει παρουσία γύρης. Τα αυγά εκκολάπτονται σε τρεις εώς έξι ημέρες. Η προνύμφη περνά ένα δεκαπενθήμερο μέσα στην κυψέλη και τρεις μήνες στο έδαφος , όπου η εξέλιξή της είναι σχετικά αργή. Όταν ενηλικιωθεί και μετατραπεί σε χρυσαλλίδα θα χρειαστεί να περάσουν δυο μέρες μέχρι να πετάξει. Έκτοτε είναι σε θέση να βρει νέα κυψέλη προκειμένου να τραφεί και να συνεχίσει τον βιολογικό του κύκλο.

Τα μικρά σκαθάρια φοβούνται έντονα το φώς. Κατά το άνοιγμα του καπακιού δύναται να βρεθούν σε κατάσταση πανικού προσπαθώντας να κρυφτούν στα σκοτεινά μέρη ανάμεσα στα πλαίσια και το τοίχωμα της κυψέλης. Αυτή είναι και η σημαντικότερη μέθοδος για την διάγνωση της προσβολής. Μπορεί να μαζευτούν και στις γωνίες των κυψελών και μια ενδελεχής επιθεώρηση και ανακάλυψη ενήλικων ατόμων του σκαθαριού είναι αλάνθαστο σημάδι παρουσίας του.

Παρακάτω είναι οι τρόποι με την οποία οι Αμερικάνοι μελισσοκόμοι αντιμετωπίζουν το μικρό σκαθάρι. Σαφώς στην παρακάτω λίστα θα βρείτε και σκευάσματα που δεν κυκλοφορούν στην Ευρώπη ή ακόμα και απαγορεύονται. Κάποια άλλα είναι βιολογικά και κάποια χημικά.

Χημειοθεραπεία εντός της κυψέλης: Το μόνο χημικό προϊόν που έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό είναι το κουμαφός (CheckMite + ® της Bayer). Όπως είναι ήδη γνωστό , το προϊόν αυτό είναι απαγορευτικό για την βιολογική ή οργανική μελισσοκομία.

Απολύμανση γης στην είσοδο της κυψέλης: Όπως είπαμε, όταν το σκαθάρι βρίσκεται στο στάδιο της προνύμφης, τότε επιστρέφει στο χώμα , εώς ότου μετατραπεί σε χρυσαλλίδα. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν τον πύρεθρο διαλυμένο σε νερό (GardStar®) μέχρι το ποσοστό της δραστικής ουσίας να φτάσει στο 0,05%. Έπειτα ψεκάζουν το έδαφος μπροστά από τις κυψέλες και σε απόσταση εώς 15 μέτρων.

Βιολογικός έλεγχος: Έχουν προσπαθήσει να φτιάξουν κάποια πορτάκια με τα οποία παρεμποδίζεται η είσοδος τους σκαθαριού εντός των κυψελών. Η απόδοση των κατασκευών αυτών είναι ακόμα αμφιβόλου ποιότητας καθώς χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για το θέμα αυτό. Ο κύριος λόγος είναι γιατί δεν γνωρίζουν αν η αποικία θα μπορεί να αντεπεξέλθει στις αυξανόμενες θερμοκρασίες του καλοκαιριού , με αποτέλεσμα την μείωση του γόνου.

Η Δυτική παγίδα. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Η Δυτική παγίδα. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Δυτική παγίδα: Η “Δυτική παγίδα” είναι μια κατασκευή που μοιάζει με τον πλαστικό antivarroa πάτο , και στην οποία εισάγεται κάποιο φυτικό έλαιο. Από το πάνω μέρος έχουμε κάποιο δίχτυ το οποίο επιτρέπει την διέλευση των σκαθαριών, όχι όμως των μελισσών. Σε εκείνο το σημείο εγκλωβίζονται τα ενήλικα σκαθάρια και κατ’ αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο έλεγχος των πληθυσμών του.

Παγίδα CD. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Παγίδα CD. Εικόνα από http://www.apicolturangrisani.it/

Παγίδα θήκης CD: Είναι μια ιδιαίτερη κατασκευή από μία λεπτή θήκη Cd όπου ανοίγονται διόδοι στα πλαϊνά τους.

Μέσα τους εισάγονται δύο ταινίες με δόλωμα και η όλη κατασκευή τοποθετείται από πάνω από τα πλευρικά μέρη των πλαισίων. Το δόλωμα είναι:

  1. Αναμίξετε 55 g αλεύρι σόγιας, 30 g βορικού οξέος, 45 ml ελαίου φυστικέλαιο και 30 ml νερού. Ανακατεύουμε μέχρι η ζύμη είναι σταθερή, βάλτε λίγο »αυτής της ένωσης μέσα στην παγίδα του CD / DVD
  2. Ανακατέψτε τη γύρη και το μέλι μέχρι ομοιόμορφη ζύμη, βάλτε στην παγίδα του CD / DVD.
  3. Αναμίξτε 85 g μελιού, 4 γραμμάρια βορικού οξέος, και 55 γραμμάρια Crisco και άλευρο σόγιας αρκετή για να σχηματίσει μια συνεκτική πάστα, που στο εσωτερικό του παγίδα CD / DVD.

Beetltra: Αποτελείται από ένα μαύρο πλαστικό δίσκο που τοποθετείται κάτω από την κυψέλη.Μοιάζει με την παγίδα-θήκης CD.

Σημειώσεις:

  • Η χρήση του Checkmite+ μπορεί να είναι τοξική για τις μέλισσες και τους ανθρώπους. Αυτή η θεραπεία μπορεί να μειώσει τον αριθμό των σκαθαριών, αλλά δεν εξαλείφει πλήρως την προσβολή. Το δραστικό συστατικό είναι οι Κουμαφός, ένα οργανοφωσφορικό. Προτείνεται μια λωρίδα CheckMite + ανά κυψέλη και η παραμονή της περιορίζεται στις 45 ημέρες. Πάντως προτείνεται ιδιότυπη κατασκευή όπου οι μέλισσες να αποφευχθεί να έρθουν σε επαφή.
  • Η χρήση της ταινίας αυτής μπορεί να γίνει και μέσα στο δόλωμα της θήκης CD. Με αυτόν τον τρόπο οι μέλισσες δεν θα έρθουν σε επαφή με το δραστικό συστατικό.

Beetle Blaster

Είναι η πιο κοινή μέθοδος ελέγχου του μικρού σκαθαριού, η οποία είναι προς πώληση στην γειτονική Ιταλία (Όλα τα παραπάνω δεν έχουν δοκιμαστεί στην Ιταλία). Επινοήθηκε από τον Laurence Cutts. Η παγίδα κρέμεται ανάμεσα σε δύο πλαίσια και εμπεριέχουν κατά το 1/2 λάδι (περίπου 20ml) ή ξύδι μήλου ή ξύδι από κρασί. Οι μέλισσες κυνηγούν τα σκαθάρια , τα οποία μπαίνουν μέσα στην παγίδα προκειμένου να σωθούν και πνίγονται. Οι παγίδες είναι κατασκευασμένες για μία χρήση, όμως αν πλυθούν μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν. Η έκταση της χρήσης τους εξαρτάται από τον βαθμό προσβολής. Όταν η παγίδα γεμίσει χρειάζεται αντικατάσταση καθώς μειώνεται η αποτελεσματικότητά της. Η παγίδα αυτή δεν εξαλείφει πλήρως τα σκαθάρια από τις κυψέλες, αλλά μειώνει δραστικά το επίπεδο μόλυνσης και βοηθά στην μη κατάρρευση των αποικιών. Θεωρείται η πιο αποτελεσματική παγίδα για τον έλεγχο του παρασίτου.

Να σημειώσουμε ότι οι Αφρικάνικες μέλισσες έχουν φυσικές άμυνες έναντι στο σκαθάρι καθώς έχει περάσει στα γονίδιά τους η συνύπαρξη με αυτόν τον εχθρό.

Εφαρμογή της παγίδας Beetle Blaster. Εικόνα από www.mieliditalia.it

Εφαρμογή της παγίδας Beetle Blaster. Εικόνα από http://www.mieliditalia.it

Τέλος θα παραθέσουμε κάποιες δηλώσεις του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Φλόριντα , James Ellis, με διδακτορική διατριβή πάνω στο σκαθάρι:

  • Το μικρό σκαθάρι , με τον καιρό θα γίνει άλλο ένα παράσιτο υπό έλεγχο, καθώς τώρα στην Ιταλία βρίσκεται πάνω στην έξαρσή του. Οι μελισσοκόμοι θα μάθουν να “συμβιώνουν” με αυτό.
  • Η παγίδα “beetle blaster” θεωρείται η πιο αποτελεσματική μέθοδος ελέγχου του παρασίτου. Το μελίσσι απαιτείται να είναι δυνατό ώστε να “κηνυγήσουν” το μικρό σκαθάρι και να το ρίξουν μέσα στις παγίδες. Τοποθετείται στις θέσεις 1-2 και 9-10 μεταξύ των πλαισίων σε 10αρι μελίσσι. Η παγίδα εξαλείφει περισσότερο από το 50% των ενήλικων σκαθαριών.
  • Το κουμαφός δεν είναι αποτελεσματικό προϊόν. Εξαλείφει λιγότερο από το 40% των ενήλικων σκαθαριών. Πάντως στην Αυστραλία χρησιμοποιείται το Apithor που δείχνει να έχει καλύτερα αποτελέσματα έναντι του παρασίτου, αν κάποιος χρησιμοποιήσει χημική μέθοδο καταπολέμισης. Παρόλα αυτά το Fipronil, δραστική ουσία του Apithor , είναι απαγορευμένη στην Ευρώπη.
  • Η μέγιστη αναπαραγωγή του μικρού σκαθαριού είναι τον Ιούνιο, εποχή που απαιτείται οπωσδήποτε εφαρμογή κάποιας παγίδας. Καλό θα ήταν να μάθουμε να ελέγχουμε τις αποικίες μας για όλα τα παράσιτα και όχι τα παράσιτα να ελέγχουν τις αποικίες μας. Τα μελίσσια πρέπει να είναι σφιχτά και τα πλαίσια καλυμμένα με μέλισσες καθώς και αυτές δίνουν τον δικό τους αγώνα για τα παράσιτα.

Το παρόν άρθρο γράφτηκε ύστερα από συνδυασμένες πληροφορίες άρθρων του Ιταλικού τύπου και της Ιταλικής μελισσοκομικής κοινότητας. Το πλήθος των άρθρων υποδεικνύει τον βαθμό προσβολής των αποικιών και του πανικού των μελισσοκόμων. Σε κάθε περίπτωση συστήνουμε ψυχραιμία και ενημέρωση. Τα παραπάνω είναι δημοσιεύματα στον Ιταλικό τύπο και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν την γνώση που μπορεί να μας δώσει ένας επιστήμονας της μελισσοκομίας. Εμείς , ως μελισσοκόμοι, το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να παρακολουθήσουμε το φαινόμενο και να αναμένουμε τις προτάσεις των επιστημόνων για την πρόληψη του φαινομένου.

Για την συγγραφή του παρόντος άρθρου χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από τα: apitalia.net, apicolturangrisani.it, apicolturasostenibile.wordpress.com και mieliditalia.it.

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s